Bazı bakla çeşitlerinin kaba yem verimleri ve kalite özellikleri açısından değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, 2022 yılında Elâzığ il merkezine bağlı Çöteli Köyü ekolojik koşullarında on farklı bakla (Vicia faba L.) çeşidinin kaba yem verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Araştırma, 10 farklı bakla çeşidi (Emiralem, Filiz 99, Hıstal, Kıtık 2003, Luz de Otono, Reina Mora, Salkım, Sevil, Sorgun, Sakız) ile tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlı olarak yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyu, yeşil ve kuru ot verimi, ham protein oranı, ADF ve NDF oranları ile fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum içerikleri incelenmiştir. İncelenen özelliklerden magnezyum oranı dışındaki diğer özellikler istatistiki açıdan önemli farlılıklar gösterdiği belirlenmiştir. En yüksek yeşil ve kuru ot verimleri ile en düşük ADF ve NDF oranları Hıstal, Kıtık 2003 ve Emiralem çeşitlerinde tespit edilmiştir. Ham protein oranı açısından Sorgun çeşidi ön plana çıkarken, mineral madde içerikleri açısından elde edilen sonuçların hayvan beslenmede ihtiyaç duyulan kritik değerlerin üzerinde olduğu görülmüştür. Neticede çalışma konusu olan bakla çeşitlerinin Elâzığ ve benzer ekolojik koşullarda alternatif kaba yem kaynağı olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Vicia faba
• yem bitkileri
• ot verimi
• hayvan besleme
• mineral madde

Evaluation of some faba bean cultivars in terms of forage yield and quality characteristics

Abstract

This study was carried out to determine forage yield and quality characteristics of ten different faba bean (Vicia faba L.) cultivars under the ecological conditions of Çöteli Village of Elazığ province center in 2022. The study was conducted with 10 different faba bean cultivars (Emiralem, Filiz 99, Hıstal, Kıtık 2003, Luz de Otono, Reina Mora, Salkım, Sevil, Sorgun, Sakız) according to randomized block design with three replications. Plant height, green and dry forage yield, crude protein, ADF and NDF ratios, phosphorus, potassium, calcium and magnesium contents were analyzed in the study. Among the traits examined, expect for magnesium content, other traits were found to show statistically significant differences. The highest green and dry forage yields and the lowest ADF and NDF ratios were determined in Hıstal, Kıtık 2003 and Emiralem cultivars. While Sorgun cultivar came to the forefront in terms of crude protein content, the results obtained in terms of mineral matter contents were found to be above the critical values needed in animal nutrition. As a result, it was concluded that the faba bean cultivars under study can be used as an alternative roughage source in Elazig and similar ecological conditions.

Keywords

• Vicia faba L.
• forage crops
• forage yield
• animal nutrition
• mineral matter

Kaynakça

1. Anonim, (2019) Tarımsal Değerleri Ölçme Denemeleri Teknik Talimatı. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü, Ankara.
2. Anonymous, (1971). Nutrient Requirements of Beef Cattle. N.A.S. Washinton D.C., 55p. Anonymous, (2001). Nutrient Requirements of Dairy Cattle. Seventh Revised Edition.
3. Başbağ, M., Çaçan, E., Aydın, A., & Sayar, M. S. (2011). Güneydoğu Anadolu Bölgesi doğal alanlarından toplanan bazı fiğ türlerinin ot yönünden kalite özelliklerinin belirlenmesi. Uluslararası Katılımlı I. Ali Numan Kıraç Tarım Kongresi ve Fuarı, Bildiriler Kitabı, 1 (27-30).
4. Başbağ, M., Çaçan, E., Sayar M. S., Karan, H., & Tonçer, Ö. (2018). Bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin yem kalitesi açısından değerlendirilmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(3), 246-252.
5. Başdemir, F., Türk, Z., İpekeşen, S., Tunç, M., Eliş, S., & Bicer, B. (2020). Bazı Bakla (Vicia faba L.) Çeşitlerinde Gübre Uygulamalarının Verim ve Verim Unsurlarına Etkisi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(3), 749-756.
6. Brogna N, Pacchioli M.T, Immovilli A, Ruozzi F, Ward R., & Formigoni, A. (2009) The use of near-infrared reflectance spectroscopy (NIRS) in the prediction of chemical composition and in vitro neutral detergent fiber (NDF) digestibility of Italian alfalfa hay. Italian Journal of Animal Science, 8(sup2), 271-273.
7. Caballero, A. R., Goicoechea-Oicoechea, E. L., & Hernaiz-Ernaiz, P. J. (1995). Forage yields and quality of common vetch and oat sown at varying seeding ratios and seeding rates of vetch. Field Crops Research, 41, 135-140.
8. Cober, E.R. & Voldeng, H.D. (2000). Developing high-protein, high-yield soybean populations and lines. Crop Science, 40, 39-42.

