Kök ve Eklerin Öğretiminde Masallardan Yararlanma: Bir Yaratıcı Drama Uygulaması Örneği

Öz

Türkçe eğitiminde öğrenilenlerin zihinde yapılandırılıp hayatla ilişkilendirilmesine olanak sağlayan öğrenme yöntemlerinin benimsenmesi önemlidir. Bu yöntemlerden biri metinle öğrenmedir. Türkçe eğitiminde bir metin bağlamından yola çıkarak çeşitli etkinliklerle metinle öğrenmenin gerçekleştirilmesi, özellikle soyut olan dil bilgisi konularının öğretimini kolaylaştıracağı gibi öğrencilerin dil becerilerinin geliştirilmesine de olanak sağlayacaktır. Bu doğrultuda yararlanılacak metin türlerinden biri de masallardır. Masalların, gerek esnek dil yapısına sahip olması gerek öğrencilerin hayal güçlerini geliştirerek onlara okuma zevki ve ilgisi aşılaması sebebiyle Türkçe eğitiminde öğrenme ortamı oluştururken tercih edilen edebi türler arasında yer aldığı söylenebilir. Metinle öğrenme kendi içinde zihinde canlandırma, eleştirel bir bakış açısıyla sorgulama, anlamlandırma, hayatla ve diğer metinlerle ilişkilendirme gibi süreçleri kapsadığından metinle öğrenmeyi gerçekleştirirken yaratıcı drama yönteminden yararlanılabilir. Bu çalışmada metinle öğrenme bağlamında masallarla kök ve eklerin öğretiminde yol gösterebilecek çevrim içi ve yüz yüze eğitime uygun bir yaratıcı drama uygulaması örneği geliştirilmiştir. Uygulama örneği geliştirilirken bir Türkçe eğitimi ve bir yaratıcı drama eğitimi uzmanının görüşüne başvurulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi
• kök
• ek
• masal
• yaratıcı drama

Using Tales in Teaching Roots and Suffixes: An Example of Creative Drama Practice

Abstract

It is important to adopt learning methods that allow what is learned in Turkish language education to be structured in the mind and associated with life. One of these methods is learning with text. Realizing learning with text with various activities based on the context of a text in Turkish language education will not only facilitate the teaching of abstract grammar topics, but will also enable students to develop their language skills. One of the text types to be used in this direction is tale. It can be said that tales are among the preferred literary genres when creating a learning environment in Turkish language education, both because they have a flexible language structure and because they develop students' imaginations and instill reading pleasure and interest in them. Since learning with text includes processes such as visualization, questioning with a critical point of view, making sense, associating with life and other texts, the creative drama method can be used while learning with text. In this study, an example of a creative drama practice suitable for online and face-to-face education has been developed that can guide the teaching of roots and suffixes with tales in the context of learning with text. While developing the practice example, the opinions of a Turkish language education and a creative drama education expert were consulted.

Keywords

• Turkish language education
• root
• suffix
• tale
• creative drama

Kaynakça

1. Adıgüzel, Ö. (2019). Eğitimde yaratıcı drama (4. Baskı). Ankara: Yapı Kredi.
2. Akın, K. (2018). Bestami Yazgan'ın masallarındaki söz varlığından hareketle bağlam temelli okuma faaliyetlerinin kavram gelişimine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
3. Aykaç, M., & İlhan, A. Ç. (2014). The effect of creative drama activities set up with child literature texts on speaking skills. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 47(1), 209234.
4. Aytaş, G., & Özcan, Ş. (2019). Türkçe eğitimi konularını temel alan drama çalışmalarına yönelik bir inceleme. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(1), s. 235-255.
5. Bilgiç-Yıldız, A. (2019). Ezop masallarının dinlediğini anlama başarısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Burdur.
6. Çetinkaya, F. Ç., & Sönmez, M. (2019). Masal anlatımının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin konuşma prozodilerine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 14(2), 297-308. https://doi.org/10.21612/yader.2019.017
7. Çinici, Ü. G. (2019). Metin dil bilimi yöntemiyle çözümlenen masalların öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
8. Galante, A., & Thomson, R. I. (2017). The effectiveness of drama as an instructional approach for the development of second language oral fluency, comprehensibility, and accentedness. Tesol Quarterly, 51(1), 115-142.

