EKRANDAN OKUMAYA YÖNELİK TUTUM ÖLÇEĞİNİN (EKYÖTÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Ekrandan okuma, günlük hayata giren tablet bilgisayarlar ve akıllı telefonlarla birlikte bireylerin sıklıkla kullandıkları bir okuma halini almaktadır. Öğrenciler de ekrandan okumayı günlük yaşamlarında kullandıkları gibi okullardaki teknolojik araç gereçlerle birlikte sınıf ortamında da sıklıkla kullanmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı öğrencilerin ekrandan okumaya yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla bir ölçek geliştirmektir. Bu amaçla hazırlanan maddeler uzman görüşleri doğrultusunda değerlendirilerek taslak ölçek oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokul 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Elde edilen taslak ölçek Denizli merkez ilçedeki ilkokullarda 4. sınıflarda 98 kız, 105 erkek olmak üzere toplam 203 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinin belirlenmesi amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi sonucunda ölçekte 5 alt boyut belirlenmiştir. Birinci alt ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0,89 ile 0,53; ikinci alt ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0,58 ile 0,46; üçüncü alt ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0,69 ile 0,47; dördüncü alt ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0,72 ile 0,43 ve beşinci alt ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri ise 0,71 ile 0,31 arasında değişmektedir. Yapılan analizler sonucunda 15 olumlu ve 14 olumsuz olmak üzere toplam 29 maddeden oluşan 5’li likert tipinde “Ekrandan Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (EKYÖTÖ)” son halini almıştır. Ölçeğin Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı birinci alt boyut için 0,83; ikinci alt boyut için 0,70; üçüncü alt boyut için 0,71; dördüncü alt boyut için 0,82; beşinci alt boyut için 0,77 ve tümü için ise 0,84 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre ölçeğin geçerlik ve güvenirlik bulgularının beklenen düzeyde olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ekrandan okuma
• tutum
• ölçek geliştirme
• ilkokul

DEVELOPING THE ATTITUDES TOWARDS SCREEN READING SCALE (ATSRS): A VALIDITY AND RELIABILITY STUDY

Abstract

Screen reading has become a way of reading that individuals often use as tablet computers and smart phones have come into daily life. In this regard, students often use screen reading in their daily lives as well as in the classroom environment with technological tools. The aim of this study is to develop a scale to measure students' attitudes towards screen reading. The draft scale were formed by evaluating the items prepared with this aim based on expert opinion. The participants were elementary fourth graders. The draft scale was administered to a total of 203 students, 98 female and 105 male, in elementary schools in the city of Denizli. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted to examine the construct validity of the scale. This analysis revealed five sub-factors. The factor loading values of the items ranged between 0,89 and 0,53 in the first sub-factor, between 0,58 and 0,46 in the second sub-factor, between 0,69 and 0,47 in the third sub-factor, between 0,72 and 0,43 in the fourth sub-factor and between 0,71 and 0,31 in the fifth sub-factor. As a result of the analyses, "Attitudes Towards Screen Reading Scale (ATSRS)" consisting of 29 Likert-type items was finalised. The Cronbach's Alpha reliability coefficient was found as 0,83 for the first sub-factor, 0,70 for the second sub-factor, 0,71 for the third sub-factor, 0,82 for the fourth sub-factor, 0,77 for the fifth sub-factor, and 0,84 for the whole scale. Based on these results, the validity and reliability findings of the scale can be said to be at the expected level.

Keywords

• Screen reading
• attitudes
• scale development
• elementary school

Kaynakça

1. Alevli, O. (2014). Ekrandan Okumanın 8. Sınıf Öğrencilerinde Anlamaya Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Başaran, M. (2014). 4. Sınıf Seviyesinde Ekrandan Ve Kâğıttan Okumanın Okuduğunu Anlama, Okuma Hızı Ve Metne Karşı Geliştirilen Tutum Üzerindeki Etkisi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7/2.
3. Baştuğ, M., ve Keskin, H. (2012). Okuma Becerilerinin Okuma Ortamı Açısından Karşılaştırılması: Ekran mı? Kağıt mı? Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 73-83.
4. Baştuğ, M., ve Keskin, H. K. (2012). Okuma Becerilerinin Okuma Ortamı Açısından Karşılaştırılması: Ekran Mı Kâğıt Mı? Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 78-83.
5. Brouillard, M. A. (2010). Lecture à l’écran : les défis du lecteur branché. Dossier conjoint Infobourg et Carrefour éducation.
6. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi Elkitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorumu. Ankara: Pegem Yayıncılık.
7. Carrier, S. (2006). Research on Learners’ Preferences for Reading From a Printed Text or From a Computer Screen. Journal of Distance Education, 31-50.
8. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2007). Research Method in Education. London: Routledge; Taylor & Francis.

9. Çakmak, E., ve Altun, A. (2008). İlköğretim Öğrencilerinin Hipermetinsel Okuma Süreçlerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 63-74.
10. Dağtaş, A. (2013). Öğretmenlerin Basılı Sayfa Ve Ekrandan Okuma Tercihleri İle Eğitimde Elektronik Metin Kullanımına Yönelik Görüşleri. Turkish Studies, 137-161.
11. Dillon, A. (1992). Reading from paper versus screens: A critical review of emprical literature. Ergonomics, 1297-1326.
12. Duran, E., ve Alevli, O. (2014). Öğrenci Görüşleri: Dijital Metin mi Basılı Metin mi? International Journal of Language Academy, 110-126.
13. Dündar, H., ve Akçayır, M. (2012). Tablet vs. Paper: The Effect on Learners'Reading Performance. International Electronic Journal of Elementary Education, 441-450.