Öğretmen Adaylarının Çokkültürlülüğe Yönelik Algıları: Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmada; Eğitim Fakültesi bünyesindeki farklı anabilim dallarında öğrenim gören öğretmen adaylarının çokkültürlüğe yönelik algılarının tespiti için kullanılabilecek bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirme süreci yürütebilmek için alanyazında önerilen ölçek geliştirme aşamaları özenle takip edilmiştir. Ölçek geliştirme çalışmalarında, geliştirilmesi amaçlanan ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin artırılması için pilot uygulamaların yapılması önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında pilot uygulama yapılmış ve pilot uygulamadan elde edilen veriler ölçeğin güncellenmesi için kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılının birinci yarıyılında eğitim fakültesinde öğrenim gören toplam 240 öğretmen adayından oluşturmaktadır. Katılımcılar çalışmaya gönüllülük esası dikkate alınarak amaçlı örnekleme yöntemi ile dâhil edilmiştir. Pilot çalışma sonucunda ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu bağlamda açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanarak maddeler üzerinde yorumlamalar yapılmış; elde edilen sonuçlar doğrultusunda doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Çalışma sonucunda toplam 4 boyut ve 24 maddeden oluşan Öğretmen Adaylarının Çokkültürlüğe Yönelik Algıları Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçeğe ait Kaiser-Meyer-Olkin değeri KMO= 0.901 ve Barlett Sphericity testi χ2= 2635,178, p= .000 olarak hesaplanmıştır. Bu ölçeğin tamamına ilişkin toplam Cronbach’s Alfa güvenirlik katsayısı ise 0.840’dır. AFA sonrası ölçeğe uygulanan DFA sonucunda χ2= 421.83, sd= 243, p= 0.0000, (χ2/sd)= 1.736, RMSEA= 0.55, RMR= 0.066, GFI= 0.87, AGFI= 0.84, NFI= 0.84, NNFI= 0.91, CFI= 0.92 bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen adayları
• çokkültürlülük
• ölçek geliştirme.

Pre-Service Teachers’ Perceptions of Multiculturalism: A Scale Development Study

Abstract

In this study, it is aimed to construct a scale measuring the perceptions of pre-service teacher's view of multiculturalism who studied in different branches of teacher training programs in Faculty of Education. In order to perform a valid and reliable scale development procedure, all steps suggested in the literature were followed carefully. In scale construction studies, performing a series of pilot implementation is crucial in order to develop a scale with high validity and reliability. In this study, pilot implementations were performed and data obtained from these pilot studies were used to improve the scale. The sample of the study is 240 pre-service teachers studying in the first semester of 2018-2019 academic year. Participants were selected and included in the study through purposive sampling with respect to voluntariness. In the pilot implementations, validity and reliability analyses was performed with obtained data. In this context, the items were examined by using exploratory factor analysis (EFA), and then confirmatory factor analysis (CFA). As a result of this study, a multiculturalism scale for pre-service teachers with 4 dimensions and 24 items were constructed. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) statistic is .901 and statistics of Bartlett’s Sphericity test are χ2=2635.178 and p=.000 for this scale. Chronbach’s alpha reliability coefficient is .840 for the scale. As a result of DFA χ2=421.83, sd=243, p=0.0000, (χ2/sd)=1.736, RMSEA=.55, RMR=.066, GFI=.87, AGFI=.84, NFI= .84, NNFI=.91, CFI=.92 for this scale.

Keywords

• Pre-service teachers
• scale development
• multiculturalism.

Kaynakça

1. Akkaya, N., Susar Kırmızı, F., İşci, C. (2018). Öğretmen Adaylarının Çokkültürlülüğe İlişkin Algılarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. s 308-335. ISSN: 1308–9196
2. APA (2002). Guidelines on multicultural education, training, research, practice, and organizational change for psychologists.
3. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0003-066X.58.5.377. 30.01.2019 Büyüköztürk Ş. (2002, Güz). Faktör analizi: temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi. 32, 470-483.
4. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
5. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.