Organizational Communication Barriers: A Field Research in the Retail Industry

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 17, 74 - 90, 01.01.2026

Gülbeniz Akduman , Ayşenur Çakman

https://doi.org/10.55775/ijemi.1701043

Öz

Intra-organizational communication is a criterion that affects and is affected by the behavior of employees. The studies conducted on this subject in the literature examined if intra-organizational communication is good and at the desired level by employees, employee performance, and organizational efficiency increase. Otherwise, employee performance, organizational efficiency, and all stakeholders outside the organization will be negatively affected. It is essential to analyze the criteria that prevent organizational communication first to increase organizational communication. In this context, the research aims to analyze the criteria that prevent organizational communication in the retail sector. Within the scope of the research designed with a qualitative research model, one-on-one face-to-face interviews were conducted with 43 people working in the retail sector, and the interview results were evaluated in light of the information in the relevant literature. It was evaluated which of the organizational communication barriers they stated, classified under three main headings: physical-technical, organizational, and psychological-social. According to the research results, it was concluded that psychological and social barriers and organizational barriers were intense in the organization; the main barrier that prevented communication within the organization was personal barriers, with a rate of 49%, which are within the scope of psychological barriers, and status and time barriers were the most intense communication barriers within the scope of organizational barriers.

Anahtar Kelimeler

Communication , Organizational Communication , Organizational Communication Barriers

Örgütsel İletişim Engelleri: Perakende Mağazacılık Sektöründe Bir Alan Araştırması

Öz

Örgüt içi iletişim çalışanların davranışlarını hem etkileyen hem de etkilenen bir kriterdir. Literatürde bu konuyla ilgili yapılan çalışmalara bakıldığında, örgüt içi iletişim iyi ve çalışanlar tarafından istenen düzeyde ise bunun sonucunda çalışan performansı ve örgüt verimliliği artmaktadır. Aksi durumda ise çalışan performansı, örgüt verimliliği ile örgüt dışı tüm paydaşlar negatif etkilenmektedir. Bu bağlamda örgütsel iletişimi arttırmak için öncelikle örgütsel iletişimi engelleyen kriterlerin analiz edilmesi önemlidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı örgütsel iletişimi engelleyen kriterlerin perakende sektöründe analiz edilmesidir. Nitel araştırma modeliyle dizayn edilen araştırma kapsamında perakende sektöründe çalışan 43 kişiyle birebir yüz yüze görüşme yapılmış ve yapılan görüşme sonuçları ilgili alan yazında yer alan bilgiler ışığında değerlendirilerek fiziksel- teknik, örgütsel, psikolojik- sosyal olarak üç ana başlık altında sınıflandırılan örgütsel iletişim engellerinden hangisini belirttikleri değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre örgütte psikolojik ve sosyal engeller ile örgütsel engellerin yoğun olduğu, örgüt içinde iletişimi engelleyen ana engelin %49 oranıyla psikolojik engeller kapsamında olan kişisel engeller olduğu ve örgütsel engel kapsamında ise statü ve zaman engelinin en yoğunluklu iletişim engeli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İletişim , Örgütsel İletişim , Örgütsel İletişim Engelleri

