TR
EN
Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi
Öz
Soğan, dünya mutfaklarında en yaygın kullanılan sebzelerden biridir. Ancak, çeşitli biyoaktif bileşenler açısından zengin olan kabukları genellikle atık olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, mutfaklarda ortaya çıkan soğan kabukları çevresel ve ekonomik açıdan değerlendirilerek fonksiyonel gıda üretiminde kullanılmıştır. Soğan kabukları kurutulup öğütülerek elde edilen soğan kabuğu tozu, hem tatlı hem tuzlu çeşitleriyle bilinen, hafif, kuru ve gevrek bir kurabiye türü olan Tuile üretiminde değerlendirilmiştir. Çalışmada, Tuile yapımında kullanılan buğday ununun %0, %5 ve %10 oranlarında soğan kabuğu tozu ile ikame edilmesiyle üretilen örneklerin toplam fenolik içerikleri, antioksidan aktiviteleri ve duyusal özellikleri belirlenmiştir. Böylece, soğan kabuğu tozu katkısının ürün bileşimine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, gıda atığı olarak görülen soğan kabuklarının fonksiyonel gıda üretimine uygunluğu ve katma değer potansiyeli incelenmiştir. Araştırma, ürün çeşitliliğini artırmak, sağlık faydaları sunmak, sıfır atık bilincini desteklemek ve lezzeti geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Böylece, küresel gıda kaybı ve israfına dikkat çekilerek gıda atıklarının değerlendirilmesine katkı sağlanmıştır. Sonuçlar, soğan kabuğu tozunun toplam fenolikler açısından zengin bir fonksiyonel bileşen olabileceğini ve yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğunu göstermiştir. Duyusal analizde, %10 soğan kabuğu tozu içeren Tuile örnekleri en yüksek beğeni skorlarını alarak umut verici bir alternatif oluşturmuştur.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB)
Proje Numarası
1919B012305784
Etik Beyan
Etik kurul beyan raporuna gereklilik yoktur.
Teşekkür
Yazarlar tarafından, bu çalışma TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenen 1919B012305784 numaralı proje kapsamında üretilmiştir. TÜBİTAK’a destek ve katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Imeneo, V. (2023). Sustainable recovery of antioxidant compounds from rossa di tropea onion waste and application as ingredient for white bread production. Sustainability, 16(1), 149. https://doi.org/10.3390/su16010149.
- Jung, J., Lim, Y., Moon, M., Kim, J., & Kwon, O. (2011). Onion peel extracts ameliorate hyperglycemia and insulin resistance in high fat diet/streptozotocin-induced diabetic rats. Nutrition & Metabolism, 8(1). https://doi.org/10.1186/1743-7075-8-18.
- Kumar, M., Barbhai, M., Hasan, M., Dhumal, S., Singh, S., Pandiselvam, R., … & Amarowicz, R. (2022). Onion (allium cepa l.) peel: a review on the extraction of bioactive compounds, its antioxidant potential, and its application as a functional food ingredient. Journal of Food Science, 87(10), 4289-4311. https://doi.org/10.1111/1750-3841.16297.
- Masood, S., Rehman, A., Bashir, S., El-Shazly, M., Imran, M., Khalil, P., … & Khursheed, T. (2021). Investigation of the anti-hyperglycemic and antioxidant effects of wheat bread supplemented with onion peel extract and onion powder in diabetic rats. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 20(1), 485-495. https://doi.org/10.1007/s40200-021-00770-x.
- Michalak‐Majewska, M., Sołowiej, B., & Sławińska, A. (2016). Antioxidant activity, technological and rheological properties of baked rolls containing dried onions (allium cepal.). Journal of Food Processing and Preservation, 41(1), e12914. https://doi.org/10.1111/jfpp.12914.
- Yeom, M. and Hwang, E. (2020). Quality characteristics, antioxidant activities and acrylamide formation in cookies added with onion peel powder. Korean Journal of Food Preservation, 27(3), 299-310. https://doi.org/10.11002/kjfp.2020.27.3.299.
- Bedrníček, J., Kadlec, J., Laknerová, I., Mráz, J., Samková, E., Petrášková, E., … & Smetana, P. (2020). Onion peel powder as an antioxidant-rich material for sausages prepared from mechanically separated fish meat. Antioxidants, 9(10), 974. https://doi.org/10.3390/antiox9100974 Ibrahim, U., Salleh, R., Suzihaque, M., & Hashib, S. (2015). Effect of radiation heat on the chemical and physical properties of bread enhanced with garcinia mangostana pericarp powder. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 195, 2652-2659. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.06.470.
- Kim, Y. (2024). Comparative analysis of polyphenol content and antioxidant activity of different parts of five onion cultivars harvested in korea. Antioxidants, 13(2), 197. https://doi.org/10.3390/antiox13020197.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
29 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
21 Mart 2025
Kabul Tarihi
23 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Atalay, A. B., & Karkın, A. C. (2025). Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, 5(2), 65-75. https://izlik.org/JA25BR97JA
AMA
1.Atalay AB, Karkın AC. Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi. IJFAA. 2025;5(2):65-75. https://izlik.org/JA25BR97JA
Chicago
Atalay, Ayşe Burcu, ve Arif Can Karkın. 2025. “Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 5 (2): 65-75. https://izlik.org/JA25BR97JA.
EndNote
Atalay AB, Karkın AC (01 Eylül 2025) Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 5 2 65–75.
IEEE
[1]A. B. Atalay ve A. C. Karkın, “Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi”, IJFAA, c. 5, sy 2, ss. 65–75, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25BR97JA
ISNAD
Atalay, Ayşe Burcu - Karkın, Arif Can. “Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi 5/2 (01 Eylül 2025): 65-75. https://izlik.org/JA25BR97JA.
JAMA
1.Atalay AB, Karkın AC. Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi. IJFAA. 2025;5:65–75.
MLA
Atalay, Ayşe Burcu, ve Arif Can Karkın. “Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi”. Uluslararası Gıda Tarım ve Hayvan Bilimleri Dergisi, c. 5, sy 2, Eylül 2025, ss. 65-75, https://izlik.org/JA25BR97JA.
Vancouver
1.Ayşe Burcu Atalay, Arif Can Karkın. Soğan Kabuğu: Gıda Atığı Kullanılarak Yeni Bir Tuile Reçetesi. IJFAA [Internet]. 01 Eylül 2025;5(2):65-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25BR97JA