Edebiyat Çevirisinde Karşılıklı Konuşma Bölümlerinin Aktarım Sorunları (Klasik Bir Fransız Romanının Türkçe Çevirisi)

Öz

Bu çalışmada, bir Fransız Edebiyatı romanında dilsel kullanım olarak konuşma dili yazımının Türkçeye yapılan çevirisi, Dilbilim (lenguistik), Deyişbilim (stilistik) ve Çeviribilim alan yaklaşımları çerçevesinde incelenecektir. Bu çalışmanın başlıca amacı, çeviride bir yandan “biçim – anlam”, diğer yandan da “söz – anlam” ilişkisinin söylemin, dolayısıyla metnin oluşumuna katkısı mercek altına alınacaktır. Bunun için, yazarın yazımında ve çevirmenin metninde, sözce yapılarının barındırdığı dilsel işaretler ve gerekirse dildışı bileşenler, sözcük seçimi ve söylem oluşumu bağlamında yakından incelenecektir. Bu bağlamda, çeviri sürecinde bir yandan Biçimbilim, diğer yandan da Deyişbilim ve Sözbilim açısından birbiriyle bağıntılı iki dilsel paradigmayı göz önünde bulundurmayı gerekli kılan pragmatik bir bakış açısı sergilenecektir. Çalışmada kullanılacak bütünce, Fransız Edebiyatının çığır açan dünyaca ünlü yazarlarından André Malraux’nun (1901-1976) “La Condition Humaine” (1946) başlıklı romanı ve onun “İnsanlık Durumu” (1987) başlığıyla yapılan Türkçe tercümesidir. Bu bütüncenin (corpus) seçilmesinin başlıca sebebi, adı geçen romanın konuşma dili çerçevesinde, dil düzlemi ile ifade ve üslup olguları bakımından oldukça zengin bir edebî eser olması ve içeriğinin de çok kapsamlı bir metin ihtiva etmesindendir.

Anahtar Kelimeler

• André Malraux
• Dilbilim
• Edebiyat Çevirisi
• Fransızca-Türkçe
• Konuşma Dili

Transmission Problems of Mutual Speaking Sections in Literary Translation (Turkish Translation of a Classical French Novel)

Abstract

In this study, the translation of the spoken language writing to the Turkish language as a linguistic use in a French literary novel will be examined within the framework of the approaches of Linguistics, Stylistics and Translation Science. The main aim of this study is to examine the contribution of the relation between "form and meaning" and also "speech and meaning" to discourse, that is, the formation of the text. To do this, in the author's writing and in the text of the translator, the linguistic signs and phrases and if necessary non-linguistic components found in the utterance structures will be closely examined in the context of word formation and discourse formation. In this context, the translation process will present a pragmatic point of view that needs to consider two linguistic paradigms that are related to each other in terms of morphology, stylistics and Rhetoric. The corpus to be used in the study is the novel "La Condition Humaine" (1946) of the writer André Malraux (1901-1976) who is well-known all over the world and a pioneer in French literature and its Turkish translation titled “İnsanlık Durumu” (La Condition Humaine/Human Condition) (1987)”. The main reason for choosing this corpus is that the novel mentioned above is heavily rich in terms of expression and style within the frame of spoken language; in other words it is a very comprehensive literary work.

Keywords

• André Malraux
• French-Turkish
• Linguistics
• Literature Translation
• Spoken Language

Kaynakça

1. Fromilhague, C. (2010). Les figures de style. Paris: Armand Colin.
2. Gaymard, H. (1996). Pour Malraux. Paris: Editions de la Table Ronde.
3. Goldmann, L. (1964). Pour une sociologie du roman. Paris: Editions Gallimard.
4. Israel, F. & Lederer, M. (2005). La théorie interprétative de la traduction. Paris: Lettres modernes minard.
5. Kerbat-Orecchioni, C. (1999). L’énonciation. Paris: Armand Colin.
6. Lederer, M. (1994). La traduction aujourd’hui. Le modèle interprétatif. Paris: Hachette.
7. Maingueneau, D. (2009). Les termes clés de l’analyse du discours. Paris: Eds du Seuil.
8. Malraux, A. (1946). La condition humaine. Collection Folio. Paris: Gallimard.

9. Malraux, A. (1987). İnsanlık durumu. Çev. Alev Er. Dünya Klasikleri Serisi, İstanbul: Oda Yayınları.