Kaynakça

• Akay, R. (2014). Kültürlerarası iletişimde iletişimsel yetinin rolü. Akademik İncelemeler Dergisi, 8(3), 307-323.
• Akinci, Z. B. (1998). Kurum kültürü ve örgütsel iletişim. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Akinci Vural, B. ve Sohodol, Ç. (2007), Kurumsal iletişim: İşletmelerin kurum içi iletişimine yönelik bir araştırma. Yeni Düşünceler, 2, 165 – 183.
• Arıcan, S. ve Arabacı, S. (2023). Eğitim örgütlerinde yaşanan iletişim engelleri ve çözümüne yönelik önerilerin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(30), 90-103.
• Arslan, B. ve Arslan, E. (2003). Örgütsel iletişim, meslek yüksek okulları için genel iletişim. Editör: Uğur Demiray. Ankara: Pegem Yayıncılık.
• Bartan, K. O. ve Taşkıran, H. B. (2018). Kurumsal değişim yönetimi sürecinde kurum içi iletişimin rolü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 1155-1184.
• Bulut, F. ve Tolon, M. (2021). Kurum içi iletişimin kurumsal bağlılık üzerine etkisi ve bir kamu kurumu uygulaması. İşletme Araştırmaları Dergisi Journal of Business Research-Türk,13(2), 1255-1272.
• Çakır, M. (2021). Örgütlerde iletişim sorunlarının saptanması ve çözümü için kullanılabilecek teknikler üzerine bir inceleme. İşletme Araştırmaları Dergisi,12(1), 973–989. Çalapkulu, Ç. (2019). İlişkiler akademisi “İşe kendini sevmekle başla”. Konya: Eğitim Yayınevi.
• Daft, R. L. (2014). Management. Twelfth Edition. Cengage Learning.
• Demir, Ş. ve Demir, M. (2013). Örgütsel iletişimde duygusal zekanın rolü: Konaklama işletmelerinde bir araştırma. Selçuk İletişim, 6(1), 67-77.
• Demirtaş, M. (2010). Örgütsel iletişimin verimlilik ve etkinliğinde yararlanılan iletişim araçları ve halkla ilişkiler filmleri örneği. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, XXVIII(I), 411-444.
• Deryakulu, D. (2019). Eğitim iletişimi kavramı. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 25(2), 787-794.
• Dündar, P. ve Koralp Özel, E. (2012). Kurum içi iletişimin kaliteye olan etkisi: Yeni iletişim teknolojilerinin kurum içi iletişimin kalitesine olan etkisini incelemeye yönelik bir araştırma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 3(6), 104-129.
• Elgünler Çedikçi, T. ve Fener Çedikçi, T. (2011). İletişimin kalitesini etkileyen engeller ve bu engellerin giderilmesi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 1(1), 35-39.
• Ertekin, İ. (2016). Halkla ilişkilerde mükemmellik kuramı açısından kurumsal iletişim. İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(2), 25-38.
• Gürgen, H., Kırel A. Ç., Uztuğ F. ve Orhon, N. (2003). Halkla ilişkiler ve iletişim. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Harvard Business Review Yayınları (2019). Çatışma ve iletişim - duygusal zeka. İstanbul: Optimist Yayınları.
• Jenifer, R. D. & Raman, G. P. (2015). Cross cultural communication barriers in workplace. International Journal of Management, 6(1), 348-351.
• Jureddi, D. N. & Brahmaiah, N. (2016). Barriers to effective communication. Journal Of English Language and Literature, 3(2), 114-115.
• Karaçor, S. ve Şahin, A. (2004). Örgütsel iletişim kurma yöntemleri ve karşılaşılan iletişim engellerine yönelik bir araştırma. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(8), 96-117.
• Kartal, Ö. ve Efser Y. (2017). İş görenlerin görevlerini gerçekleştirme düzeylerinde emir ve talimat biçiminin belirleyiciliği: Karşılaştırmalı bir araştırma. The International New Issues in Social Sciences, 4(4), 77-88.
• Kaygin, E. ve Kosa, G. (2019). Olumsuz boyutlarıyla örgütsel davranış. Konya: Eğitim Yayınevi. Kiremitçi Caniöz, E. (2021). İletişimde duygusal zekanın rolü. Abant Tıp Dergisi, 10(3), 411-417.
• Kaymaz, K. (2007). Davranış boyutuyla performans geribildirim olgusu ve süreci. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 62(04), 141-178.
