SINIF ÖĞRETMENLERİNİN İLKOKUMA YAZMA ÖĞRETİMİNDE OKUL OLGUNLUĞUNU BELİRLEME VE KULLANMA YETERLİKLERİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmanın amacı ilkokuma yazma öğretiminde başarıyı etkilediği düşünülen okul olgunluğu ile ilişkilendirerek sınıf öğretmenlerinin ilkokuma yazma öğretim sürecini yürütebilme yeterliklerini ortaya koymaktır. Bu çalışma betimsel modelde bir araştırma olup araştırma çalışma grubu kolay ulaşılabilirlik esasına göre Antalya ili Aksu ilçesinde 5 farklı okulda görev yapan ve araştırmaya gönüllü katılan 20 sınıf öğretmeninden oluşmuştur. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde öğretmenlerin, çocukların okuma ve yazma öğrenebilmeleri için çoğunlukla yaş, boy kilo gibi fiziksel özelliklerinin gelişmiş olması gerektiğine yönelik görüş bildirdikleri; okuma yazma öğrenme sürecinde karşılaşılan sorunların nedenlerini ise öğrencilerini tanıma ve özelliklerine uygun öğrenme faaliyeti düzenlemekle yükümlü olmalarına rağmen kendileri ile ilişkilendirmeyip daha çok aile ilgisizliği, kullanılan yöntem, ve çocuğun yaşı ile ilişkilendirdikleri; okul olgunluğunu çoğunlukla okula ve kurallara uyum, yaş, boy kilo ve gibi özelliklerle açıklamaya çalıştıkları; okul olgunluğuna yönelik bilgi eksiklikleri olmakla birlikte bazı öğretmenlerin kalem tutma, resim yapma ve boyama gibi etkinliklerin yer aldığı öğrenme sürecine ilişkin doğal gözlemler yoluyla incelenebileceğini ifade ettikleri; okul olgunluğunun belirlenmesinin olumlu ve olumsuz etkilerinden söz ettikleri; öğrencilerin okul olgunluğunu belirlemeye yönelik herhangi planlı bir etkinlik yapmadıkları; öğrencilerin bireysel farklılıklarına ve olgunluklarına uygun bir öğretim süreci planlamak yerine öğretim sürecini için müfredata göre planladıkları anlaşılmaktadır. İlkokuma ve yazma öğretimindeki başarının öğrencilerin öğrenme ortamına getirdiği bilgi birikimi ve okul öncesi deneyimleri ile ilişkisi düşünüldüğünde, sınıf öğretmeni yetiştirme programında çocukların gelişim özellikleri, okul olgunluğu-öğrenme ilişkisine yönelik ders içerikleri zenginleştirilmeli; sınıf öğretmenlerine ise okul olgunluğu, okul olgunluğu- okuma yazma öğretimi ilişkisi ve çocukların okul olgunluğunu belirlenme süreçleri konularında eğitim verilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• İlkokuma yazma öğretimi
• okul olgunluğu
• öğretmen yeterlikleri

ELEMENTARY TEACHERS’ OPINIONS ABOUT THEIR COMPETENCE REGARDING SCHOOL READINESS IN LITERACY TEACHING

Öz

The aim of this research is to reveal the competence of classroom teachers about managing the first reading and writing instruction process in relation to the school readiness which is considered as an effective factor in the first reading and writing instruction. This study employed a descriptive research method and research data was collected using semi-structured interview questions. The research data were analyzed using content analysis. Study group is composed of 20 teachers which are selected on the voluntary basis using convenient sampling from 5 different schools in Aksu district in the province of Antalya. According to the findings, it is appeared that; teachers emphasize more physical properties as a condition for learning, reading and writing; Teachers explain the causes of the problems encountered in literacy process with the methods used, neglectful family, and the child's age rather than attributing the causes to teachers’ main responsibilities of knowing their students well and organizing appropriate learning activities for them. Teachers associated school readiness mostly with adaptation to rules and to school and characteristics such as age, height, weight, Whereas teachers stated that maturity can be determined via natural observation, they perceived activities like holding pen, drawing pictures and painting as physical preparation actities. According to the findings, they mentioned the positive and negative effects of determining school readiness; they do not arrange activities to determine students’ school readiness; they carry out planned teaching process in the curriculum but they do not carry out teaching process in line with individual differences and their readiness. Considering the relationships of students’ reading and writing success with their knowledge and experience in learning environment, it is necessary to expand the contents of the lessons in classroom teacher training program about school readiness and learning relationship. Also, classroom teachers should be trained about the school readiness, the process of determining the school readiness of the children and relationship between literacy teaching and school readiness.

Anahtar Kelimeler

• Literacy teaching
• school readiness
• teacher competencies

Kaynakça

1. Akyol, H. (2015). Türkçe ilkokuma yazma öğretimi. (15. baskı). Ankara: PegemAkademi Yayıncılık.
2. Akyol, S. ve Fer, S. (2010). Sosyal yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımının öğrenenlerin akademik başarılarına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi nedir? International conference on new trends in education and their implications. 11-13 Kasım 2010, Antalya-Türkiye.
3. Arı, A. (2014). İlkokul birinci sınıfa başlama yaşına ilişkin öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. Educational Sciences: Theory &Practice 14(3), 1031-1047.
4. Arı, A. ve Özcan, E.(2014).Birinci sınıf öğrencilerinin okul olgunluğu düzeylerinin, okuma yazmayı öğrenmelerine etkisi.24.04.2016 tarihinde https://birimler.dpu.edu.tr/app/views/panel/kfinder/ userfiles/17/files/DERG_/47/74-90.pdfadresinden indirilmiştir.
5. Baştuğ, M. ve Kurnaz, A. (2013). Birinci sınıfa hazır olmayailişkin öğretmen beklentileri. Uluslararası Eğitimde Değişim ve Yeni Yönelimler Sempozyumu.22-23-24 Kasım2013. Konya. 24.04.2016 tarihinde http://egtsemp.konya.edu.tr/pdf/proceedings _vol3.pdf#page=53 adresinden alıntılanmıştır
6. Bayat, N. ve Yüce, S. (2015). Metaforik açımlamanın fen metinlerini anlamaya etkisi.Dil eğitimi ve araştırmaları dergisi, 1(3),1-14.
7. Bayat, S. (2013). İlkokuma yazma öğretiminde anlatma becerileri. Çelenk, S.(Editör), İçinde İlkokuma yazma programı ve öğretimi. Ankara: Eğiten Kitap
8. Cemaloğlu, N. ve K. Yıldırım. (2005). İlkokuma yazma öğretimi. Nobel Yayıncılık, Geliştirilmiş 3. Baskı, Ankara.

9. Cinkılıç, H. (2009). Okul öncesi eğitimin ilköğretim 1. sınıf öğrencilerinin okul olgunluğuna etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çocuk gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Anabilim Dalı, Çocuk gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı. Konya.
10. Darling Hammond, L.,Austin, K.,Orcutt,S.&Rosso, J. (2001). How people learn: Introduction to learning theories. 07.05.2016 tarihinde http://web.stanford.edu /class/ed269/hplintrochapter.pdf adresinden alıntılanmıştır