COVID 19 Bağlamında İş Sağlığı ve Güvenliği Konusunu Ele Alan Çalışmaların Bibliyometrik Haritalandırılması

Öz

2019 yılında ortaya çıkan Koronavirüs hastalığı (COVID-19) salgını, dünya genelinde çalışanları yeni ve ciddi sağlık tehditlerine maruz bırakmıştır. Çalışanların sağlıklarını korumak amacıyla etkili İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) önlemlerinin alınması ve ergonomik koşulların sağlanması zorunlu hale gelmiştir. COVID-19 pandemisi, çalışma hayatının hemen her yönünü derinden etkileyerek, özellikle ön saflarda görev yapan çalışanların sağlığını ve güvenliğini büyük bir riske atmıştır. Bu kritik durum karşısında bilim insanları sessiz kalmamış; konuya ilişkin literatürde birçok çalışma gerçekleştirilmiştir. İşte bu çalışma, “COVID-19 bağlamında iş sağlığı ve güvenliği” konusunu ele alan akademik araştırmaları bibliyometrik haritalama yöntemiyle derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda, bu çalışma, alanında çalışan araştırmacılara COVID-19 bağlamında iş sağlığı ve güvenliği konusunu farklı bir perspektiften değerlendirme fırsatı sunmaktadır. Araştırma sürecinde, Web of Science veritabanında konu filtrelemesi yapılarak ilgili çalışmalar belirlenmiştir. SCI Expanded ve SSCI indeksli dergilerde yayımlanan açık erişimli İngilizce 464 makale incelenmiştir. Daha etkili bir haritalama için VOSviewer programı kullanılmıştır. Analizler sonucunda "COVID-19", "İş Sağlığı", "SARS-CoV-2", "Ruh Sağlığı" ve "Pandemi" gibi anahtar kelimeler arasındaki yoğun etkileşim ortaya konmuştur. Bu terimler arasındaki sıkı bağlantılar, özellikle pandemi sürecinin iş sağlığına ve çalışanların ruhsal durumuna yönelik etkilerinin bilimsel araştırmalarda öncelikli bir konu haline geldiğini göstermektedir. Bu durum, COVID-19’un yalnızca fiziksel sağlık değil, aynı zamanda ruhsal iyilik hali üzerinde de derin etkiler yarattığını ve bu iki alanın araştırmalarda birlikte ele alındığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, COVID-19’un çalışma hayatı üzerindeki etkilerini derinlemesine kavramak ve bu alandaki akademik tartışmalara katkıda bulunmak açısından önemli bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• İş Sağlığı ve Güvenliği
• Haritalandırma
• VOSviewer

Bibliometric Mapping of Studies Addressing Occupational Health and Safety in the Context of COVID 19

Öz

The COVID-19 pandemic, which emerged in 2019, has exposed workers worldwide to new and serious health threats. To protect the health of employees, effective Occupational Health and Safety (OHS) measures and ergonomic conditions have become essential. The COVID-19 pandemic has profoundly affected nearly every aspect of working life, placing considerable health and safety risks on frontline workers. In response to this critical situation, scientists have actively contributed to the literature with numerous studies on the topic. This study aims to provide an in-depth bibliometric analysis of academic research focusing on "occupational health and safety in the context of COVID-19." Additionally, it offers an opportunity for researchers in the field to evaluate the subject from a different perspective. The research process involved filtering relevant studies from the Web of Science database, resulting in the examination of 464 open-access English articles published in SCI Expanded and SSCI indexed journals. To achieve more effective mapping, the VOSviewer program was utilized. The analysis revealed intense interactions among key terms such as "COVID-19," "Occupational Health," "SARS-CoV-2," "Mental Health," and "Pandemic." These strong connections indicate that the impacts of the pandemic on occupational health and workers' mental well-being have become a primary focus in scientific research. This finding underscores that COVID-19 has had profound effects not only on physical health but also on mental well-being, highlighting the necessity of addressing both fields in research. These results provide a significant basis for understanding the implications of COVID-19 on working life and contribute to academic discussions within this domain

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• OHSM
• Mapping
• VOSviewer

