TÜRKÇE ÖĞRETMENLERİNİN DERSLERİNDE KULLANDIKLARI OKUMA STRATEJİLERİ

Öz

Okumanın temel amacı olan anlamayı sağlamak için bir dizi zihinsel işlem gerekmektedir. Anlama ile sonuçlanmayan bir okuma etkinliği gerçek amacına ulaşmamış demektir. Okumada temel amaç okuduğunu anlama ve bu yolla anlama yeteneğini geliştirmedir. Okuduğunu anlama; yazılı bir materyalden anlam çıkarmayı ve ayrıntıları kavramayı gerektiren, daha ilköğretim düzeyinden itibaren öğrencilere kazandırılması gereken temel dil becerilerinden biridir. Okuma bir dönemlik değil hayat boyu devam eden ve gelişen bir beceridir. Bu doğrultuda öğretmenlere büyük görevler düşmektedir. Bu araştırma, Türkçe öğretmenlerinin, öğrencilere okuma-anlama becerisini kazandırmak için sınıf ortamında ve sınıf dışında kullandıkları okuma-anlama becerileri yöntem ve tekniklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma nitel veri toplama tekniklerinden gözlem yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Kars ili Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda 2012–2013 yılında görev yapan Türkçe öğretmenleri oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış gözlem formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Türkçe öğretmenlerinin öğrencilerin okuma stratejileri bilişsel farkındalık becerilerini geliştirmeye yönelik sınıf içinde ve sınıf dışında etkinlikler yaptıkları fakat bu çalışmaların yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca Türkçe Öğretmenliği mezunu öğretmen ile Fen-Edebiyat Fakültesinden mezun olan öğretmen arasında öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma açısından farklılıklar görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi
• okuma eğitimi
• okuma becerisi
• okuma yöntemleri

READING STRATEGIES FOR USE IN THE COURSES OF TURKISH TEACHERS

Abstract

A number of mental processes are needed to make sense of the basic aim of reading. A reading activity that does not result in understanding means that it has not reached its true purpose. The basic aim of the school is to develop the ability to understand and to understand this way. Reading comprehension; It is one of the basic language skills that must make sense from a written material and that the details require the concept to be acquired by the students from the elementary school level (Rose ve diğ. 2000: 55, akt. Epçaçan, 2009: 210). Reading is not a one-semester course, but a life-long and developing skill. Teachers have great responsibilities in this direction. This study was conducted in order to examine the levels of Turkish teachers to use their skills of reading strategies and determine the methods and techniques of Turkish teachers regarding the skills of reading-understanding that they use inside and outside of classroom in order to enable students to acquire the skills of reading-understanding. This study was conducted using observation of qualitative data collection techniques. Population of the study consisted of Turkish teachers rendering service in the academic year of 2012–2013 at secondary schools affiliated with the Ministry of National Education in the province and districts of Kars. The data were collected by using structured observation form. The data were analyzed by using of the descriptive analysis technique. According to the study results; it was determined that the Turkish teachers performed activities inside and outside of class to develop students’ cognitive awareness skills of reading strategies, but ıt has been determined that these studies are not sufficient. In addition, there are differences in terms of using teaching methods and techniques between the teacher who is a teacher of Turkish Teaching and the teacher who graduated from Faculty of Science and Literature

Keywords

• Turkish education
• reading education
• reading skill
• reading methods

Kaynakça

1. Topçuoğlu Ünal, Fulya ve Yeğen, Ümit (2013). Türkçe öğretmenlerinin okuma yöntem-tekniklerini ve araç-gereçlerini kullanma durumları, Turkish Studies, 8(4): 1351-1365. Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yıldırım, Nuray (2012). Öğretmenlerin Öğrenme-Öğretme Ortamlarında Bilişsel Farkındalık Stratejilerini Kullanma Düzeyleri, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.