Yabancı Dil Olarak Türkçenin Öğretiminde Kullanılan Dinleme Metinlerinin Metin İşleme Süreleri

Öz

Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılan ders araçları içerisinde ders kitapları ilk sırada yer almaktadır. Ders kitapları da çeşitli seviyelere göre hazırlanıp her seviye kendi içerisinde ünitelere ayrılmaktadır. Yine her ünite kendi içerisinde bölümlere ayrılmış olup her bölüm kendi içerisinde dört temel dil becerisi olan Dinleme, Okuma, Konuşma ve Yazma becerilerini aynı anda geliştirmeye yönelik hazırlanmaktadır. Böylece bütüncül bir yaklaşım izlenip dili bir bütün olarak geliştirme ilkesi esas alınmaktadır. Buna rağmen yabancı dil öğretiminde dinleme becerisi, alan teorisyenleri tarafından ihmâl edilen, yeteri kadar önem verilmeyen bir dil becerisi olarak adlandırılmaktadır. Çalışmanın örneklemini oluşturan Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanmış Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti (YİTÖS) ve İstanbul Üniversitesi tarafından hazırlanan İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti (İYTÖS) içerisinde yer alan her seviyedeki dinleme metinleri metin işleme süreleri bağlamında incelenmiştir. Her bir metin hem kayıt süreleri hem de seviye özelliklerine bağlı olarak işlenme sürelerinin toplamı sonucunda ortaya çıkan metnin genel işlenmesi süreleri açısından incelenip değerlendirilmiştir. Bu inceleme ve değerlendirme ünite ve seviye temelli yapılmış olup ortaya çıkan sonuçlar paydaş kurumlar tarafından tavsiye edilen ders öğretim saatleri ve dinleme becerisine ayrılan öğretim süresi açısından yapılmıştır. İlgili dinleme metinlerinin değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkan veriler, anlamlı sonuçlarla ilişkilendirilerek yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde kullanılacak dinleme metinleri ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Çalışmaya konu olan dinleme metinlerinin metin işleme süreleri ile ilgili ayrıntılı bilgilere Ek 1 ve Ek 2’de yer alan tablolarda yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi
• dinleme
• dinleme metinleri
• metin işleme süreleri.

Text Teaching Times of Listening Texts Used in Teaching Turkish as a Foreign Language

Abstract

The textbooks used in the teaching Turkish as a foreign language take the first place. Textbooks are prepared according to various levels and each level is divided into units. Again, each unit is divided into its own sections and each department is prepared to develop the four basic language skills, Listening, Reading, Speaking and Writing at the same time. Thus, a holistic approach is followed and the principle of developing the language as a whole is taken as basis. Despite this, listening skills in foreign language teaching are called language skills which are neglected by the theorists. Yedi İklim Turkish Teaching Set (YİTÖS) prepared by Yunus Emre Institute which is the sample of the study and the listening texts in all levels of İstanbul Turkish Teaching Set for Foreigners (İYTÖS), prepared by Istanbul University, were examined in the context of text processing times. Each text is analyzed and evaluated in terms of the overall processing time of the text resulting from the sum of the processing times depending on both recording times and level characteristics. This examination and evaluation was made based on the unit and the level and the results were made in terms of the teaching hours recommended by the stakeholder institutions and the teaching time allocated to the listening skills. As a result of the evaluation of the relevant listening texts, the suggestions related to the listening texts to be used in the teaching Turkish as a foreign language were related to the meaningful results. Detailed information on the text processing times of the listening texts of the study is given in the tables in Appendixes.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• listening
• listening texts
• text teaching times.

Kaynakça

1. Barın. E. (2004) Yabancılara Türkçe Öğretiminde İlkeler, Türkiyat Araştırmaları. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı 1,19-30.
2. Çeçen, M. A., & Çiftçi, Ö. (2007). İlköğretim 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin tür ve tema açısından incelenmesi. Milli Eğitim, (173), 39-49.
3. Demir, A., & Açık, F. (2011). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültürlerarası yaklaşım ve seçilecek metinlerde bulunması gereken özellikler. TÜBAR-XXX, 51-72.
4. Doğan, Y. (2010). Dinleme becerisini geliştirmede etkinliklerden yararlanma. TÜBAR-XXVII, 264-274.
5. Doğan, Y. (2011). Dinleme eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
6. Erdil, M. (2018). Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kuruluna bağlı 209 üniversitede yabancılara Türkçe öğretimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research, http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2018.2764, 11(60). 93-112.