Türkiye'de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması

Hakan Yalçınkaya; Arzu Salkım

doi:10.55775/ijemi.1373922

EN TR

Literature Review On The Relationship Between Sustainable Economic Growth And Middle Income Trap In Turkey

Öz

It is said that the initial thoughts about the need for economic growth to be sustainable emerged in the aftermath of the Industrial Revolution, driven by the impact of increased production and population growth. During this period, there were significant income disparities between countries that rapidly increased their economic growth and those that could not complete the industrial revolution and were condemned to stagnant growth. Therefore, the concept of the middle-income trap has its roots in the slowdown in economic growth and per capita income averages. In this regard, the middle-income trap problem is also a growth-welfare issue. To overcome this problem and prevent the risk of falling into the trap, it is necessary to resolve the middle-income trap problem with sustainable and long-term economic growth performance. This article investigates the studies conducted on the middle-income trap in Turkey and examines the results of the approach developed by Robertson and Ye, using the United States as a reference according to the literature review findings. While these results indicate that Turkey is not in the middle-income trap, the method based on the per capita income average of world countries has determined that Turkey is indeed in the middle-income trap. Keywords: Sustainable Economic Growth, Middle Income Trap, Literature Study Jel Codes: O40, O11, O10

Anahtar Kelimeler

Economic Growth, Middle Income trap, Literature Study

Etik Beyan

Etik Kurul Kararı Gerektirmemektedir.

Türkiye'de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması

Öz

Ekonomik büyümenin sürdürülebilir olması gerektiği ile ilgili ilk düşüncelerin sanayi devrimi sonrası meydana gelen üretim ve nüfus artışının etkisiyle gerçekleştiği söylenmektedir. Bu dönemde ekonomik büyümelerini hızlı bir şekilde arttıran ülkeler ile sanayi devrimini tamamlayamayan ve durağan bir büyümeye mahkûm olan ülkeler arasında ciddi gelir farklılıklarının olduğu bilinmektedir. Bu nedenle ortaya çıkan orta gelir tuzağı kavramının çıkış noktası ekonomik büyüme de ve kişi başına düşen gelir ortalamasında meydana gelen yavaşlamalar olarak görülmüştür. Bu açıdan orta gelir tuzağı sorunu aynı zamanda bir büyüme-refah problemidir. Bu sorunun üstesinden gelebilmek ve tuzağa düşme riskinin önüne geçebilmek için sürdürülebilir ve uzun vadeli bir ekonomik büyüme performansı ile orta gelir tuzağı sorunu çözümlenmelidir. Bu makalede Türkiye de orta gelir tuzağı ile ilgili yapılan çalışmalar araştırılmış ve literatür tarama sonuçlarına göre Amerika Birleşik Devletleri’nin referans alınarak gerçekleştirilen Robertson ve Ye yaklaşımına dair sonuçlar incelenmiştir. Bu sonuçlar Türkiye’nin orta gelir tuzağında olmadığını göstermiş ise de dünya ülkelerinin kişi başına düşen gelir ortalaması baz alınarak yapılan yöntemde ise, Türkiye’nin orta gelir tuzağında olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme, Orta Gelir Tuzağı, Literatür Çalışması. Jel Kodları: O40, O11, O10

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Büyüme, Orta Gelir Tuzağı, Literatür Taraması

Etik Beyan

Etik Kurul Kararı Gerektirmemektedir.

