GÜVENİLİR SU KAYNAKLARINA ERİŞİMDE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ETKİLERİNİN ANALİZİ
Öz
İklim değişikliklerine bağlı olarak yaşanan pek çok unsur, insanlığı oldukça olumsuz etkilemektedir. Yeryüzündeki su kaynakları da gerek iklim değişikliğinin yol açtığı etkenler, gerekse sanayileşmenin olumsuz etkileri kapsamında ciddi anlamda tehdit altındadır. Hali hazırda su kıtlığı çeken bölgelerde yaşayan insan sayısı 1 milyarın üzerindedir. Dünyamızı, çatışmalara, yoksulluğa ve iklim değişikliklerinin olası olumsuz etkilerine karşı korumaya yönelik olarak Ocak 2016’da yürürlüğe giren sürdürülebilir kalkınma kriterlerinden altıncısı; temiz su ve sanitasyon başlığı altında ülke nüfuslarının yüzdesel olarak ne kadarının güvenilir suya erişiminin olduğu raporlanmaktadır. Çalışmanın amacı ise temelde yabancı yatırımların güvenilir suya erişim olanaklarını artırıp artırmadığını test etmekle birlikte, temiz suya erişim üzerinde etkisi olabileceği düşünülen kişi başına milli gelir ile arasındaki eşbütünleşme ilişkisinin de varlığının sınanmasıdır. Bu amaçla 2000-2017 yılları için, Westerlund Eşbütünleşme Testi ve Heterojen PDOLS- Panel Dinamik En Küçük Kareler tahmincisi kullanılarak; dünya sıralamasında en fazla güvenilir su erişim yüzdesine sahip ilk 20 ve en düşük yüzdeye sahip son 20 ülke olmak üzere toplam 40 ülke için analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, kişi başına milli gelir ve doğrudan yabancı yatırımların temiz suya erişim üzerinde uzun süreli ve istatistiki olarak anlamlı pozitif etkilerinin varlığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Ekonomik Büyüme, İklim Değişikliği, Su
Kaynakça
- Acharyya. J. (2009). FDI, growth and the environment: evidence from India on CO2 emission during the last two decades. Journal of Economic Development, 34 (1), 43-58. Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı. Kyoto Protokolü. Erişim tarihi: 20.10.2020, http://www.mfa.gov.tr/kyoto-protokolu.tr.mfa
- Altun, Y. & İşleyen, Ş. (2019). Türkiye’de iktisadi büyüme ile sanayi sektöründe istihdam arasındaki ilişkinin ARDL Sınır Testi yaklaşımı ile ekonometrik analizi: 1991-2017. Iğdır Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 657-666.
- Avazalipour, M. S., Zandi, F., Saberi, R., Hakimipour, N. & Damankeshideh, M., (2013). The impact of FDI on environmental resources in selected countries (Non- OECD). IJRRAS, 17 (1), 111-115.
- Demena, B. A. & Afesorgbor, S. K., (2020). The effect of FDI on environmental emissions: evidence from a meta-analysis. Energy Policy, 138 (111192): 1-17.
- Demir, A. (2009). The effects of global climate change on biodiversity and ecosystem resources. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 37-54.
- Doğan, S. & Tüzer, M. (2011). Küresel iklim değişikliği ve potansiyel etkileri. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(1), 21-34.
- Ganoulis, J. (2009). Risk Analysis of Water Pollution. Wiley-VCH, Germany.
- Hitam, M. B. & Borhan, H. B. (2012). FDI, growth and the environment: impact on quality of life in Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 50(2012), 333-342.
- Jorgenson, A. K. (2006). The transnational organization of production and environmental degradation: a cross-national study of the effects of foreign capital penetration on water pollution intensity, 1980–1995. Social Science Quarterly, 87 (3), 711-730.
- Jorgenson, A. K. (2007). Does foreign ınvestment harm the air we breathe and the water we drink? A cross-national study of carbon dioxide emissions and organic water pollution in less-developed countries, 1975 to 2000. Organization & Environment, 20 (2), 137-156.