9. Coşkun, A., & Demiroğlu Topçu, G. (2022). Bornova Koşullarında Yetiştirilen Bazı Bakla (Vicia faba L.) Çeşitlerinin Hasıl Verimi ve Bazı Yem Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. MAS Journal of Applied Sciences, 7(2), 443-451.
10. Çaçan, E., Kılıç, Ö., & Kökten, K. (2023). Determination of macro, micro element and heavy metal contents of Astragalus taxa collected from natüre. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 20(2), 334-342.
11. Çaçan, E., & Kökten, K. (2024a). Bingöl ve Muş illerinde yetiştiriciliği yapılan yonca popülasyonlarının makro element içerikleri açısından incelenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 11(1), 80-89.
12. Çaçan, E., & Kökten, K. (2024b). Korunga genotiplerinin makro element içerikleri açısından incelenmesi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 10(1), 156-164.
13. Çaçan, E., Kökten, K., Kaplan, M., & Yılmaz, H. Ş. (2018). Bazı adi fiğ hat ve çeşitlerinin (Vicia sativa L.) ot verimi ve ot kalitesi açısından değerlendirilmesi. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 22(1), 47-61.
14. Engin, B., & Mut, H. (2018). Bazı yonca (Medicago sativa L.) çeşitlerinin nispi yem değerleri ile kimi mineral madde içeriklerinin biçim sıralarına göre değişimi. Journal of Tekirdag Agricultural Faculty, 15(2). Erik M.U., (2022) Bingöl ekolojik koşullarında bazı bakla (Vicia faba L.) çeşitlerinin hasıl verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
15. Geren, H., & Alan, Ö. (2005). Ödemiş koşullarında yetiştirilen bazı bakla (Vicia faba var. major) çeşitlerinin hasıl verimi ve diğer bazı özellikleri üzerinde bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 42(1), 59-66.
16. Gürsoy, E., & Macit, M. (2017). Erzurum ili çayır ve meralarında doğal olarak yetişen bazı baklagil ve buğdaygil yem bitkilerinin mineral madde kompozisyonlarının belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science, 32(1), 1-9.
17. Havlin, J. L., Tisdale, S. L., Nelson, W. L., & Beaton, J. D. (2016). Soil fertility and fertilizers. Pearson Education India.
18. Jensen, E. S., Peoples, M. B., Boddey, R. M., Gresshoff, P. M., Hauggaard-Nielsen, H., JR Alves, B., & Morrison, M. J. (2012). Legumes for mitigation of climate change and the provision of feedstock for biofuels and biorefineries. A review. Agronomy for Sustainable Development, 32, 329-364.
19. Karaköy, T., & Demirtaş, A. (2017). Sivas ekolojik koşullarında yetiştirilen Türkiye orijinli yerel bezelye (Pisum sativum L.) genotiplerinin bazı besin elementi içerikleri bakımından değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(2), 7-11.
20. Kavurmacı, Z., Karadavut, U., Kökten, K., Bakoğlu, A. (2010). Determining critical period of weed-crop competition in faba bean (Vicia faba). Int. J. Agric. Biol., 12, 318-320.
21. Kidambi, S.P., Matches, A.G., & Gricgs, T.C. (1989). Variability for Ca, Mg, K, Cu, Zn, and K/(Ca +Mg) ratioamong 3 wheat grasses and sainfoin on the southern high plains. Journal of Range Management, 42, 316-322.
22. Kökten, K., & Erik, U. (2023). Determination of yield and quality characteristics of some faba bean varieties in Bingöl conditions. International Conference on Food, Agriculture and Animal Sciences, 27-29 April 2023, Sivas, Türkiye, pp. 151-157.
23. Lacefield, G. D. (1988). Alfalfa Hay Quality Makes the Difference. University of Kentucky Department of Agronomy AGR-137, Lexington, KY.
24. Lätt, K. (2019). Mineral elements in clover- and grass forage in Sweden. Master’s Thesis, Swedish University of Agricultural Sciences, Faculty of Veterinary Medicine and Animal Sciences, Department of Animal Nutrition and Management, Uppsala.