Kaynakça

Ada, A. ve Acaroğlu, H. (2016). An empirical remark about middle income trap problem for Turkey. Research journal of politics, economics and management. 4(3): 81-95.
Agenor. P. R. (2015). Caught in the middle? The economics of middle-income traps. Shorter version forthcoming, Journal of economic 2015/06.
Aiyar:, Duval, R. A., Puy, D., Wu, Y. ve Zhang, L. (2013). Growth slowdowns and the middle income trap. IMF working paper No 2013/071.
Alancıoğlu, E., Arslan, İ., Bayraktutan, Y. (2019). Orta gelir tuzağının belirleyicileri: yükselen ekonomiler üzerine bir analiz, Gaziantep university journal of social sciences, 18(4): 1489-1500.
Alancıoğlu E., Arslan İ., Bayraktutan Y. (2019). Orta gelir tuzağı, nedenleri ve çıkış politikaları, Akademik araştırmalar ve çalışmalar dergisi, 11(21): 472-486 Alkan, H.I. ve Ümit, Ö. (2018). Orta gelir tuzağının Türkiye açısından incelenmesi ve tuzaktan çıkış stratejileri. Manas sosyal araştırmalar dergisi. 7(4): 97-112.
Ay, A., Akar, G. ve Akar, T. (2016). Middle income trap: a comparison between brıcs countries and turkey. Economic and environmental studies. 16(2): 279-301.
Bahçekapılı, C. (2015). An unhappy stop on the way to development: the middle income trap in the Turkish economy. International organization for research and development,IRC-2015, İstanbul.
Bal, H., Algan, N., Manga, M. ve Ballı, E. (2016). Orta gelir tuzağının belirleyenleri üzerine bir deneme: Tayland, Türkiye ve Çin örneği. Çukurova üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi. 25(3): 347-360.
Bozkurt, E. (2014). Orta gelir tuzağı: Türkiye ve seçilmiş gelişmekte olan ülkeler üzerine bir araştırma (Doktora Tezi). Atatürk üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü.
Bozkurt, E., Sevinç, H. ve Çakmak, E. (2016). Orta gelir tuzağı: üst orta gelirli ülkeler üzerine panel veri analizi. Ege akademik bakış dergisi. 16(2): 379-394.

