Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Ders Kitaplarındaki Yönergelere Yönelik Öğretici Görüşleri: Temel Seviye

Öz

Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi amacıyla hazırlanan kitaplara bakıldığında “yönergeler” öğrencilerin Türkçe öğrenirken karşılaştıkları ilk metinlerdir. Dil öğretiminde ana unsur olarak nitelendirilen kitapların içerisinde yönergeler, öğrencilere ve öğretmenlere kılavuzluk etmektedir. Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yönergelerin yerini ve önemini belirlemek; temel seviyede, yönergelerde nasıl bir dil kullanılması gerektiğini tespit etmek amacıyla öğretim görevlilerinin görüşleri alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile yapılan araştırmada, 46 gönüllü katılımcının görüşlerine ulaşılmıştır. Çalışmanın verilerinden elde edilen sonuca göre, temel seviye yönergelerinde, emir kipi tekil ikinci şahısla çekimlenmiş fiillerin kullanılması uygun bulunmuştur. Temel seviyede hazırlanacak yabancı dil olarak Türkçe öğretim kitaplarında, “Oku ve yaz.”, “Dinle ve seç.”, “Bak ve anlat.” gibi basit yönerge ifadeleri; görevlerin, etkinliklerin öğrenciler tarafından anlaşılmasında kolaylık sağlayacaktır. Her beceri için farklı görsellerden seçilecek yönerge yanı semboller, kelimelerin anlamlarını bilmeseler de öğrencilerin yönerge hakkında bir fikir edinmesine ve alıştırmaya odaklanmasına yardımcı olacaktır. Kitaplar sadece okullardaki, kurslardaki öğretim materyali olmayıp kendi kendine dil öğrenmek isteyenler için de yardımcı kaynak vazifesi taşımaktadır. Dolayısıyla yönergelerin açık ve anlaşılır olması gereklidir. Temel seviyede, özellikle alıştırma kitaplarında, öğrencilerin öğretmen yardımı olmaksızın anlayıp yapabilecekleri yönerge altı örneklere ve alıştırmalara mutlaka yer verilmesi önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi
• yönergeler
• dört temel dil becerisi
• öğretim görevlisi görüşü
• ders kitabı hazırlama

Opinions of Lecturers on the Instructions in Textbooks on Teaching Turkish as a Foreign Language: Basic Level

Abstract

Looking at the books prepared for the purpose of teaching Turkish as a foreign language, “instructions” are the first texts that students encounter when learning Turkish. In the books, which are described as the main element in language teaching, instructions guide students and teachers. In this study, the opinions of the lecturers were taken to determine the place and importance of the instructions in teaching Turkish as a foreign language and to determine how the language should be used in the instructions at the basic level. In the case study conducted from qualitative research methods, the opinions of 46 volunteer participants were reached. According to the results obtained from the data of the study, it was found appropriate to use verbs whose command mode is inflected with the second person singular in the basic level instructions. Turkish as a foreign language to be prepared at the basic level in the teaching books, “Read and write.", "Listen and choose.", "Look and tell." simple directive statements such as; tasks, activities will provide convenience for students to understand. Instructions, as well as symbols that will be selected from different images for each skill, will help students get an idea of the instruction and focus on the exercise, even if they do not know the meaning of words. Books are not only teaching material in schools and courses, but also serve as an auxiliary resource for those who want to learn language on their own. Therefore, the instructions must be clear and clear. At the basic level, especially in exercise books, it is important to include six examples and exercises that students can understand and perform without the help of a teacher.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• instructions
• four basic language skills
• opinion of the teacher
• preparing textbook

Kaynakça

1. Demirel, Ö. ; Altun, E.; Ateş, A.; Başboğaoğlu, U.; Çelik, L.; Çeliköz, N.; Erişen, Y.; Oral, B.;Taşlı, H.; Tekinarslan, E. ve Yağcı, E. (2011). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Pegem Yayınları.
2. Tavakoli, H. (2012). A dictionary of research methodology and statistics in applied linguistics. Tahran: Rahnama.
3. Gil, G. (2007). Teacher's and learner's use of code-switching in the English as a foreign language classroom: a qualitative study. Linguagem & Ensino.
4. Grotjahn, R. , Kleppin, K. (2015). Prüfen, Testen, Evaluieren (1. bs.). Münih: KlettLangenscheidt.
5. Kılınç, A., Aytan, N., Ünlü, S., (2016). Türkçe Öğrenen Yabancı Öğrencilerin Yazma Kaygılarının Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi/ Analysis Of Writing Anxiety Among Foreign Students Learning Turkish Based On Several Variables. TURKISH STUDIES -International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic-, ISSN: 1308-2140, (Prof. Dr. Hayati Akyol Armağanı), Volume 11/3 Winter 2016, ANKARA/TURKEY, www.turkishstudies.net, DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9252, p. 15111526.
6. Lengagne, A. (2005). De l’importance des consignes. 30.12.2020 tarihinde https://www2.espe.ubourgogne.fr/doc/memoire/mem2005/05_04STA00449.pdf alınmıştır.
7. Linse, C. T. (2005). Practical English Language Teaching: Young Learners (1. bs.). New York: McGraw Hill.
8. O'Neill, R. (1982). Why use textbooks?. ELT Journal: 36-2.

9. Özbal, B , Genç, A . (2019). “Yabancı Dil Olarak Türkçe” Ders Kitaplarında Alıştırma Yönergelerinin Değerlendirilmesi . Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) , (31) , 123-146 .
10. Özcan D. (2014). Yabancı Dil Öğretimi: Dil Pasaportu, Dil Biyografisi, Dil Dosyası (8. Baskı). Pegem Akademi Yayınları: Ankara.
11. Schweers, C. (1999). Using L1 in the L2 classroom. English Teaching Forum 37 (2): 6–9.
12. Spector, P. E. (1992). Summated rating scale construction: An introduction. Newbury Park, CA: Sage.
13. Tang, J. (2002). Using L1 in the English classroom. English Teaching Forum 40 (1): 36–43.
14. Turan, İ., Şimsek, U., & Aslan, H. (2015). Eğtim araştırmalarında likert ölçeği ve likert-tipi soruların kullanımı ve analizi [The use and analysis of likert scales and likert-type items in educational research]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (30), 186-203.
15. Tüm, G. (2014). Öğretmen Adaylarının Yabancı Dil Türkçe Kitaplarını Değerlendirme Ölçütleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi. 2(3): 77-88.
16. Vecchi, G. (2010). Aider les élèves à apprendre. Paris: Hachette.
17. Yıldırım M. , Nurlu M.(2016).Yazma Gelişim Dosyası Uygulamasının Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Öğrencilerin Yazma Başarılarına Etkisi. Turkish Studies.
18. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Yin, R.K. (2009). Case study methods: design and methods (4. Baskı). Thousand Oaks: Sage Pbc.
20. Zakhartchouk, J.M. (2000). Les Consignes au cœur de la classe : geste pédagogique et geste didactique. Repère: 22, 61-81