Beden Dili Bağlamında Bir İnceleme: “Keloğlan Masalları” Çizgi Dizisindeki El ve Kol Hareketleri

Öz

Beden dili kendini ifade etmede sözcükler olmadan konuşmadır. Sözsüz iletişim olan beden dili konuşmadan önce gelmektedir. Bu yüzden konuşma becerisinde beden dilinin payı büyüktür. Beden dili mimikler (yüz ifadeleri), jestler (el ve kol hareketleri) ve vücut duruşundan oluşan bir bütündür. Bu çalışmanın amacı, TRT Çocuk kanalının yayınladığı Keloğlan Masalları çizgi dizisindeki Keloğlan karakterinin el ve kol hareketleri (jestler) bakımından incelenmesidir. Bu araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma kaynağı TRT Çocuk’un yayınladığı Keloğlan Masalları çizgi dizisinin birinci sezonunun ilk beş bölümüdür. Veriler belgesel tarama tekniğiyle toplanmıştır. Keloğlan karakteri, “Beden Dili Kriterleri Formu” oluşturularak el, parmak ve kol temalarına göre incelenmiştir. Verilerin analizinde doküman inceleme kullanılmıştır. Çalışmada toplam f(215) hareket bulunmuştur. Bunların içerisinde ise f(96) kol hareketi, f(89) el hareketi ve f(30) parmak hareketi bulunmaktadır. İncelenen beş bölümde kol hareketleri arasından %48,95 oranıyla en çok kendine güven hareketi kullanılmıştır. Daha sonra en fazla kullanılan kol hareketi %40,62 oranıyla iletişime açık hareketi olmuştur. İncelenen beş bölümde el hareketleri arasından %21,35 oranıyla en çok kullanılan hareket, cevap bilinmiyor hareketidir. Daha sonra en fazla kullanılan el hareketi %12,35 oranıyla meydan okuma hareketi olmuştur. İncelenen beş bölümde parmak hareketleri arasından %56,66 oranıyla en çok işaret parmağıyla işaret etme hareketi kullanılmıştır. Daha sonra en fazla kullanılan parmak hareketi %13,33 oranıyla başparmakla işaret etme hareketi olmuştur. Çalışmada en fazla kol hareketlerinin kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Daha sonra sırasıyla el ve parmak hareketleri gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Konuşma becerisi
• El ve kol hareketleri
• Çizgi dizi
• Keloğlan masalları
• Beden dili

An Analysis in the Context of Body Language: Hand and Arm Movements in the Cartoon Series “Keloğlan Tales”

Abstract

Body language is speech without words in self-expression. Body language, which is nonverbal communication, comes before speech. Therefore, body language has a great share in speaking skills. Body language is a whole consisting of gestures (facial expressions), gestures (hand and arm movements) and body posture. The aim of this study is to examine the character of Keloğlan in terms of hand and arm movements (gestures) in the Keloğlan Tales cartoon series published by TRT Çocuk. In this study, qualitative research design was used. The study source is the first five episodes of the first season of the Keloğlan Tales cartoon series published by TRT Çocuk. Keloğlan character was examined according to hand, finger and arm themes by creating "Body Language Criteria Form". Document analysis was used in the analysis of the data. A total of f(215) movements were found in the study. These include f(96) arm movements, f(89) hand movements and f(30) finger movements. In the five sections examined, the most self-confidence movement was used among the arm movements with a rate of 48.95%. Then, the most used arm movement was the communication-open movement with a rate of 40.62%. Among the hand gestures in the five sections examined, the most commonly used movement with a rate of 21.35% is the movement of the answer unknown. Then, the most used hand gesture was the challenge gesture with a rate of 12.35%. In the five sections examined, the pointing gesture with the index finger was used the most with a rate of 56.66%. Then, the most used finger movement was the thumb pointing movement with a rate of 13.33%. It was concluded that arm movements were used the most in the study. Then comes the hand and finger movements, respectively.