Kaynakça

1. Acioli, C., Scavarda, A. & Reis, A. (2021). Applying Industry 4.0 technologies in the Covid–19 sustainable chains. International Journal of Productivity And Performance Management, 70(5), 988-1016.
2. Al, U. & Tonta, Y. (2004). Atıf analizi: Hacettepe Üniversitesi kütüphanecilik bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar, Bilgi Dünyası, 5 (1), 19-47.
3. Ateş, Z. G. (2020). Covid-19’un işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda alması gereken önlemlere etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(38), 161-179.
4. Balkır, Z. G. (2012). İş sağlığı ve güvenliği hakkının korunması: işverenin iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 2(1), 56-91.
5. Baycık, G., Türkşen, Ö. & Dinç, İ. C. (2021). Covid-19 salgınında alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemleri. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 11(1), 17-32.
6. Burdorf, A., Porru, F. Rugulies, R. (2020). The Covid-19 (coronavirus) pandemic. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 46(3), 229-230.
7. Ciotti, M., Ciccozzi, M., Terrinoni, A., Jiang, W. C., Wang, C. B. & Bernardini, S. (2020). The Covıd-19 pandemic. Critical Reviews in Clinical Laboratory Sciences, 57(6), 365-388.
8. De Oliveira Neto, G. C., Tucci, H. N. P., Godinho Filho, M., Lucato, W. C. & Correia, J. M. F. (2021). Performance evaluation of occupational health and safety in relation to the Covid-19 fighting practices established by who: survey in multinational industries. Safety Science, 141, 105331.

9. Erdal, H. (2019). İş Sağlığı ve Güvenliği İçin DEMATEL-ARAS tabanlı risk değerlendirme metodolojisi ve bir uygulama. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 1831–1853.
10. Hasanhanoğlu, C. (2020). Covid–19’un iş sağlığı ve güvenliği kapsamında işletmeler üzerine etkileri. Uluslararası Ekonomi ve Siyaset Bilimleri Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(10), 11-27.
11. Huang, Y. J., Cheng, S., Yang, F. Q. ve Chen, C. (2022). Analysis and visualization of research on resilient cities and communities based on Vosviewer. IJERPH, 19(12), 1-14.
12. Hussain, A., Farooq, M. U., Habib, M. S., Masood, T. & Pruncu, C. I. (2021). Covid-19 challenges: Can Industry 4.0 technologies help with business continuity?. Sustainability, 13(21), 11971.
13. İzci, F., Sönmez, M.B., & Başay, B.K. (2021). COVID-19 pandemisinde toplum ve sağlık çalışanlarının ruh sağlığı ve koruyucu önlemler. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 41(3), 292–300.
14. Karacan, H. & Dalyan, O. (2023). İş Sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin Covid-19 salgın dönemindeki değişimine yönelik bir araştırma. Çalışma İlişkileri Dergisi, 14(2), 1-15.
15. Kılkış, İ. (2013). İş Sağlığı ve Güvenliği’nde Yeni Bir Dönem: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İSGK). ISGUC The Journal of Industrial Relations and Human Resources, 15(1), 17-42.
16. Luckyardi, S., Hurriyati, R., Disman, D. & Dirgantari, Pd (2022). The impact of the application of the green marketing mix by the chemical industries; Vos viewer analysis. Moroccan Journal of Chemistry, 10 (1), 10-1.
17. Nandiyanto, A. B. D. & Al Husaeni, D. F. (2022). Bibliometric analysis of engineering research using Vosviewer ındexed by Google Scholar. Journal of Engineering Science and Technology, 17(2), 883-894.
18. Solmaz, M. & Solmaz, T. (2017). Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(3), 147-156.
19. Taşdelen, T., Öztürk, E., & Emul, M. (2022). COVID-19 pandemisinde sağlık çalışanlarında ruh sağlığı: kesitsel bir çalışma. Nöropsikiyatri Arşivi, 59(2), 133–138.
20. Tüzüner, V. & Özaslan, B. (2011). Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 40(2), 138-154.
21. Van Nunen, K., Li, J., Reniers, G. & Ponnet, K. (2018). Bibliometric analysis of safety culture research. Safety Science, 108, 248-258.
22. Watterson, A. (2020). Covıd-19 in The UK And occupational health and safety: predictable not inevitable failures by government, and trade union and nongovernmental organization responses. New Solutions: A Journal Of Environmental And Occupational Health Policy, 30(2), 86-94.
23. Yang, F. Q., Lin, Z. Y. & Qiu, D. Y. (2021). Analysis on visualization of urban public safety based on citespace. J. Fuzhou Univ, 49, 121-127.
24. Yang, Y., Reniers, G., Chen, G. & Goerlandt, F. (2019). A bibliometric review of laboratory safety in universities. Safety Science, 120, 14-24.