Bulman, D. (2016). Transitioning from low-income growth to high-income growth: ıs there a middle income trap? ADBI working paper No. 646. Asian development bank institute.
Buluş, A. (2015). Türk iktisat politikalarının tarihi temelleri. Çizgi Kitabevi.
Buluş, A. ve Kabaklarlı, E. (2010). 1929 ekonomik buhranı ile son dönem global krizin karşılaştırılması. Sosyal ekonomik araştırmalar dergisi. 10(19): 1-22.
Cai, F. (2012). Is there a “middle-income trap”? Theories, experiences and relevance to china. China & world economy, 20(1): 49-61.
Carnovale, M. (2012). Developing countries and the middle income trap: predetermined to fall? Newyork university leonard n. Stern school of business, bachelor of science.
Celasun, M. (2002). 2001 Krizi, öncesi ve sonrası: makroekonomik ve mali bir değerlendirme. https://content.csbs.utah.edu/~ehrbar/erc2002/pdf/i053.pdf.
Daude, C. ve Fernández-Arias, E. (2010). On the role of productivity and factor accumulation in economic development in latin america. IDB working series 15. Inter-american development bank.
Doğan: (2006). 2000’li yıllarda Türkiye’nin ekonomik istikrar arayışları. İstanbul üniversitesi iktisat fakültesi maliye araştırma merkezi konferansları 49. Seri.
Eğilmez, M. (2018). Değişim sürecinde Türkiye. Osmanlıdan cumhuriyet’e sosyo-ekonomik bir değerlendirme. Remzi Kitabevi.
Eichengreen, B., Park, D. ve Shin, K. (2011). When fast-growing economies slow down: international evidence and ımplications for china. NBER working papers 16919. National bureau of economic research.
Eichengreen, B., Park, D., ve Shin, K. (2013). Growth slowdowns redux: new evidence on the middle-income trap. National bureau of economic research. (18673):1-54.
Ener, M. ve Karanfil, M. (2015). Türkiye ekonomisinde tasarruf açığının orta gelir tuzağı üzerine etkisi. Eskişehir osmangazi üniversitesi iibf dergisi. 10(2): 31-46.
Eroğlu, Ö. (2008). Türkiye ekonomisi. Bilim Kitabevi.
Felipe, J. (2012). Tracking the middle-income trap: what is ıt, who is in ıt, and why? (part 1). Working paper no. 715. Asian development bank.
Furuoka, F., Pui, K. L., Ezeoke, C., Jacob, R. I. ve Yaya, O. S. (2020). Growth slowdowns and middle-income trap: evidence from new unit root framework. Mpra paper 98672, university library of Munich, Germany.
Garrett, G. (2004). Globalization’s missing middle. Foreign affairs. 83(6): 84-96. Gill, I. S., ve Kharas, H. (2015). The middle-income trap turns ten. The World Bank. (7403): 1-30.
Göktaş, Ö. (2021). Üst orta-gelir düzeyinde olan ülkeler orta gelir tuzağındalar mı? Fourier birim kök testlerinden kanıtlar. Ekonometri de güncel yöntemler ve uygulamalar. Ed. Çil, N., 207-224. İstanbul University Press.
Gönel, F. (2010). Kalkınma ekonomisi. Efil Yayınevi.
Güneş, H. H. (2009). İktisat tarihi açısından nüfus teorileri ve politikaları. Elektronik sosyal bilimler dergisi. 8(28): 126-138.
Hacıgökmen, F. (2019). Ekonomik kırılganlıklar; G-20 ülkeleri üzerine bir inceleme. Politik ekonomik kuram. 3(2): 192-213.
Hausmann, R., Pritchett, L. ve Rodrik, D. (2005). Growth accelerations. Journal of economic growth. 10(4): 303-329.
Hout, A. V. (2014). Escaping the middle-income trap (master’s thesis). Erasmus school of economics, Erasmus University.
Hsieh, C.T. ve Klenow, P. J. (2010). Development accounting. American economic journal macroeconomics. 2(1): 207-223.
Karaçor, Z. (2012). Ekonomi Politikası ve Türkiye. Çizgi Kitabevi.
Karakayalı, H. ve Dilber, İ. (2013). Ekonomik Büyüme ve Kalkınma Teorileri. Emek Matbaacılık ve Yayıncılık.
Karhan, G. (2019). The middle income trap: evidence for fragile five economies. Journal of the human and social science researches. 8(1): 332-344.
Kaya, Z., Tokucu, E., Aykırı, M. ve Durmuş, C. (2015). Türkiye ekonomisinde orta gelir tuzağı ve ödemeler bilançosu kısıtı. international conference on Eurasian economies 2015. Ed. Sarı:, Gencer, A. H. ve Sözen, İ., 830-840.
Kaynak, M. (2014). Kalkınma iktisadı. Gazi Kitabevi.
Kazgan, G. (2013). Türkiye ekonomisinde krizler (1929-2009).İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Kazgan, G. (2016). İktisadi düşünce veya politik iktisadın evrimi. Remzi Kitabevi.
Keskingöz, H. ve Dilek: (2016). Middle ıncome trap and Turkey. The empirical economics letters. 15(7): 657-666.
Kharas, H. ve Kohli, H. (2011). What is the middle income trap, why do countries fall into it, and how can it be avoided? Global journal of emerging market economies. 3(3): 281-289.
Kızılkaya, F. (2022). Orta gelir tuzağı hipotezi ve türkiye: ekonometrik bir yaklaşım. Akademik izdüşüm dergisi. 7(1): 71-83.
Koçak, E. ve Bulut, Ü. (2014). Orta gelir tuzağı: teorik çerçeve, ampirik yaklaşımlar ve türkiye üzerine ekonometrik bir uygulama. Maliye dergisi. (167): 1-21.
Kolsuz, G. ve Yeldan, E. (2014). 1980 sonrası Türkiye ekonomisinde büyümenin kaynaklarının ayrıştırılması. Çalışma ve toplum. 1(40): 49-66.
Konya, Karaçor. Z. ve Yardımcı, P. (2017). The middle income trap: an asessment in terms of Turkish economy. DIEM: Dubrovnik international economic meeting. 3(1): 270-287.
Kuroda, H. (2012). Paths to overcoming the trap are diverse, itoh, m. (ed), the middle- income trap in Asia, NIRA Policy Review, No:8,http://www.nira.or.jp/pdf/ e_review58.pdf/ 25.11.2017.
Manga, M., Ballı, E. ve Güreşçi, G. (2019). Orta gelir tuzağı: Türkiye üzerine ampirik bir analiz. Dumlupınar üniversitesi sosyal bilimler dergisi. (59): 48-60.