Keywords

• Body language
• Speaking skill
• Hand and arm movements
• Cartoon series
• Keloğlan tales

Kaynakça

1. Arıkan, M. (2005). Nitelikli İnsan. İstanbul: Bilge Yayıncılık.
2. Balaban, Y. (2014). Canlandırma filmlerinde kültür bağlamında beden dilinin kullanımı: Disney ve Miyazaki filmlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Baltaş, Z., & Baltaş, A. (2016). Bedenin dili. İstanbul: Remzi Kitabevi.
4. Benzer, A. (2015). Türkçe öğretiminde beden dili kullanımının öğrenme ve tutum üzerindeki rolü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [Hacettepe University Journal of Education], 30 (1), 3347.
5. Burley- Allen, M. (1995) Listening: the forgotten skill. John Wily&Sons Inc. New York.
6. Çalışır, G. (2019). Kültürlerarası iletişim ve beden dili. Bitirim Okmeydan. S., & Saran, M. (Editörler). Kültürlerarası iletişim iletişim odaklı güncel yaklaşımlar (221-237). Konya: Eğitim Yayınevi.
7. Çalışkan, N., & Yeşil, R. (2005). Eğitim sürecinde öğretmenin beden dili. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6 (1), 199-20.
8. Dinar Dizdar, T. (2018). Kişilerarası iletişimde beden dilinin iknaya etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Dutta, A. (2011). Beden dili. İstanbul: Arunas Yayıncılık.
10. Gençer, Y. (2020). Mustafa Kemal Atatürk’ün sözsüz iletişim yönetimi. Egemia Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi, (6), 39-69.
11. Gülenç, A. (2017). Kişilerarası iletişimde beden dilinin önemi.(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
12. İpek, O. (2017). Beden dili çalışmalarında unutulan bir eser: “Yüz İfadelerinin Tefsiri Hakkında Tecrübî Bir Tektik”. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 485-492.
13. İzgören, A. Ş. (2010). Dikkat vücudunuz konuşuyor. Ankara: Elma Yayınevi.
14. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri, Nobel Yayınları: Ankara.
15. Kurudayıoğlu, M. (2003). Konuşma eğitimi ve konuşma becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikler. Türklük Bilimi Araştırmaları, (13), 287.
16. MEB. (2020). Büro yönetimi beden dili ve hitabet bilgi sayfaları. Ankara: MEB
17. Nalıncı, A. (2000). Avrupa Birliğine tam üyelik yolunda başarının anahtarı: yeniden yapılandırma. Ankara: Ümit Yayıncılık.
18. Navorro, J. (2015). Beden dili. İstanbul: Alfa Yayınları.
19. Özdemir, A. (2022). Beden dili: etkili iletişim-etkili konuşma. https://www.google.com.tr/books/edition/BEDEN_D%C4%B0L%C4%B0_ETK%C4%B0L%C4% B0_%C4%B0LET%C4%B0%C5%9E%C4%B0M_ETK%C4%B0/6beBEAAAQBAJ?hl=tr&gbpv=1 .Erişim tarihi: 10.01.2023
20. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
21. Özer, K. (2000). İletişimsizlik becerisi. Ankara: Sistem Yayıncılık.
22. Rankin, P.T. (1930). Listening ability: ıts ımportance, measurement, and development. Chicago School Journal, 12, 177-179.
23. Şen, S. (2006). Sınıf içi iletişimde beden dili.(Yayımlanmamış yüksek lisan tezi) Gazi Üniversitesi/ Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
24. Temizyürek, F. (2007). İlköğretim ikinci kademede konuşma becerisinin geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40 (2), 113-131.
25. Topçuoğlu Ünal, F., & Özden, M. (2015). Diksiyon ve Konuşma Eğitimi. Ankara: Pegem Akademi.
26. TDK (Türk Dil Kurumu) (2011). Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yayınları.
27. Urhan Torun, B. (2018). Beden dili. Fidan, M., & Urhan Torun, B. (Editörler). Konuşulmayan dil sözsüz iletişim (53-104). Ankara: Gazi Kitapevi.
28. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
29. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
30. Zıllıoğlu, M. (2007). İletişim nedir?. İstanbul: Cem Yayınevi.