Araştırma Makalesi

Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Cilt: 36 Sayı: 4 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Öz

Bu çalışmada BIST100 hisse senedi endeksinin faiz, döviz kuru ve altın fiyatları açısından duyarlılığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 4 Ocak 2000-28 Haziran 2021 dönemini kapsayan günlük veriler kullanılarak tüm örneklem dönemine ilişkin değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkilerinin COVID-19 pandemi dönemi ile kıyaslandığında nasıl seyrettiği Johansen-Juselius eşbütünleşme analizi, Granger nedensellik testi, varyans ayrıştırma ve etki-tepki analizleri uygulanarak araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, eşbütünleşme analizi için bağımlı değişkenin BIST100 endeksi getirisi olduğu durumda değişkenler arasında bir uzun dönem ilişki bulunmuş olup; altın fiyatlarının BIST100 üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Granger nedensellik analizi sonuçları ise ele alınan dönem için BIST 100 endeksi ile hem döviz kuru hem de faiz serisi arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığını saptarken, BIST100 endeksinden altın fiyatlarına doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi ortaya koymuştur. COVID-19 dönemi ele alındığında %5 anlamlılık düzeyinde seriler arasında bir uzun dönem ilişkisi bulunamamış olup, %10 anlamlılık düzeyinde bulunan bir eşbütünleşik ilişki için ise hata düzeltme mekanizması yalnızca bağımlı değişkenin faiz oranları olduğu durumda çalışmıştır. Ayrıca bu dönemde genel dönemdeki kısa dönem ilişkilerinin tersine BIST100 endeksindeki değişimi serinin kendisinden sonra en çok açıklayan değişkenin altın fiyatları olduğu saptanmış olup, altın fiyatlarından BIST100’e doğru ve BIST100’den faiz oranlarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akel, V., Kandır, S. ve Yavuz, Ö. S. (2016). Dynamic relationship between stock prices and exchange rates in emerging markets: Evidence from fragile five economies. International Business: Concepts, Methodologies, Tools, and Applications, IGI Global, USA, 2257-2273.
  2. Alam, M. D. ve Uddin, G. (2009). Relationship between interest rate and stock price: Empirical evidence from developed and developing countries. International Journal of Business and Management, 4(3), 43-51.
  3. Ansari, S. ve Changle, R. (2015). A study measuring impact of major currencies exchange rates on Nifty. Quality Management Practices for Global Excellence, (Eds. A. Bansal, Y. Phatak & R. K. Sharma), Allied Publishers Pvt. Ltd., New Delhi, 3-8.
  4. Bahmani-Oskooee, M. ve Sohrabian, A. (1992). Stock prices and the effective exchange rate of the dollar. Applied Economics, 24(4), 459-464.
  5. Barut, A., Karaoğlan, S. ve Karabayır, M. E. (2017). Faiz oranı-döviz kuru ve BİST 100 etkileşimi: Maki eşbütünleşme analizi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 503-523.
  6. Brandt, P. T. ve Williams, J. T. (2007). Multiple time series models (No. 148). Sage.
  7. Branson, W. H. (1983). Macroeconomic determinants of real exchange rate risk. Managing Foreign Exchange Risk, (Ed. R. J. Herring), Cambridge University Press.
  8. Brooks, C. (2002). Introductory econometrics for finance. Cambridge University Press, UK.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2021

Kabul Tarihi

29 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Şanlı, S., Konak, T., & Özmen, M. (2021). Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi, 36(4), 928-948. https://doi.org/10.24988/ije.880784
AMA
1.Şanlı S, Konak T, Özmen M. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. ije. 2021;36(4):928-948. doi:10.24988/ije.880784
Chicago
Şanlı, Sera, Tuba Konak, ve Mehmet Özmen. 2021. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi 36 (4): 928-48. https://doi.org/10.24988/ije.880784.
EndNote
Şanlı S, Konak T, Özmen M (01 Aralık 2021) Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İzmir İktisat Dergisi 36 4 928–948.
IEEE
[1]S. Şanlı, T. Konak, ve M. Özmen, “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”, ije, c. 36, sy 4, ss. 928–948, Ara. 2021, doi: 10.24988/ije.880784.
ISNAD
Şanlı, Sera - Konak, Tuba - Özmen, Mehmet. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi 36/4 (01 Aralık 2021): 928-948. https://doi.org/10.24988/ije.880784.
JAMA
1.Şanlı S, Konak T, Özmen M. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. ije. 2021;36:928–948.
MLA
Şanlı, Sera, vd. “Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama”. İzmir İktisat Dergisi, c. 36, sy 4, Aralık 2021, ss. 928-4, doi:10.24988/ije.880784.
Vancouver
1.Sera Şanlı, Tuba Konak, Mehmet Özmen. Faiz, Döviz Kuru, Altın Fiyatları ve BIST100 Endeksi İlişkisinin Ekonometrik Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. ije. 01 Aralık 2021;36(4):928-4. doi:10.24988/ije.880784

Cited By

İzmir İktisat Dergisi
TR-DİZİN, DOAJ, EBSCO, ERIH PLUS, Index Copernicus, Ulrich’s Periodicals Directory, EconLit, Harvard Hollis, Google Scholar, OAJI, SOBIAD, CiteFactor, OJOP, Araştırmax, WordCat, OpenAIRE, Base, IAD, Academindex
tarafından taranmaktadır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınevi Web Sitesi
https://kutuphane.deu.edu.tr/yayinevi/

Dergi İletişim Bilgileri Sayfası
https://dergipark.org.tr/tr/pub/ije/contacts


İZMİR İKTİSAT DERGİSİ 2022 yılı 37. cilt 1. sayı ile birlikte sadece elektronik olarak yayınlanmaya başlamıştır.