25. Lema, M., Cebert, E., & Sapra, V. (2004). Evaluation of small grain cultivars for forage in North Alabama. J Sustain Agr., 23, 133-145.
26. Markovic, J., Dinic, B., Terzic, D., Andjelkovic, S., Milenkovic, J., Blagojevic, M., & Celjaj, B. (2014). Macroelements in red clover (Trifolium pratense L.) relative to cow requirements. Fifth Intern , October 23-26, Jahorina, pp. 863-867.
27. Maynard, L.A. (1947). Animal Nutrition (Second ed.). Mc Graw Hill Book Co. INC., New York and London. Muller, L.D. (2009). Dietary Minerals for Dairy Cows on Pasture.
28. Multari, S., Stewart, D., & Russell, W. R. (2015). Potential of fava bean as future protein supply to partially replace meat intake in the human diet. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 14(5), 511-522.
29. Özata, E., Öz, A., & Kapar, H. (2012). Silajlık hibrit mısır çeşit adaylarının verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, (1), 37-41.
30. Sayar, M. S., Han, Y., Yolcu, H., & Yücel, H. (2014). Yield and quality traits of some perennial forages as both sole crops and intercropping mixtures under irrigated conditions. Turkish Journal of Field Crops. 19(1), 59-65.
31. Schroeder, J. W. (1994). Interpreting Forage Analysis. Extension Dairy Specialist (NDSU), AS-1080, North Dakota State University.
32. Sevgican, F. (1977). İnorganik Elementler ve Metabolizması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 270, Ege Üniversitesi Basımevi. Bornova-İzmir.
33. Seydosoglu, S., Kokten, K., & Cil, A. (2023). Fatty acids and grain macronutrients of some Pennisetum glaucum genotypes. Chemistry of Natural Compounds, 59(6), 1157-1161.
34. Soysal, S., Uçar, Ö., & Erman, M. (2020). Siirt ili ekolojik koşullarında farklı sıra arası ve sıra üzeri mesafelerin bakla (Vicia faba L.)’nın verim ve bazı verim özelliklerine etkileri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (20), 740-745.
35. Steel, R.G.D, & Torrie, J.H. (1980) Principles and Procedures of Statistics. A Biometrical Approach, McGraw-Hill, New York.
36. Tajeda, R., Mcdowel L.R., Martin, F.G., & Conrad, J.I-L. (1985). Mineral Element analyses of various tropical forages in guetemaie and their relationships to soil concentrations. Nutrition Report International, 32(2), 313-324.
37. Turan, N., Özyazıcı, M.A., Açıkbaş, S., & Seydoşoğlu, S., (2018). Fiğ (Vicia sp.) cinslerine ait genotiplerin bazı makro element kapsamlarının belirlenmesi. UMTEB III. Uluslararası Mesleki ve Teknik Bilimler Kongresi, 21-22 Haziran, Tam Metin Kitabı, Cilt-6, Gaziantep, Türkiye, (3705-3712).
38. Uzun, A. & E. Açıkgöz. (1998). Effect of sowing season and seeding rate on the morphological traits and yields in pea cultivars of differing leaf types. J. Agronomy and Crop Science, 181: 215-222.
39. Yıldırım, S., & Özaslan Parlak, A. (2016). Tritikale ile bezelye, bakla ve fiğ karışım oranlarının belirlenerek yem verimi ve kalitesine etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(1), 77-83.
40. Yuce, I., Tatar, M., Kokten, K., Sarıkaya, M.F., Çilesiz, Y., & Karaköy, T. (2024). Macro elements and energy values of herbage of some Italian ryegrass varieties. International Conference on Scientific and Innovation Research-III, 3-5 May 2024, Sivas, Türkiye, 303-310 pp.
41. Yücel, C., Yücel, D., Akkaya, M. R., & Anlarsal, A. E. (2014). Bazı ümitvar yaygın fiğ (Vicia sativa L.) genotiplerinde kalite özellikleri. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 17(1), 8-14.