Turkish Language Teaching in Bulgaria between 1944–1989

Öz

The Ottoman Empire settled Turks in Balkanic lands conquered as a result of expeditions to the West. In the end of Russo Turkish Wars between 1877-1878 Bulgarian territory was lost. The Turks who had been living in peace and serenity were obliged to leave their hometown in consequence of persecution which they were exposed to. Waves of immigration continued at intervals. No sooner had the regime changed in 1944 in Bulgaria than two hundred fifty thousand Turkish people who were the greatest obstacle against the desire of creating one and only nation were requested to migrate. In the end of a diplomatic note, Exchange and tension between Bulgaria and Turkey hundreds of thousands of Turks migrated to Turkey. Bulgarian government, who understood they were not able to throw Turks out of the Bulgaria, ceased the immigration. Taking advantage of Turkish language and Turkish Schools plan was commissioned in order to have Turks adopt the new regime and indoctrinate Communism to Turkey via Bulgarian Turks. During Chervenkhov ruling, the Turks were allowed to have Turkish Education and Turkish Publications freely so as to nurture Turks as citizens who were faithful to Socialist Regime. Turkish teachers were regarded as the key of educating Turkish students who adopted Marxist- Leninist ideology. However, this Free Education setting ended along with the rulers showed the regimes true colours in the period of Zhivkov. Turkish Education Institutions were closed in every level and Turkish teachers were dismissed. Turkish students were sustained unfair treatments in consequence of propagandas that were about these students had education in university with privileges and were dangerous. Turkish students’ books were collected and burned. In this study, the phases of Turkish Language Education in the period of Communist Regime in Bulgaria, the conversion in the system of Turkish Schools and the Bulgarian Government’s policy of turning Turks into Communist regime’s loyal citizens with the help of Turkish Publications were analyzed.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Language Education
• Bulgaria
• Turkey
• Communism

1944-1989 Yılları Arasında Bulgaristan’da Türkçe Eğitimi

Öz

Osmanlı İmparatorluğu, Batı’da fethettiği Balkan topraklarına Türkleri yerleştirmişti. 1877-1878 Osmanlı- Rus Savaşları sonucunda Bulgaristan toprakları kaybedildi. Osmanlı hâkimiyetinde barış içerisinde yaşayan Türkler, gördükleri zulümler sonucunda topraklarını terk etmek zorunda bırakıldılar. Göç dalgası aralıklarla devam etti. 1944’te Bulgaristan’da yaşanan rejim değişikliği ile birlikte tek ulus siyasetine engel olarak görülen 250.000 Türk’ün göçü istendi. Bulgaristan ile Türkiye arasında yaşanan nota alışverişi nihayetinde yüz binlerce Türk Türkiye’ye göç etti. Türkleri Bulgaristan’dan söküp atamayacağını anlayan Bulgar hükümeti, Stalin’in talimatıyla göçü durdurdu. Türklere yeni rejimi benimsetmek ve Türkiye’ye Komünizmi ihraç edebilmek için Türkçeyi ve Türk okullarını kullanma planı devreye girdi. Çervenkov döneminde Türkçe eğitim ve Türkçe yayınlar konusunda önemli özgürlükler sağlandı. Türk öğretmenler, Marksist- Leninist ideolojiyi benimsemiş Türk öğrenciler yetiştirmenin anahtarı olarak görüldü. Ancak bu özgür ortam, Jivkov döneminde rejimin gerçek yüzünü göstermesiyle sona erdi. Türk okulları kapatıldı, Türk öğretmenler görevden alındı. Türk öğrenciler, imtiyazlarla üniversiteye girdikleri ve tehlikeli oldukları iddialarıyla haksızlıklara uğradı. Türkçe ders kitapları toplatılarak yakıldı. Bu çalışmada Bulgaristan’da komünist rejim döneminde Türkçe eğitiminin geçirdiği aşamalar, Türk okullarının yapısındaki değişmeler, Bulgar devletinin Türkçe yayınlar aracılığıyla Türkleri Komünizmin sadık vatandaşları yapma politikası incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi
• Eğitim
• Bulgaristan
• Türkiye
• Komünizm.

Kaynakça

1. Atasoy A., Soykan A. ve Efe R. (2016). Bulgaristan’daki azınlık algılamaları ve etnik Bulgarların Türk topluluğuna bakış açıları. Balkan Tarihi, 2, 103-134.
2. Börklü, M. Y. (1999). Tarihî seyri içerisinde Bulgaristan Türklerinin durumu ve Türkiye’nin bölge Türklerine yönelik politikaları. Bilig Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 10, 61-79.
3. Buttanrı, M. (2005). Bulgaristan Türk edebiyatı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 27-45.
4. Buttanrı, M. (2010). Bulgaristan Türklerinde tiyatro faaliyetleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 3(6), 136-162.
5. Canım, R. (2000). Yirmibirinci asrın başında Balkanlarda yaşayan Türkçe. Milli Eğitim Dergisi, 148, 56- 58.
6. Çakmakçı, M. (2011). Bulgar yayınlarında ve eğitim hayatında Türk izleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 89-104.