Türkiye’de TEKNOFEST Etkinliklerinin Gençler Üzerinde Yarattığı Sosyo-Politik Dönüşümler: Teknopolitik Bir Analiz

Öz

TEKNOFEST, Türkiye’de son yıllarda büyük ivme kazanan ve gençleri teknolojiyle buluşturan bir festivaldir. T3 Vakfı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın iş birliği ile düzenlenen TEKNOFEST etkinliği, festivalin sınırlarını aşarak toplumsal alanda yankı oluşturmuş ve kısa sürede sosyal bir olgu haline gelmiştir. Bu makalede TEKNOFEST’in Türkiye’deki gelişim süreci ve bir teknoloji ekosistemi olarak gençler üzerindeki sosyo-politik etkisi akademik perspektifle ele alınmıştır. Çalışmada TEKNOFEST’in gençlerin meslek seçimini, yenilikçi eğilimlerinin güçlendirilmesini, bilimsel ve eleştirel düşünmelerini nasıl etkilediği değerlendirilmiştir. Bu bağlamda gençlerin ulusal ve uluslararası düzeyde yaşadıkları özgüven, kimlik edinme ve politik aidiyet geliştirme hususları ele alınmıştır. TEKNOFEST etkinliği gençlerin teknolojiye ilgisini artırdığı gibi yenilikçi projelerin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. TEKNOFEST, bu bağlamda sadece teknoloji festivali olmayıp "milli teknoloji hamlesi" söylemiyle gençlerin ulusal teknoloji vizyonuna entegre edilmesini hedefleyen bir araç olarak hizmet vermektedir. Çalışmamızda TEKNOFEST'in gençler üzerindeki politik ve sosyal etkileri, teknopolitik ve tekno-milliyetçilik kavramları kritik literatür taraması yapılarak eleştirel bir perspektifle incelenmiş ve analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• TEKNOFEST
• Gençlik
• İnovasyon
• Teknopolitik
• Milli teknoloji hamlesi
• Tekno-milliyetçilik

The Socio-Political Transformations Created by TEKNOFEST Events on Young People in Türkiye: A Technopolitical Analysis

Öz

TEKNOFEST is a festival that has gained significant momentum in Türkiye in recent years and brings young people together with technology. Organized in collaboration between the T3 Foundation and the Ministry of Industry and Technology, the TEKNOFEST event has transcended the boundaries of a festival, created a social impact and quickly become a social phenomenon. This article examines TEKNOFEST's development process in Türkiye and its socio-political impact on young people as a technology ecosystem from an academic perspective. The study evaluates how TEKNOFEST influences young people's career choices, strengthens their innovative tendencies, and affects their scientific and critical thinking. In this context, issues such as the self-confidence, identity formation, and development of political affiliation experienced by young people at the national and international levels are addressed. The TEKNOFEST event not only increases young people's interest in technology but also facilitates the emergence of innovative projects. In this context, TEKNOFEST is not just a technology festival, but serves as a tool that aims to integrate young people into a national technology vision with the slogan “national technology initiative.” In our study, the political and social effects of TEKNOFEST on young people were examined and analyzed from a critical perspective by conducting a critical literature review of the concepts of technopolitics and techno-nationalism.

Anahtar Kelimeler

• TEKNOFEST
• Youth
• Innovation
• Technopolitics
• National technology initiative
• Techno-nationalism

