Karanfilin Ekonomik Önemli Bir Zararlısı: Batı Çiçek Tripsi [Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) (Thysanoptera: Thripidae)]

Öz

Batı çiçek tripsi olarak da bilinen Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895), birçok tarım ürününde ciddi kayıplara yol açabilen önemli bir zararlıdır. Bu trips türü, özellikle iklim koşullarının uygun olması ve doğal düşmanlarının zarar yaptığı bölgede bulunmaması halinde birçok meyve ağacında, tarla bitkileri, sebzeler, yabancı otlar, süs bitkileri ve örtüaltı yetiştiriciliği yapılan bitkilerle de beslenebilen polifag bir türdür. Süs bitkileri içerisinde ise karanfildeki beslenmesinin ekonomik boyutlarda zararlara yol açabildiği bilinmektedir. Bu çalışmada, F. occidentalis’in tanımı, biyolojisi, konukçuları, zarar şekli, ekonomik önemi, yayılışı ve kontrol yöntemleri verilip, bu konudaki mevcut bilgilere yeni ilaveler yapılarak Dünya’da ve Türkiye’deki genel ve güncel durumunun ortaya konulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Frankliniella occidentalis
• batı çiçek tripsi
• trips
• karanfil

An Economically Significant Pest of Carnations: Western Flower Thrips [Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) (Thysanoptera: Thripidae)]

Öz

Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895), also known as the western flower thrips, is a significant pest that can cause serious losses in many agricultural products. This thrips species is polyphagous, feeding on many fruit trees, field crops, vegetables, weeds, ornamental plants and plants grown under cover, especially when climatic conditions are favourable and natural enemies are absent in the area. Among ornamental plants, it is known that feding on carnations can cause economically significant damage. This study aims to describe F. occidentalis, its biology, hosts, damage patterns, economic impostance, distribution and control methods, adding new information to the existing knowledge and presenting the general and current situation worlwide and in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Frankliniella occidentalis
• western flower thrips
• thrips
• carnation

Kaynakça

1. Ando, K., Grumet, R., Terpstra, K. & Kelly, J.D. (2007). Manipulation of plant architecture to enhance crop disease control. CABI Reviews, 1-8.
2. Anonymous, (2026a). Plant health, Frankliniella occidentalis. https://revistacultivar.com/plant-health/frankliniella-occidentalis (Erişim Tarihi: 12.02.2026).
3. Anonymous, (2026b). F. occidentalis damage at leaf and infestation. https://www.forestryimages.org/search?q=frankliniella%20occidentalis (Erişim Tarihi: 10.02.2026).
4. Anonymous, (2026c). Eppo Global Database. https://gd.eppo.int/taxon/FRANOC/distribution (Erişim Tarihi: 15.12.2026).
5. Anonymous, (2026d). Biological control agents of F. occidentalis. Biopesticide Database of the University of Hertfordshire. https://www.herts.ac.uk/. (Erişim Tarihi: 05.02.2026).
6. Arıcı, Ş.E. & Kazaz, S. (2013). Isparta İli’nde yetiştirilen karanfil seralarında kök ve kök boğazı fungal hastalık etmenlerinin saptanması. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 6 (1): 159-162.
7. Aşkın, K.A. (2022). Bazı dış mekan süs bitkilerinde sorun olan önemli zararlıların mücadelesine yönelik araştırmalar. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bitki Koruma Anabilim Dalı, Samsun.
8. Atakan, E. (2003). Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae)’nin pamuk bitkisinde zararının araştırılması. Türkiye Entomoloji Dergisi, 27 (1): 39-49.

