Kadın Öğretmenlerin Doğum İzni Haklarına İlişkin Algılarının Karşılaştırmalı İncelemesi: Zonguldak, Türkiye ve Saraybosna, Bosna-Hersek
Öz
Bu keşifsel küçük örneklemli çalışma (small-N), kadın öğretmenlerin doğum izni haklarına ilişkin algılarını iki yerel bağlamda karşılaştırmaktadır: Zonguldak (Türkiye) ve Saraybosna (Bosna-Hersek). Aynı soru seti kullanılarak, doğum izni; yasal düzenlemeler, idari süreçler, okul rutinleri, işyeri ilişkileri ve toplumsal normlar tarafından şekillenen toplumsal ve kurumsal olarak inşa edilmiş bir deneyim olarak incelenmektedir. Örneklem, okul öncesinden yükseköğretime ve kamu ile özel sektörden toplam 27 kadın öğretmenden oluşmaktadır (Saraybosna n=10; Zonguldak n=17); katılımcıların tümü doğum izni ya da gebelikle ilişkili çalışma deneyimine sahiptir. Bulgular, algılanan yeterliliğin yasal hakların varlığından çok ücretli izin süresine bağlı olduğunu göstermektedir. Saraybosna’daki katılımcılar doğum iznini genel olarak daha yeterli ve saygı gören bir hak olarak değerlendirmiş; ancak idari aksaklıklar ve işe yeniden uyum süreçlerinde zorluklar bildirmiştir. Zonguldak’ta ise daha kısa ücretli izin süresi ve daha sık başvurulan ücretsiz uzatmalar, iş-aile çatışmasını ve iş güvencesizliği duygularını artırmıştır.
Anahtar Kelimeler
doğum izni hakları, kadın öğretmenler, karşılaştırmalı nitel araştırma, iş-aile çatışması
A Comparative Study of Female Teachers’ Perceptions of Maternity Leave Rights: Zonguldak, Türkiye and Sarajevo, Bosnia and Herzegovina
Öz
This exploratory small-N study compares female teachers’ perceptions of maternity leave rights in two local contexts: Zonguldak (Türkiye) and Sarajevo (Bosnia and Herzegovina). Using the same set of questions, it examines maternity leave as a socially and institutionally constructed experience shaped by legal provisions, administrative procedures, school routines, workplace relations, and social norms. The sample includes 27 female teachers across preschool to higher education and across public and private sectors (Sarajevo n=10; Zonguldak n=17), all with maternity leave or pregnancy-related employment experience. Findings show that perceived adequacy depends less on the existence of legal entitlements than on the length of paid leave. Sarajevo participants generally viewed leave as more adequate and respected, yet still reported administrative frictions and reintegration difficulties. In Zonguldak, shorter paid leave and more frequent unpaid extensions increased work–family conflict and feelings of job insecurity.
Anahtar Kelimeler
maternity leave rights, female teachers, comparative qualitative study, work–family conflict
Destekleyen Kurum
Zonguldak Bülent Ecevit University
Etik Beyan
The formal ethics approval was granted by the Ethics Committee of Zonguldak Bülent Ecevit University Rectorate. I conducted this study in accordance with the Helsinki Declaration of 1975.
Teşekkür
Thanks