Kaynakça

1. Altuğ, F. ve Akkoyun, K. (2023). Geçici kümelerin inovasyon süreçlerinin gelişmesine etkisi: TEKNOFEST örneği. International Journal of Geography and Geography Education, 50, 267-284.
2. Aristoteles (2007). Physics. Nuvision Publication.
3. Arslan, M.D., Türkoğlu, H., Gökşin, M. ve Balkanlıoğlu, F. (2023). TEKNOFEST yarışmalarına katılımın okul kültürüne yansımaları. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2, 636-649.
4. Bell, D. (1976). The coming of post-industrial society. Basic Books.
5. Bodur, B., A. (2024). Bakan Kacır: Kadın bilim insanlarımızın değerini biliyor, bilim ve teknoloji yolculuğumuzda onlarla yürüyoruz. https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/bakan-kacir-kadin-bilim-insanlarimizin-degerini-biliyor-bilim-ve-teknoloji-yolculugumuzda-onlarla-yuruyoruz/3133153?utm_source=chatgpt.com. (Erişim Tarihi: 15.07.2025).
6. Bulut, M. A., Birgili, B., Koçoğlu, M., Gülünay, O. ve Baş, F.R. (2024). Teknoloji ve bilim merkezlerinin milli teknoloji hamlesine katkıları ve T3 Vakfı örneği. BABUR Research, 3(2), 117-132.
7. Castells, M. (2009). Communication power. Oxford University Press.
8. Consumer Electronics Show (2025). https://www.ces.tech. (Erişim Tarihi: 12.08.2025).

9. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı (2021). Cumhurbaşkanı Erdoğan, Başkent Millet Bahçesi’nde gerçekleştirilen Yerel Yönetimler Gençlik Festivali’ne katıldı. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/yerel_basin/detay/cumhurbaskani-erdogan-baskent-millet-bahcesinde-gerceklestirilen-yerel-yonetimler-genclik-festivaline-katildi. (Erişim Tarihi: 20.08.2025).
10. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, (2024) Cumhurbaşkanı Erdoğan: “TEKNOFEST, bereketli anadolu topraklarında filizlenen idealist gençlerin güçlü sesidir”. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/cumhurbaskani-erdogan-teknofest-bereketli-anadolu-topraklarinda-filizlenen-idealist-genclerin-guclu-sesidir. (Erişim Tarihi: 20.08.2025).
11. Çolak, R. ve Güz, H. (2025). Bilim halkla ilişkileri bağlamında TEKNOFEST’in ortaöğretim öğrencilerinin meslek seçimleri üzerine yansımaları. Selçuk İletişim, 18(1), 203-237.
12. de Certeau, M. (1984). The practice of everyday life. University of California Press.
13. Edler, J., Blind, K., Kroll, H. ve Schubert, T. (2023). Technology sovereignty as an emerging frame of innovation policy: Defining rationales, ends and means. Research Policy, 52(6), 1-13.
14. Edwards, P. N. ve Hecht, G. (2010). History and the technopolitics of identity: The case of Apartheid South Africa. Journal of Southern African Studies, 36(3), 619-639.
15. Ellul, J. (2003). Teknoloji toplumu. Bakış Yayınları.
16. Ertürk, M. (2021). Gündelik hayat sosyolojisinin iki kutbunda süreklilik: Michel De Certeau’nun dipnotundaki Henri Lefebvre. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 41, 319-350.
17. Falassi, A. (1987). Time out of time: Essays on the festival. University of New Mexico Press.
18. Fang, T. ve Hwang, T. (2023, Kasım), The rise of techno-nationalism. Open Technology Institute.
19. Feenberg, A. (2010). Between reason and experience: Essays in technology and modernity. MIT Press.
20. Gagliardone, I. (2014). ‘A country in order’: Technopolitics, nation building, and the development of ICT in Ethiopia. Information Technologies & International Development, 10(1), 3-19.
21. Habermas, J. (2003). İnsan doğasının geleceği. Everest Yayınları.
22. Hannover Messe (2025) . https://www.hannovermesse.de/en/-. (Erişim Tarihi: 12.08.2025).
23. Hood, W. F. (1983). The Aristotelian versus the Heideggerian approach to the problem of technology. C. Mitcham ve R. Mackey (Eds.) Philosophy and technology: Readings in the philosophical problems of technology (ss. 347-363). Free Press.
24. Kılıç, A. (2024). Siyasal iktidar ve kültürün yeniden inşası: Türkiye’de festivalin dönüş(üm)ü. Mülkiye Dergisi, 1, 105-144.
25. Lebkowski, J. (1997). TechnoPolitics. 21C, The Commission.
26. Lefebvre, H. (1991a). Critique of everyday life. Verso.
27. Lefebvre, H. (1991b). The production of space (D. Nicholson-Smith, Trans.), Blackwell.
28. Kapp, E. (2018). Elements of a philosophy of technology: On the evolutionary history of culture (J. W. Kirkwood ve L. Weatherby, Eds.). L.K. Wolfe (Çev.), University of Minnesota Press.
29. Maker Faire (2025). https://makerfaire.com. (Erişim Tarihi: 12.08.2025).
30. Mitcham, C. (1994). Thinking through technology: The path between engineering and philosophy. University of Chicago Press.
31. Mohajan, H. K. (2019). The first industrial revolution: Creation of a new global human era. Journal of Social Sciences and Humanities, 5(4), 377-387.
32. Özer, Y. (2023). Havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST. Adnan Menderes Üniversitesi.https://akademik.adu.edu.tr/fakulte/muhendislik/webfolders/files/20221026164351-VAHY5RHZ6EPCE65R2Q49-YUSUF.OZER-80946359.pdf (Erişim Tarihi: 28.07.2025).
33. Özlem, D. (2002). Teknoloji insan, amaçlar için bir araçtır. Muğla Üniversitesi SBE Dergisi, 8, 1-9.
34. Reinert, K. A. (2023). The lure of economic nationalism: Beyond zero sum. Anthem Press.
35. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2018). Milli teknoloji hamlesi strateji belgesi. https://www.sanayi.gov.tr/plan-program-raporlar-ve-yayinlar/strateji-belgeleri. (Erişim Tarihi: 24.08.2025).
36. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2025). 2030 Sanayi ve teknoloji stratejisi. https://sanayi.gov.tr/anasayfa. (Erişim Tarihi: 24.08.2025).
37. Shkurti, G. ve Pirinççi, F. (2023). Milli teknoloji hamlesi: İlkeler, araçlar ve amaçlar. B. Duran, F. Pirinççi ve G. Shkurti (Ed.), Türkiye’nin istiklali: Milli teknoloji hamlesi (ss. 13-50). SETA Publications.
38. Tar, Y. (2024). TEKNOFEST’lerle örülen yeni siyaset. https://t24.com.tr/yazarlar/yildiz-tar-insan-manzaralari/dunyaya-kafa-tutan-turkiye-ye-yakindan-dokunmak-teknofest-lerle-orulen-yeni-siyaset-ne-anlatiyor,43296 (Erişim Tarihi: 19.07.2025).
39. Technology. (t.y.). Geliş tarihi 21 Mart 2021, gönderen Encyclopedia Britannica website: https://www.britannica.com/ technology/technology.
40. TEKNOFEST (2025). https://www.teknofest.org/tr/.( Erişim Tarihi: 15.07.2025).
41. TÜBİTAK (2022). TÜBİTAK, TEKNOFEST Karadeniz’de bilim ve teknoloji tutkunlarını bekliyor. https://tubitak.gov.tr/tr/haber/tubitak-teknofest-karadenizde-bilim-ve-teknoloji-tutkunlarini-bekliyor. (Erişim Tarihi: 19.08.2025).
42. Ural, M. N. (2015). Antik Yunan’da “teknik”: Teknoloji felsefesi tarihine genel bir bakış. Mavi Atlas, 4, 136-144.
43. Üngör, Ç (2025, Mayıs). The trilemma of Turkish techno-nationalism: Choosing between Washington, Brussels and Beijing (SWP Comment No. 25). Stiftung Wissenschaft und Politik. https://doi.org/10.18449/2025C25.
44. White, L. W. (1940). Technology and invention in the Middle Ages. Speculum, 15(2), 141-159.
45. Williams, R. (1985). Keywords. Oxford University Press.
46. Winner, L. (2020). The whale and the reactor: A search for limits in an age of high technology. University of Chicago Press.
47. Yanık, T. (2022, Mayıs 26). TEKNOFEST Azerbaycan başladı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/teknofest/teknofest-azerbaycan- basladi/2597962. (Erişim Tarihi: 15.07.2025).