Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Dinleme Eğitimi

Öz

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dinleme, konuşma, okuma ve yazmadan oluşan dört temel dil becerisinin öğretilmesi esastır. Dinleme eğitimi, dil öğrenenlerin iletişim kurabilmelerinin temel anahtarıdır. Bu çalışmada, yabancılara Türkçe öğretiminde dinleme eğitimi sürecinde yararlanılabilecek üstbilişsel stratejilerin neler olduğu, bu stratejilerin uygulama işlem basamakları üzerinde durulmuştur. Bu çalışma yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılabilecek dinleme stratejilerini tanıtmayı amaçladığından durum çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma ile yabancı dil olarak Türkçe öğretenlere ve öğrenenlere üstbilişsel strateji öğrenimi ve öğretiminin aşamaları tanıtılmış, dinleme becerisinin etkin kazanılması noktasında yararlarına işaret edilmiştir. Yabancı dil dinleme becerisi öğretiminde, dinleme üstbiliş stratejilerinin ne olduğu ayrıntılı olarak tanımlanmış, bu stratejilerin nasıl kullanılacağına dair yönergeler hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı Dil Olarak Türkçe
• Dinleme
• Dinlediğini Anlama
• Dinleme Üstbiliş Stratejisi

Listening Education in Teaching Turkish as a Foreign Language

Abstract

In teaching Turkish as a foreign language, it is essential to instruct the four basic language skills, namely listening, speech, reading and writing. Listening education is the key to communication among language learners. In the present study, the metacognitive strategies that can be used in the listening education process in teaching Turkish as a foreign language and the application of the steps in these strategies were emphasized. The present study was conducted as a case study since it aimed to introduce listening strategies that could be used in teaching Turkish as a foreign language. The aim of the present study was to introduce the metacognitive strategy learning and instruction stages to learners of Turkish language and learners of Turkish as a foreign language, and to demonstrate the benefits of this strategy in active listening skills. Foreign language listening skills and listening metacognition strategies were described in detail and instructions are provided about utilization of these strategies.

Keywords

• Turkish as a Foreign Language
• Listening
• Understanding Listening
• Listening Metacognition Strategy

Kaynakça

1. Doğan, Y. (2008). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin dinleme becerisini geliştirmede etkinlik temelli çalışmaların etkililiği. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 261-286.
2. Eisenberg, L. S., Dirks, D. D., Takayanagi, S. & Martinez A. S. (1998). Subjective judgements of clarity and intelligibility for filtered stimuli with equivalent speech intelligibility index predictions. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 41, 327-339.
3. Kalaycı, N., Temur, T. (2005). İlköğretim okullarında dinleme becerisini nasıl geliştirebiliriz? Eğitime Bakış: Eğitim- Öğretim ve Bilim Araştırma Dergisi, 1(2), 53-63.
4. Kaldırım, A. ve Degeç, H. (2017). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin dinleme esnasında karşılaştıkları sorunlar. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 19-36.
5. Karatay, H. (2011). Süreç temelli yazma modelleri: Planlı yazma ve değerlendirme. İçinde (Ed.: Murat Özbay). Yazma eğitimi (s. 21-43), Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
6. Katrancı, M. ve Yangın, B. (2013). Üstbiliş stratejileri öğretiminin dinlediğini anlama becerisine ve dinlemeye yönelik tutuma etkisi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türkçenin Eğitimi Öğretimi Özel Sayısı, 11, 733-771.
7. Keçik, İ. ve Uzun, L. (2004). Türkçe sözlü ve yazılı anlatım. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.