Nelson, C. ve Plosser, C. (1982). Trends and random walks in macroeconomic time series: some evidence and implications. Journal of monetary economics. 10(2): 139-162.
Nelson, R. R., & Phelps, E. S. (1966). Investment in humans, technological diffusion, and economic growth. The American economic review. 56(1/2): 69-75.
Nişancı, M., Gerni, M., Emsen. Ö. S. ve Türkmen, A. (2015). Türkiye ekonomisinin orta gelir tuzağına düşüp düşmediğine dair tartışma: kur değerlenmesi çerçevesinde bir bakış. International conference on eurasian economies 2015 Kazan, Rusya.
Oktar: ve Dalyancı, L. (2010). Finansal kriz teorileri ve Türkiye ekonomisinde 1990 sonrası finansal krizler. Marmara üniversitesi İİBF dergisi. 29(2): 1-22.
Ongun, M. T. (2001). İstikrar arayışından krize: bir değerlendirme. Gazi üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi dergisi. 3(2): 1-14.
Öztürk, A. C. ve Tiftikçigil, B. (2020). Assessment of the possibility of a middle income trap in Turkey. Journal of life economics. 7(4): 331-348.
Öztürk, Z. ve Bayramoğlu, A. (2019). Orta gelir tuzağı hipotezi’nin panel birim kök testi ile analizi. Yönetim ve ekonomi araştırmaları dergisi. 17(4): 200-213.
Paus, E. (2009). The rise of china: implications for latin american development. Development policy review. 27(4): 419-456.
Paus, E. (2012). Confronting the middle income trap: insights from small latecomers. Studies in comparative international development. 47(2): 115-138.
Paus, E. (2017). “Escaping the middle-income Trap: innovate or perish”, ADBI working paper series, no:685.
Raworth, K. (2019). Simit ekonomisi 21. yüzyıl iktisatçısı gibi düşünmenin yedi yolu. (A. E. Pilgir, Çeviri). Tellekt-Can Yayınları.
Robertson, P. E. ve Ye, L. (2013). On the existence of a middle income trap. https://econpapers.repec.org/paper/uwawpaper/13-12.htm, (01.02.2022).
Rodrik, D. (2008). The real exchange rate and economic growth. Brookings papers on economic activity. (2): 365-412.
Rodrik, D. (2009). Tek ekonomi çok reçete: küreselleşme, kurumlar ve ekonomik büyüme. (N. Domaniç, Çeviri). Efil Yayınevi.
Saatçioğlu, C. (2015). 1990 sonrası Türkiye ekonomisinde yaşanan başlıca gelişmeler bağlamında ithalat büyüklüğü üzerine ampirik bir çalışma. Öneri dergisi. 6(24): 209-216.
Sungur, O. (2015). 2000 sonrası Türkiye ekonomisi: büyüme, enflasyon, işsizlik, borçlanma ve dış ticarette gelişmeler. Toplum ve demokrasi dergisi. 9(19): 243-270.
Şahin, H. (2016). Türkiye ekonomisi. Ezgi Kitabevi.
Şahin, İ. E. ve Mucuk, M. (2014). The effect of current account deficit on economic growth: the case of Turkey. Proceedings of international academic conferences 0301828, international ınstitute of social and economic sciences.
Şahin, İ., Başer, K. ve Karanfil, M. (2015). Orta gelir tuzağı üzerine ampirik bir çalışma: türkiye örneği (1980- 2013). Uluslararası Alanya işletme fakültesi dergisi. 7(2): 225-235.
Taşar, İ., Gültekin, E. ve Açcı, Y. (2016). Is Turkey in a middle income trap? Journal of applied research in finance and economics. 1(1): 36-41.
Tıraşoğlu, M. ve Karasaç, F. (2018). Orta gelir tuzağı: yapısal kırılmalar altında e7 ülkeleri için ampirik bir inceleme. Akademik incelemeler dergisi. 13(2): 337-361.
Tiftikçigil, B., Güriş, B. ve Yaşgül, Y. S. (2018). Does middle income trap exist: evidence from emerging economies: E7 countries for 1969-2015. Revista galega de economia. 27(1): 145-162.
Uyanık, C. C. (2015). Orta gelir tuzağı ve Türkiye'nin konumu açısından bir değerlendirme. Sosyoekonomi. 23(26): 175-186.
Uysal, Ö. (2013). Sürdürülebilir büyüme kavramının çevre ve ekonomik boyutlarının ayrıştırılması. Uluslararası Alanya işletme fakültesi dergisi. 5(2): 111-118.
Ülgener: F. (1991). Milli Gelir, İstihdam ve İktisadi Büyüme. DER Yayınları.
Ünlü, F. ve Yıldız, R. (2017). Orta gelir tuzağını açıklayan teorik ve ampirik yaklaşımlar. Erciyes üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi dergisi. (49): 87-115.
Ünlü, F. ve Yıldız, R. (2018). Orta gelir tuzağının belirlenmesi: Ekonometrik analiz. Uluslararası yönetim iktisat ve işletme dergisi. 14(1): 1-20.
Ünlü, F. ve Yıldız, R. (2018b). Orta gelir tuzağının belirleyicileri: diskriminant analizi. Atatürk üniversitesi iktisadi ve idari bilimler dergisi. 32(1): 45-64.
Ünsal E., İktisada Giriş, (2011), İmaj Yayınevi.
Yalçınkaya, Ö. ve Aydın, H. İ. (2017). Orta gelir tuzağının belirlenmesi: teorik çerçeve ve türkiye’nin konumu üzerine ekonometrik bir uygulama (1950-2016). Girişimcilik ve kalkınma dergisi. 12(1): 23-35.
Yeldan, E. (2011). İktisadi büyüme ve bölüşüm teorileri. Efil Yayınevi.
Yeldan, E. (2012). Türkiye ekonomisi için beşerî sermaye ve bilgi sermayesi birikimine dayalı bir içsel büyüme modeli. Ekonomi-TEK dergisi. 1(2): 21-60.
Yeldan, E., Taşçı, K., Voyvoda, E. ve Özsan, M.E. (2012). Orta gelir tuzağından çıkış: hangi Türkiye? Cilt 1: Makro/Bölgesel/Sektörel Analiz. Sis Matbaacılık.
Yılmaz. G. (2014). Turkish middle income trap and less skilled human capital. Working Paper No: 14/30. Central bank of the republic of Turkey.
Zilberman, D., Khanna, M. ve Harrington, D. R. (2005). Conservation capital and sustainable economic growth. Oxford economic papers. 57(2): 336-359.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hakan Yalçınkaya ^*
0000-0002-4818-4887
Türkiye

