GELENEĞİN TÜRKÇE DERS KİTAPLARINA YANSIMA BİÇİMLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı; geleneğin Türkçe ders kitaplarına yansıma biçimlerinin değerlendirilmesidir. Çalışmanın problem tümcesi “gelenek unsurları 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarına nasıl yansımıştır?” olarak belirlenmiştir. Çalışmanın veri kaynağı 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerine dağıtılan Türkçe ders kitabındaki metinlerdir. Kitaplarda bulunan 90 metnin 22’sine gelenek kavramı yansımıştır. Bunun oransal karşılığı % 24,4’tür. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulguların güvenirliğini ortaya koymak için uzman görüşüne başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan temel sonuçlar şunlardır: İncelenen ders kitaplarında 58 başlıkta gelenek kavramının metin aracılığıyla işlendiği görülmüştür. Bu kavramların 16’sı geleneksel çocuk oyunlarıyla, 11’i geleneksel inanç ve tutumla, 10’u evlilikle, 7’si gelenek ve toplumsal değişimle, 7’si geleneksel spor ve sanatlarla, 3’ü dil, kültür ve gelenekle, 2’si geleneksel bayramlarla ve 2’si de devlet geleneğiyle ilgilidir. % 27,6’lık oranla çocuk oyunlarının en fazla tekrar eden geleneksel unsur olduğu, bunu % 19 ile geleneksel inanç ve tutumlar ile % 17,2 ile evlilikle ilgili geleneklerin izlediği anlaşılmıştır. 6. sınıf ders kitabındaki metinlerin % 10’nunda, 7. sınıf ders kitabındaki metinlerin % 33,3’ünde, 8. sınıf ders kitabındaki metinlerin % 30’unda gelenek kavramının ele alındığı belirlenmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre öğrencilerin % 92,3’ü kentli olmasına rağmen, geleneğin ders kitaplarına yoğun biçimde yansıması, toplumsal dokuyu korumaya yönelik bir refleks olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gelenek
• kuşak
• Türkçe ders kitapları
• Türkçe eğitimi ve öğretimi
• metin

REFLECTION OF TRADITION ON TURKISH TEXT BOOKS

Abstract

The purpose of this study is the evaluation of the reflection of tradition in Turkish textbooks. The problem sentence of study is determined as "how did the elements of tradition reflect on 6th, 7th and 8th grade Turkish textbooks?" The data source of the study are the texts in the Turkish textbook distributed to 6th, 7th and 8th grade students in the province of Malatya for 2016-2017 academic year. Among 90 texts in the books, 22 reflected the concept of tradition. The proportional equivalent of this is 24,4 %. The obtained data were analyzed by means of descriptive analysis. Expert opinion has been consulted to reveal the reliability of the findings. The main conclusions reached in the study are as follows: In the textbooks studied, it was seen that the concept of tradition was processed through texts in 58 titles. Of these concepts, 16 are traditional children's games, 11 are traditional beliefs and attitudes, 10 are marriages, 7 is tradition and social change, 7 is traditional sports and arts, 3 is language, 2 of them were about traditional festivals and 2 of them about state tradition. It is understood that the traditional element of the children's games is the repetition of the most with 27,6 %, followed by the traditional beliefs and attitudes of 19 % and the marriage-related traditions with 17,2 %. It was determined that 10 % of the texts in the 6th grade textbook covered the concept of tradition in 33,3 % of the texts in the 7th grade textbook and 30 % of the texts in the 8th grade textbook. Although according to Turkish Statistical Institute 92,3% of the students are urban, the intensive reflection of tradition in the textbooks is evaluated as a reflex to protect the social structure.

Keywords

• Tradition
• generation
• Turkish textbooks
• Turkish education and teaching
• text

Kaynakça

1. Akarsu, B. (1998). Dil-Kültür Bağlantısı. İstanbul: İnkılap Yayınları.
2. Çiftçi, S.,& Aydınlı, H. İ. (2015). Türkiye’de Kır-Kent Kavramlarının Değişen Niteliği ve Mevzuatın Sürece Etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(54), 192-200.
3. Bacanlı, H. (2008). Sosyal Beceri Eğitimi. Ankara: Asal Yayınları.
4. Batur, Z. (2010). Ana Dili Öğretiminde Gösterge Biliminin Yeri: Ana Dili Ders Kitaplarındaki Sözel Metinlerle Görsel Metinleri Bütünselliğinin Analizi. Turkish Studies International Periodical Forthe Languages, Literature and History of Turkishor Turkic, 5(4), 174-200.
5. Burn, A.,&Reed, K. (1999). Digi‐teens: Media Literacies and Digital Technologies in The Secondary Classroom. English in Education, 33(3), 5-20.
6. Duman, A. (2003). Türk Soylulara Türkiye Türkçesi Öğretiminde Metin Seçimi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13(13), 151-154.
7. Ekici, M. (2008). Geleneksel Kültürü Güncellemek Üzerine Bir Değerlendirme. Millî Folklor, 80, 33-38.
8. Gadamer, H. G. (1990). Tarih Bilinci Sorunu. Toplum Bilimlerinde Yorumcu Yaklaşım, (Çev. Taha Parla), 175-234, İstanbul: Deniz Yayınları.

9. Goodwyn, A. (2003). English Teaching and The Moving Image. London: RoutledgeFalmer.
10. Göçer, A. (2012). Dil-Kültür İlişkisi ve Etkileşimi Üzerine. Türk Dili, 729, 50-57.
11. Güftâ, H.,& Kan, M. O. (2011). İlköğretim 7. Sınıf Türkçe Ders Kitabının Dil İle İlgili Kültür Ögeleri Açısından İncelenmesi. The Study Of The Turkısh Coursebook Of Grade 7 Elementary School In Terms Of Language-Related Cultural Elements. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 239-256.
12. Günay, V. D. (2013). Söylem Çözümlemesi. İstanbul: Papatya Yayınları.
13. Güneş, F. (2013). Türkçe Öğretiminde Metin Seçimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 1-12.
14. Kaplan, M. (1992). Kültür ve Dil. İstanbul: Dergâh Yayınları.
15. Karaaslan, S. (2014). Kuşaklararası Farklılıkları Örgütler Üzerinden Anlamak: Bir Alan Araştırması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
16. Kılıç, M. (2010). Anlamın İnşası ve Anlama Etkinliği Bağlamında Geleneğin Sorunsallaştırılması. Sosyal Bilimler Dergisi, (22), 117-126.
17. Luke, A.,&Luke, C. (2001). Adolescence Lost/Childhood Regained: On Early Intervention and The Emergence of The Techno-Subject. Journal of Early Childhood Literacy, 1(1), 91-120.
18. Mert, E. L. (2011). 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Metinsellik Ölçütlerine Uygunlukları. Dil Dergisi, 153, 7-23.