9. Atakan, E. & Özgür, A.F. (1998). Çukurova'da pamukta Çiçek thripsleri (Frankliniella intonsa (Trybom), F. occidentalis (Pergande) (Thysanoptera; Thripidae) üzerine notlar. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13 (1): 174-184.
10. Atakan, E. & Özgür, A.F. (2000). Çukurova yöresi pamuk alanlarında görülen Frankliniella intonsa (Trybom), F. occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae)’nin popülasyon değişimleri. Türkiye 4. Entomoloji Kongresi Bildirileri, 12-15 Eylül, 2000, Aydın, 53-61 s.
11. Atakan, E. & Tunç, İ. (2004). Adana İli’nde yoncada Thysanoptera faunası ve bazı önemli türlerin ve predatör böceklerin popülasyon değişimleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 28 (3): 181-192.
12. Atakan, E., Özgür, A.F. & Kersting, U. (1998). Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera, Thripidae) on cotton in Çukurova Region. Procededings Sixth International Symposium on Thysanoptera, Antalya, Turkey, April 27 - May 1, 7-12 pp.
13. Bae, S.D., Kim, H.J., Yoon, Y.N., Mainali, B.P., Lee, Y.H., Park I.H. & Kang H.W. (2015). Yellow sticky card offers composite attractive ness to western flower thrips and greenhouse whitefly. Journal of Entomology and Zoology Studies, 3 (4): 110-113.
14. Brodsgaard, H.F. (1989). Coloured sticky traps for Frankliniella occidentalis Pergande (Thysanoptera:Thripidae)’in glass houses. Journal of Applied Entomology, 107 (1-5): 136-140.
15. Buckland, K., Reeve, J.R., Alston, D., Nischwitz, C. & Drost, D. (2013). Effects of Nitrogen Fertility and Crop Rotation on Onion Growth and Yield, Thrips Densities, Iris Yellow Spot Virus and Soil Properties. Agriculture Ecosystem Environmwent. 177, 63-74.
16. Dağlı, F. & Tunç, I. (2006). Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) üzerinde farklı gruplardan insektisitlerle yaprak kalıntı testleri. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19 (1): 9.
17. Dağlı, F. (2018). Spinosad resistance in a population of Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) from Antalya and its cross resistance to acrinathrin and formetanate. Türkiye Entomoloji Dergisi, 42 (4): 241-251.
18. Dağlı, F. & Tunç, I. (2008). Insecticide resistance in Frankliniella occidentalis: Corroboration of laboratory assays with field data and cross-resistance in a cypermethrin-resistant strain. Phytoparasitica, 36: 352-359.
19. Demirözer, O., Tyler-Julian, K., Funderburk, J., Norm, L. & Stuart, R., (2012). Frankliniella occidentalis (Pergande) integrated pest management programs for fruiting vegetables in Florida. Pest Management Science, 68, 1537-1545.
20. Doğanlar, M. & Aydin, S. (2009). A new pest, Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) in Southeastern Anatolia (Turkey). Turkish Journal of Entomology, 33 (2): 153-164.
21. Dong-Gang, L., Xiao-Yong, S., Reitz, S., Nauen, R., Zhong-Ren, L., Lee, S.H. & Gao, Y. (2016). Field resistance to spinosad in western flower thrips Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae). Journal of Integrative Agriculture, 15 (12): 2803-2808.
22. Espinosa, P.J., Bielza, P., Contreras, J. & Lacasa, A. (2002). Insecticide resistance in field populations of Frankliniella occidentalis (Pergande) in murcia (South‐East Spain). Pest Management Science, 58 (9): 967-971.
23. Flint, M.L. & Roberts, P.A. (1988). Using Crop Diversity to Manage Pest Problems: Some California Examples. American Journal of Alternative Agriculture. 3: 163-167.
24. Gao, Y., Stuart, R. R., Wanga, J., Tamez-Guerrac, P., Wanga, E., Xua, X. & Leia, Z. (2012a). Potential use of the fungus Beauveria bassiana against the western flower thrips Frankliniella occidentalis without reducing the effectiveness of its natural predator orius sauteri (Hemiptera: Anthocoridae). Biocontrol Science and Technology, 22 (7): 803-812.