Arzu Salkım
0000-0002-6302-9957
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

31 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2023

Kabul Tarihi

22 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 13

DOI

https://doi.org/10.55775/ijemi.1373922

IZ

https://izlik.org/JA98EG27BK

APA

Yalçınkaya, H., & Salkım, A. (2023). Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 7(13), 183-203. https://doi.org/10.55775/ijemi.1373922

AMA

1.Yalçınkaya H, Salkım A. Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries. 2023;7(13):183-203. doi:10.55775/ijemi.1373922

Chicago

Yalçınkaya, Hakan, ve Arzu Salkım. 2023. “Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması”. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries 7 (13): 183-203. https://doi.org/10.55775/ijemi.1373922.

EndNote

Yalçınkaya H, Salkım A (01 Aralık 2023) Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries 7 13 183–203.

IEEE

[1]H. Yalçınkaya ve A. Salkım, “Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması”, International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, c. 7, sy 13, ss. 183–203, Ara. 2023, doi: 10.55775/ijemi.1373922.

ISNAD

Yalçınkaya, Hakan - Salkım, Arzu. “Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması”. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries 7/13 (01 Aralık 2023): 183-203. https://doi.org/10.55775/ijemi.1373922.

JAMA

1.Yalçınkaya H, Salkım A. Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries. 2023;7:183–203.

MLA

Yalçınkaya, Hakan, ve Arzu Salkım. “Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması”. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, c. 7, sy 13, Aralık 2023, ss. 183-0, doi:10.55775/ijemi.1373922.

Vancouver

1.Hakan Yalçınkaya, Arzu Salkım. Türkiye’de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries. 01 Aralık 2023;7(13):183-20. doi:10.55775/ijemi.1373922

Literature Review On The Relationship Between Sustainable Economic Growth And Middle Income Trap In Turkey

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Türkiye'de Sürdürülebilir Ekonomik Büyüme ve Orta Gelir Tuzağı İlişkisi Üzerine Literatür Taraması

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster