Kırmızı Şemsiye Adlı Yapıtın Çocuk Okur Görüşleri Doğrultusunda İncelenmesi

Öz

Çocuk yazını, yazın alanının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle son yıllarda çocuk için yazılan yapıtların sayısında önemli bir artış görülmektedir. Ancak çocuğun bilişsel, dilsel, duyuşsal gelişimine katkı sunacak yapıtların seçiminde çocukların, ebeveynlerin ve eğitimcilerin dikkat etmeleri gereken ölçütler bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Kırmızı Şemsiye’ adlı yapıtı; bir çocuk kitabının taşıması gereken dış yapı, iç yapı ölçütleriyle bir çocuk kitabının dayanması gereken temel ilkeler açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda yapıtın dış yapı ve iç yapı özellikleri araştırmacılar tarafından belge incelemesi yoluyla belirlendikten sonra bu özelliklere ilişkin çocuk okur görüşleri mülakat yoluyla alınmıştır. Çocuk okurlardan elde edilen veriler 3 alan uzmanın görüşü alınarak tablolaştırılmış, frekans ve yüzdelikler halinde sunulmuştur. Yapıtın çocuk edebiyatının dayanması gereken ilkeler bakımından özellikleri ise araştırmacılar tarafından belge incelemesi yoluyla belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen verilerden hareketle; 1. Kitabın boyutunun, kapağının, cildinin, harflerinin, kâğıt özelliklerinin çocuklara yönelik kitaplarda olması gereken nitelikleri taşıdığı, resimlerin olay örgüsüyle içerik ve koşutluk bakımından uygun olduğu, 2. Kitaptaki kurgunun, konu, izlek, karakter, ileti, dil ve anlatım, çevre ile uyumlu olduğu, somut gerçeklik ve çocuk gerçekliği arasındaki ilişkiyi gözettiği, 3. Yapıtın çocuk kitabının dayanması gereken temel ilkelere uygun olarak tasarlandığı ve bütün bu özellikleri göz önünde bulundurulduğunda özgün niteliklere sahip olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk edebiyatı
• içerik özellikleri
• fiziksel özellikler
• bir çocuk kitabının dayanması gereken temel ilkeler
• çocuk okur görüşleri

The Investigation of “Kırmızı Şemsiye” Book in Terms of the Ideas of Child Readers

Abstract

Child's literature constitutes an important part of the literature area. Especially in recent years there has been a significant increase in the number of works written for children. However, there are some criteria that children, parents and educators should take into consideration when choosing works that will contribute to the child's cognitive, linguistic, and affective development. The purpose of this research is to examine the book " Kırmızı Şemsiye " in terms of the basic principles that a child's book should rely on the external structure and internal structure criteria that a child's book should have. For this purpose, after the characteristics of the external structure and internal structure of the work were specified by the researchers through document examination the ideas of the child readers related to these characteristics were taken by the interview. The data obtained from child readers were tabulated with the ideas of 3 field experts and presented in frequency and percentages. The characteristics of the work in terms of the principles which the child’s literature should be based on were specified by the researchers through document examination. Based on the data obtained from the research result; 1. That the cover and binding of the its dimension, the letters, the paper qualities that should be in the books for children, the pictures which are appropriate in terms of content with story line and parallelism, 2.The fiction of the book which is appropriate with the subject, the theme, the character, the message, the language and the expression, the nature shows regard to the relationship between the concrete reality and child reality, 3. It has been found that the work is designed in accordance with the basic principles to which the child’s book should be based and is a unique work when all these characteristics are taken into consideration.

Keywords

• Child literature
• content features
• physical features
• basic principles of a child
• the ideas of child readers

Kaynakça

1. Akyüz, M. (2014). Muzaffer İzgü’nün Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatının Temel İlkeleri Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Araştırma Tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 6 (24), 543-559.
3. Dilidüzgün, S. (2000). “Çocuk Kitaplarında Yazınsal Nitelik” I. Ulusal Çocuk Kitapları Sempozyumu (Yay. Haz.: Sedat Sever). Ankara: Eğitim Bilimleri Fak. ve TÖMER Dil Öğretim Merkezi Yay. No: 1.
4. Dilidüzgün, S. (2003). “Çocuk Edebiyatı ve Eğitsel Özellikleri” Erken Çocuklukta Gelişim ve Eğitimde Yeni Yaklaşımlar (Yay. Haz.:Müzeyyen Sevinç). İstanbul: Morpa Yay.
5. Dilidüzgün, S. (2006). “Türkiyede Çocuk Edebiyatına Bakışlar ve Çağdaş Çocuk Edebiyatı” Çocuk ve İlkgençlik Edebiyatı Kurultayı Bildiriler. (Yay. Haz.:Yusuf Çotuksöken-Necdet Neydim) İstanbul: Maltepe Üniversitesi Yay.
6. Dilidüzgün, S., Sever, S., Öztürk, A., Adıgüzel, Ö. (2002). Okul Öncesinde Çocuk Edebiyatı. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını. Havise, Ç. G., ve GEÇGEL, H. (2005). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Kök Yayıncılık.
7. Hazard, P. (1944) Books, Children and Men, trans. Mitchell, M., Boston: The Horn Book.
8. Latrobe, K. (2001) ‘Children’s Literature: International Perspectives’, World Literature Today Magazine 75: 98–101.