19. Yüzyıl Şairi Nihad Bey ve Divançesi

Öz

İstanbul, asırlar boyunca Osmanlı kültürünü beslemesi ve sayısız şaire ilham kaynağı olmasının yanında konumu itibarıyla da doğal bir başkent niteliğindedir. Bu sebeple İstanbul’un kültür ve edebiyatta da merkez olması tesadüf değildir. Zaten dönemin şair kadrosuna bakıldığı zaman önde gelen istisnalar dışında şairlerin çoğu bu asırda da genellikle İstanbul’da yetişmiştir (İsen 2000: 3). Bu şairlerden birisi de Nihad Bey’dir. 1214/1799’da İstanbul’da doğan Nihad, Habeş ve Cidde valisi Şerif Paşa’nın torunu ve şair Said Siret Bey’in oğludur. Şerif Paşa-zade ve Mîr şanlarıyla tanınan şair 1286/1869 yılında İstanbul/Kanlıca’da vefat etmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda Nihad Bey’e ait olan bir divançe bulunmuş ve bu divançenin de biri yazma biri matbu olmak üzere iki nüshası olduğu tespit edilmiştir. Bu iki nüshada ortak gazeller olmakla beraber farklı gazellerin olduğu da görülmüştür. Bu çalışmada tezkireler, biyografik kaynaklar ve manzumeleri ışığında Nihad Bey’in hayatı hakkında bilgilerin verilmesi ve divançesinin tanıtılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• 19. yüzyıl
• Nihad Bey
• divançe

19th Century Poet Nihad Bey and His Divance

Abstract

Istanbul is a natural capital city in terms of its location as well as being an inspiration source for numerous Ottoman cultures and countless poets throughout the centuries. Therefore, it is not a coincidence that Istanbul is the center of culture and literature. In fact, most of the poets have grown up in Istanbul for centuries except for the leading exceptions when the poet of the period is observed (Isen 2000: 3). One of these poets is Nihad Bey. Nihad, born in 1214/1799 in Istanbul, is the son of Said Siret Bey, the granddaughter and poet of Şerif Pasha, governor of Habesh and Jeddah. Şerif Paşa-zade and the poet of Mîr, died in 1286/1869 in Istanbul / Kanlıca. As a result of the investigations made, a divan belonging to Nihad Bey was found and it was determined that this divan had two copies, one of which was printed and one was printed. In these two copies, it is seen that there are different gazelles with common gazelles. In this work, it is aimed to give information about Nihad Bey's life and to introduce the divan in the light of biographical sources and poems.

Keywords

• 19th century
• Nihad Bey
• Divance

Kaynakça

1. Bursalı Mehmed Tahir (1333), Osmanlı Müellifleri, C.II. İstanbul.
2. Çifçi, Ömer (2009), Fatin Davud-Hâtimetü’l-Eş’âr, Kültür Bakanlığı, e-kitap projesi.
3. İnal, İbnü’l-emin Mahmud Kemal (1998), Son Asır Türk Şairleri, C.III. İstanbul, Dergâh Yay.
4. İsen, Mustafa (2000), “Klasik Şiirin Merkezi Olarak İstanbul”, Bilig, Sayı: 13, s. 1-8.
5. Kılıç, Filiz (1998), “Klasik Şiirimizin Modern Türk Edebiyatlarına Etkisine Genel Bir Bakış”, Türk Kültürü Dergisi, Sayı: 127, s.196-407.
6. Mehmed Süreyya (1311), Sicill-i Osmânî, C. IV, İstanbul.
7. Öztürk, Yaşar Nuri, 1992, Tarihi Boyunca Bektaşilik, Yeni Boyut Yayınları, İkinci baskı, İstanbul.
8. Özyıldırım, Ali Emre (2002), Keçecizade İzzet Molla’nın Mihnet-keşanı ve Tahlili, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi.