Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Mizaç Özelliklerinin Psikolojik Dayanıklılıkları ve Sosyal Duygusal Yeterlilikleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarının mizaç özelliklerinin psikolojik dayanıklılıkları ve sosyal duygusal yeterlilikleri üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunda, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokulların anasınıflarına devam eden 5-6 yaş grubundan 160 çocuk yer almaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği, Çocuk Ego Sağlamlığı Ölçeği, Okul Öncesi Sosyal Duygusal Beceriler ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği olmak üzere dört ölçme aracı bulunmaktadır. Araştırmanın bulgularına göre okul öncesi dönem çocuklarının araştırma kapsamındaki dört mizaç özelliği ile psikolojik dayanıklılık ve sosyal duygusal yeterlikleri arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Tepkisellik mizaç özellikleri ile psikolojik dayanıklılık ve sosyal duygusal yeterlilikleri arasında olumsuz yönde, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre tepkisellik mizaç özellikleri arttıkça, psikolojik dayanıklılıkları azalmaktadır. Benzer bir şekilde tepkisellik mizaç özellikleri arttıkça, sosyal duygusal yeterlilikleri azalmaktadır. Okul öncesi dönem çocuklarının sebatkârlık, ritmiklik ve sıcakkanlılık mizaç özellikleri ile psikolojik dayanıklılıkları ve sosyal duygusal yeterlilikleri arasında olumlu yönde, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre sebatkârlık, ritmiklik ve sıcakkanlılık mizaç özellikleri arttıkça/azaldıkça, psikolojik dayanıklılıkları artmakta/azalmaktadır. Benzer bir şekilde sebatkârlık ve ritmiklik mizaç özellikleri arttıkça/azaldıkça, sosyal duygusal yeterlilikleri artmakta/azalmaktadır. Psikolojik dayanıklılığın %89’u tepkisellik; %88’i sebatkârlık, %89’u ritmiklik, %95’i sıcakkanlılık mizaç özelliği ile açıklanmaktadır. Sosyal duygusal yeterliliğin %58’i tepkisellik, %58’i sebatkârlık, %59’u ritmiklik ve %61’i sıcakkanlılık mizaç özelliği ile açıklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mizaç
• psikolojik dayanıklılık
• sosyal duygusal yeterlilik
• okul öncesi dönem.

Examining the Effect of Temperament Characteristics of Preschool Children on Their Resilience and Social Emotional Competence

Öz

The aim of the research is to explore the predictor role of preschool children's temperament characteristics on their resilience and social emotional competence. The sample group of the research includes 160 children in the 5-6 age group who attend kindergarten classes of primary schools affiliated with the Ministry of National Education. In this research, four different data collection tools including a Personal İnformation Template, The Short Temperament Scale for Children (STSC), Child Ego Resiliency Scale, The Social-Emotional Assets and Resiliency Scale for Preschool. According to the findings of the research, a significant relationship was found between the four temperament characteristics of preschool children and their resilience and social emotional competence. It was determined that there was a negative, highly significant relationship between reactivity which is one of the temperament characteristics and resilience and social emotional competence. According to this result, as reactivity temperament characteristics increase, their resilience decreases. Similarly, as reactivity temperament characteristics increase, social emotional competencies decrease. It has been determined that there is a positive, highly significant relationship between the temperament characteristics of persistence, rhythmicity and friendliness of preschool children and their resilience and social emotional competence. According to this result, as the temperament characteristics of persistence, rhythmicity and friendliness increase/decrease, their resilience increases/decreases. Similarly, as the temperament characteristics of persistence and rhythmicity increase/decrease, their social emotional competencies increase/decrease. According to the findings, 89% of resilience is explained by reactivity; 88% by persistence, 89% by rhythmicity, and 95% by friendliness temperament characteristic. 58% of social emotional competence is explained by reactivity, 58% by perseverance, 59% by rhythmicity and 61% by friendliness.

Anahtar Kelimeler

• Temperament
• resiliency
• social emotional competencies
• preschool period.

Kaynakça

1. Gonye, B., Stadler, H. & Kotyuk, E. (2023). Temperament factors predict resilience in a nonclinical kindergarten population. Research Suare. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2563963/v1 https://assets.researchsquare.com/files/rs-2563963/v1/6081e3e6-6a1f-4213-b7ab-1071c1b7b0d8.pdf?c=1676474084. Gülay Ogelman, H., Saraç, S., Önder, A., Abanoz, T., & Akay, D. (2021). Okul öncesi sosyal-duygusal beceriler ve psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 10(4), 231-242