• Lunenburg, F. C. (2010). Communication: The process, barriers, and improving effectiveness. Schooling, 1(1), 1-11.
• Namlı Kızılkaya, A. (2022). Eğitimin kavramsal temelleri-7: Eğitim yönetimi. İstanbul: Efe Akademi. Yayınları.
• Öge, H. S. (2022). İnsan kaynakları yönetimi. Konya: Eğitim Yayınevi.
• Örücü, E. ve Yumuşak, S. (2010). Örgütlerde işgören eğitimi üzerine bir alan araştırması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 235-246.
• Özdemir, A. (2012). Beden dili etkili iletişim. Ankara: Altınpost.
• Özmen, F. ve Özdemir, T. Y. (2012). Anlatılan öykülere dayalı olarak, denetçilerin denetlenenlerle yüz yüze iletişimlerinde yaşadıkları sorunlar. Milli Eğitim Dergisi, 42(195), 43-66.
• Pektaş, G. (2019). Örgüt içi iletişimde karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri: Erciyes üniversitesi akademik personel örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(20), 94-110.
• Sabuncuoğlu, Z. (1974). Modern işletmelerde haberleşme sorununun analizi. Bursa İ.T.İ.A. Dergisi, 3(1), 138–161.
• Satıcı, Ö. (1998). Yönetim nedir? Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Ankara.
• Seval, H. (2006). Çatışmanın etkileri ve yönetimi. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 245-254.
• Soysal, A., Öke, P., Yağar, F. ve Tunç, M. (2017), Örgütsel iletişim ve iş tatmini düzeylerinin incelenmesi: Bir özel hastane örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 243-253.
• Subaşı, S. ve Erdoğmuş, N. (2023). Örgütlerde eğitim ve geliştirmenin performansa etkisi ve yönetici desteğinin rolüne yönelik literatür incelemesi. Akademik Platform Eğitim ve Değişim Dergisi, 6(1), 1-20.
• Şimşek, Y. (2012). Örgütsel iletişimde engel ve bozukluklar: Anadolu üniversitesi iletişim bilimleri fakültesinde bir uygulama. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
• Şimşek, M. Ş., Çelik A. ve Akgemci, T. (2015). Davranış bilimlerine giriş ve örgütlerde davranış. (9.Baskı). Konya: Eğitim Yayınevi.
• Taşçı, D. ve Eroğlu, E. (2013). Kurumsal iletişim kalitesinin oluşmasında yöneticilerin geribildirim verme becerilerinin etkisi. Selçuk İletişim, 5(2), 26-34.
• Thayer, L. O. (1991). İdari haberleşmede mevcut problemler ve araştırmalar. Türk İdare Dergisi, 63(390), 227–244.
• Timuroğlu, K. ve Yılmaz, B. (2021). Örgütsel iletişimin örgütsel yenilik üzerindeki etkisi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(1), 319-337.
• Tuncer, A. ve Tuncer, M. (2015). örgüt içi iletişimde iş tatmini etkileyen boyutların analizi: Çok uluslu ve ulusal ölçekli örgütler üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 10(38), 6488-6498.
• Welch, M. ve Jakson, P. R. (2007). Rethinking internal communication: A stakeholder approach. Corporate Communications: An International Journal, 12(2), 177-198.
• Uçar, S. ve Kızılaslan, H. A. (2017). Örgüt içi iletişim becerilerinin işgören performansı üzerine etkileri. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi,3(2), 180-194.
• Yağcı, T. ve Uçar, M. (2018). İletişimde engeller ve etkinlik. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 2(3 Ek), 142-160.
• Yatkın, A. (2009). Örgütsel yöneti(ileti)şim. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi,7(2), 47-55.
• Yazıcı, Ö. ve Gündüz, Y. (2010). Etkili eğitim denetiminde yaşanan iletişim engelleri ve bu engelleri aşma yolları. Kuramsal Eğitimbilim, 3(2), 37-52.
• Yıldırım, G. (2020). Halkla ilişkilerde paydaş teorisi perspektifinden kurum içi iletişimin çalışanların kurumsal bağlılıklarına etkisi. Selçuk İletişim Dergisi,13(2), 438-470.
• Yusof, A. N. A. & Rahmat, N. H. (2010). Communication barriers at the workplace: A case study. European Journal of Education Studies, 7(10), 228-240.
• Yüksel, A. H. ve Sandıkçıoğlu, B., Onay, A. ve Yılmaz, A. (2012). İkna edici iletişim. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.