25. Gao, Y., Lei, Z. & Reitz, S.R. (2012b). Western flower thrips resistance to insecticides: Detection, mechanisms and management strategies. Pest Management Science, 68 (8): 1111-1121.
26. He, Z., Guo, J.F., Reitz, S.R., Lei, Z.R. & Wu, S.Y. (2020). A global invasion by the thrip, Frankliniella occidentalis: Current virus vector status and its management. Insect Science, 27: 626-645.
27. Healey, M.A., Senior, L.J., Brown, P.H. & Duff, J. (2017). Relative abundance and temporal distribution of adult Frankliniella occidentalis (Pergande) and Frankliniella schultzei (Try-bom) on French bean, lettuce, tomato and zucchini crops in relation to crop age. Journal of Asia-Pacific Entomology, 20: 859-865.
28. Herron, G.A. & James, T.M. (2005). Monitoring insecticide resistance in Australian Frankliniella occidentalis Pergande (Thysanoptera: Thripidae) detects fipronil and spinosad resistance. Australian Journal of Entomology, 44 (3): 299-303.
29. Kazaz, S. (2016). “Dünya süs bitkileri sektöründe ürün deseni, sosyo-ekonomik ve teknoloji alaninda yaşanan gelişmeler ile Türkiye’nin gelecek vizyonu”. Karagüzel, Ö.- Kösa, S.- Kahraman, M. (eds.). in VI. Süs Bitkileri Kongresi (3-13). Antalya: Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü.
30. Karadjova, O. (1998). Western Flower Thrips (Thysanoptera: Thripidae) Resistance to Insecticeides in Bulgarian Greenhouses Populations (Eds. G. Vierbergen and İ. Tunç). In: Sixth International Symposium on Thysanoptera. pp 55-62.
31. Kim, C.Y., Khan, F. & Kim, Y.A. (2023) Push-Pull strategy to control the western flower thrips, Frankliniella occidentalis, Using alarm and aggregation pheromones. PLoS One, 18, e0279646.
32. Koppert, (2023). https://www.koppert.com.tr/sorunlar/zararli-kontrolue/oeruemcek-akarlari-ve digerakarlar/i%CC%87kinoktalikirmizioeruemcek/#:~:text=%C4%B0ki%20noktal%C4%B1%20k%C4%B1rm%C4%B1z%C4%B1%20%C3%B6r%C3%BCmcek%20(Tetranychus,derece%20b%C3%BCy%C3%BCk%20zarara%20neden%20 (Erişim tarihi: 11.12.2025).
33. Kütük, H., Karacaoğlu, M., Tüfekli, M. & Villanueva, T.R. (2016). Control of western flower thrips (Frankliniella occidentalis) with Amblyseius swirskii on greenhouse pepper in heated and unheated plastic tunnels in the Mediterranean region of Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 40: 13-17.
34. Lee, G.S., Lee, J.H., Kang, S.H. & Woo, K.S. (2001). Thrips species (Thysanoptera: Thripidae) in winter season and their vernal activities on Jeju Island. Korea, Journal Asia-Pasific Entomology, 4 (2): 115-122.
35. Mantel, W.P. & Van de Vrie, M., (1988). A contribution to knowledge of Thysanoptera in Ornamental & Bulbous crops in the Netherlands. Acta Phytopathologica et Entomologica Hungarica, 23: 301-311.
36. Minakuchi, C., Inano, Y., Shi, X., Song, D., Zhang, Y., Miura, K., Miyata, T., Gao, X., Tanaka, T. & Sonoda, S. (2013). Neonicotinoid resistance and cDNA sequences of nicotinic acetylcholine receptor subunits of the western flower trips Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae). Applied Entomology and Zoology, 48 (4): 507-513.
37. Mirab-Balou, M., Tong, X., Feng, J. & Chen, X. (2011). Thrips (Insecta: Thysanoptera) of China. Check List, 7 (6): 720-744.
38. Mound, L.A. (2002). So many thrips so few tospoviruses-Thrips and tospoviruses. Proceedings of the 7th International Symposium on Thysanoptera. Australian National Insect Collection, Canberra, 15-18.
39. Morse, J.G. & Hoddle, M.S. (2006). Invasion biology of thrips. Annual Review of Entomology, 51: 67-89.
40. Onillon, J.C. & Gullino, M.L. (1999). Implementation of IPM: From research to the consumer. Developments in Plant Pathology, pp. 411-419.
