ÇEVİRİBİLİM ALANINDAKİ LİSANSÜSTÜ TEZLER ÜZERİNE BETİMLEYİCİ BİR ÇALIŞMA

Öz

Çeviri günümüz iletişim toplumunun önemli bir paydaşıdır ve 20. yüzyılın sonlarında “çeviribilim” adıyla özerk bir bilim dalı hâline gelmiştir. Lisansüstü tez çalışmaları, şüphesiz bu genç bilim dalının gelişmesinde önemli rol oynayan etmenlerden biridir. Bu çalışmada, Türkiye’de 2016 yılına kadar hazırlanan çeviribilim alanındaki lisansüstü tezler betimleyici bir anlayışla, doküman inceleme araştırma yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çeviribilim bölümleri dışında çeviri alanıyla ilgili farklı bölümlerde hazırlanan lisansüstü çalışmalar bu araştırmanın kapsamına alınmamıştır. Çalışmamızın araştırma nesnesi olan lisansüstü tezlere, YÖK’e bağlı Ulusal Tez Merkezinin web sitesinden erişilmiştir. Bu tezler; lisansüstü akademik düzeyleri, tamamlanma yılları, çeviribilim alanındaki genel ve özel konumları ve kullandıkları veri toplama yöntemleri gibi değişkenler ile içerik analizine tâbi tutulmuştur. Elde edilen bulgular, çeviribilim alanındaki lisansüstü çalışmaların genelde belirli başlı konu ve araştırma yöntemleriyle hazırlandığını göstermektedir. Böylelikle alandaki araştırma boşlukları tespit edilip, alanda lisansüstü çalışma yapmayı hedefleyen genç bilim insanlarına tavsiyelerde bulunulmuş ve alana özgün çalışmalar kazandıracak araştırma konuları vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çeviribilimde araştırma
• lisansüstü tezler
• içerik analizi
• doküman inceleme
• çeviri eğitimi

A DESCRIPTIVE STUDY ON THE GRADUATE THESES IN TRANSLATION STUDIES DISCIPLINE

Abstract

Translation is an important shareholder of today’s communication society and became an independent academic discipline in the name of “translation studies” at the end of the 20th century. Graduate theses are undoubtedly one of the agents playing a significant role in the development of this namely young academic discipline. In the present study, the graduate theses prepared in the field of translation studies in Turkey until 2016 were examined by using document analysis method with a descriptive point of view. The graduate theses about translation field which were prepared in other departments rather than translation studies departments were not included in the current research. The graduate theses being the research object of this study were obtained from the website of National Theses Center which is a branch of Turkish Higher Education Council. A content analysis of the aforementioned theses was conducted with the following variables in mind: academic level of the theses, the completion year of the theses, the main and sub-branches of the theses in translation studies and data collection methods used in the theses. The obtained findings reveal that the graduate theses generally focus on similar research areas and methodologies. In this way, some suggestions were presented to the young scholars of translation studies who are willing to pursue a career in this discipline by indicating research gaps of the field and some research topics which might inspire authentic research in the field were stressed.

Keywords

• Research in translation studies
• graduate theses
• content analysis
• document review
• translator education

Kaynakça

1. Tarman, B., Acun, İ. & Yüksel, Z. (2010). Sosyal Bilgiler Eğitimi Alanındaki Tezlerin Değerlendirilmesi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 725-746. Toury, G. (1995). Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam: John Benjamins Publishing. Yazıcı, M. (2007). Çeviribilimde Yüksek Lisans Tezleri Üzerine Görgül bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü III.Lisanüstü Eğitim Sempozyumu Lisans Üstü Eğitimde Sorunlar ve Çözüm Önerileri Bildiriler 17-20 Ekim 2007. Yazıcı, M. (2011). Çeviribilimde Araştırma. İstanbul: Multilingual Yayınları.