9. Güneş, F. (2013). Türkçede metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 603-637.
10. Jie, M. A. O. (2021). The application of creative drama in primary oral English teaching: A case study of a Mainland Chinese Primary School. US-China Education Review, 11(1), 19-36.
11. Kır-Cullen, E. (2021). Yaratıcı Drama yöntemi ile deyimlerin öğretilmesi; yabancı dil olarak Türkçe dersleri için model sunumu. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2021 Yunus Emre ve Türkçe Yılı Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Özel Sayısı), 8190.
12. Kırmızı, F. S. (2015). The effect of creative drama and creative writing activities on creative writing achievement. Eğitim ve Bilim, 40(181), 93-115.
13. Kurudayıoğlu, M., & Özden, A. (2015). Türkçe öğretiminde drama. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(4), 26-40.
14. MEB (2019). Türkçe Dersi (İlkokul ve Ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: MEB. http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195716392253-02T%C3%BCrk%C3%A7e%20%C3%96%C4%9Fretim%20Program%C4%B1%202019.pdf
15. Metinnam, Ö., & Erdoğan, T. (2016). İlkokul öğrencilerinin söz varlığını geliştirmede yaratıcı drama yönteminin etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 11(2), 65-82.
16. Oğuz, S. G. (2017). Masalları birleştirme yoluyla ortaokul öğrencilerinin yaratıcı yazma becerilerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü,
17. Onarıcıoğlu, A. S. (2011). Manzum hayvan masallarının anlama ve hatırlama becerilerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
18. Özcan, M. F. (2020). Türkçe eğitiminde drama. S. Yılmaz ve B. Ürün-Karahan (Ed.), Dil bilgisi öğretimi içinde (s.171-186). İstanbul: Kriter.
19. Öztürk, E. (2018). Etkileşimli masal anlatım tekniğinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinleme becerilerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
20. Pat, Ö. Ö., & Yilmaz, M. (2021). Impact of creative drama method on students’ speaking skills. Journal of Theoretical Educational Science, 14(2), 223-245.
21. Şahin, E. K., & Arseven, İ. (2021, Mayıs). Dil bilgisi öğretiminde sezdirme yönteminin kullanımı. 5. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Kongresi Bildiriler Kitabı içinde (s. 92-11). 5. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Kongresinde sunulan bildiri, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas. Erişim adresi: http://www.icoess.com/upload/faf0c89d-b8d6-43dd-b0fb-de7b04a082ce.pdf
22. Şimşek, T., Topal, Y., Maden, S., & Şahin, A. (2010). İlköğretim II. kademe Türkçe dersinde zarf (belirteç) konusunun drama yöntemi kullanılarak öğretimi. Millî Eğitim Dergisi, 40(186), 106-120.
23. Teke, S., & Gedizli, M. (2016). Drama technique in teaching pronouns in Turkish. Journal of Theory & Practice in Education (JTPE), 12(5), 1056-1066.
24. Türkel, A., & İnnalı, H. Ö. (2020). Dil bilgisi öğretimi ve oyun. A. Pehlivan ve İ. S. Aydın (Ed.), Dil bilgisi öğretimi içinde (s.215-186). Ankara: Pegem Akademi.
25. Türkel, A., & Öz, K. (2020). The effect of creative drama on some variables related with speaking. International Online Journal of Primary Education (IOJPE), 9(1), 45-62.
26. Urhan, O. (2016). Ortaokul 8. sınıf Türkçe derslerinde masalların yaratıcı yazma becerisine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla.
27. Yemenici, A. İ. (2019). Türkçe öğretiminde masallarla yapılan etkinliklerin dinleme becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. Yeşilyurt, E. (2011). 6. sınıflarda yapım eklerinin öğretimine yaratıcı drama yönteminin etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.