41. Polat, A. (2023). Türkiye gül yetiştiriciliği alanlarındaki önemli gül bitkileri zararlıları. İksad Yayınevi, 10: 235-284. doi: https://dx.doi.org/10.5281/zenodo.10457727.
42. Riley, D., Sparks Jr, A., Srinivasan, R., Kennedy, G., Fonsah, G. & Scott, J. (2018). Thrips: Biology, ecology, and management. Sustainable Management of Arthropod Pests of Tomato, Academic Press. 49-71 pp.
43. Robb, L. & Parrella, M.P. (1988). Development of western flower thrips, Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) on chrysanthemum and the influence of tomato spotted wilt virus. XVlH International Congress of Entomology, Vancouver, B.C., Canada, 3-9 July 1988, pp. 399.
44. Rodríguez, D. & Coy-Barrera, E. (2023). Overview of Updated Control Tactics for Western Flower Thrips. Insects. 14, 649. https://doi.org/10.3390/insects14070649.
45. Rotenberg, D., Jacobson, A.L., Schneweis, D.J. & Whitfield, A.E. (2015) Thrips transmission of tospoviruses. Curr Opin Virol. 2015 Dec;15:80-9. doi: 10.1016/j.coviro.2015.08.003. Epub 2015 Sep 2. PMID: 26340723.
46. Schneweis, D.J., Whitfield, A.E. & Rotenberg, D. (2017). Thrips developmental stage-specific transcriptome response to tomato spotted wilt virus during the virus infection cycle in Frankliniella occidentalis, the primary vector. Virology, 500: 226-237.
47. Sertkaya, E., O. Doğanlar, E., Atakan, & Doğanlar, M. (2006). First incidence of Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) on cotton in Amik plane, Hatay. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences, 2 (1): 22-24.
48. Shelton, A.M. & Badenes-Perez, F.R. (2005). Concepts and Applications of Trap Cropping in Pest Management. Annual Review Entomology. 51: 285-308.
49. Şimşek, B. (2010). Antalya İlinde örtü altı hıyar ve biber yetiştiriciliğinde Batı Çiçek Tripsi [Frankliniella occidentalis (Pergande, 1895) (Thysanoptera: Thripidae)]’ne karşı bazı ilaçların etkinliklerinin araştırılması. Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bitki Koruma Anabilim Dalı, Bornova-İzmir. Tagem, (2008). Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Zirai Mücadele Teknik Talimatları, Ankara. Cilt 2: 1-260.
50. Tunç, İ. & Göçmen, H. (1994). New greenhouse pests, Polyphagatarsonemus latus and Frankliniella occidentalis in Turkey. FAO Plant Protect Bulletin. 42 (3): 218-220.
51. Tunç, İ. & Göçmen, H. (1995). Antalya’da bulunan iki sera zararlısı, Polyphagotarsonemus latus (Banks) (Acarina, Tarsonemidae) ve Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera, Thripidae) üzerine notlar. Türkiye Entomoloji Dergisi, 19 (2): 101-109.
52. TÜİK, (2021). Türkiye İstatistik Kurumu Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1) (Erişim tarihi: 25.11.2025).
53. Wang, Z.H., Gong, Y.J., Jin, G.H., Li, B.Y., Chen, J.C., Kang, Z.J. & Wei, S.J. (2016). Field‐evolved resistance to insecticides in the invasive western flower thrips Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) in China. Pest Management Science, 72 (7), 1440-1444.
54. Weintraub, P.G., Pivonia, S. & Steinberg, S. (2011). How many Orius laevigatus are needed for effective western flower trips, Frankliniella occidentalis, management in sweet pepper. Crop Protection, 30 (11): 1443-1448.
55. Yaşarakıncı, N., & Hıncal, P. (1997). İzmir’de örtü altında yetiştirilen domates, hıyar, biber ve marulda bulunan zararlı ve yararlı türler ile bunların popülasyon yoğunlukları üzerine araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 37 (1-2): 79-89.
56. Zhang, K., Yuan, J., Wang, J., Hua, D., Zheng, X., Tao, M. & Wu, Q. (2022). Susceptibility levels of field populations of Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) to seven insecticides in China. Crop Protection, 153, 105886.