Türkolog Andreas Tietze ve Türk Edebiyatında Yeri

Bu makalenin ilk hali 30 Eylül 2024 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijlet/article/1440795

Düzeltme Notu

Bu çalışma, 30.09.2024 tarihinde yayımlanan Eylül 2024 sayısında yer alan aynı isimdeki makalenin 06.10.2024 tarihinde dergiye iletilen şikâyet/bildirim sonrasında, yayın kurulu incelemesi, sorumlu yazarın açıklaması ve özrü ile şikâyet/bildirim sahiplerinin konuyla ilgili talebi dikkate alınarak 11.10.2024 tarihinde yayın kurulu tarafından düzeltme şeklinde yayınlanmasına karar verilen makalenin düzeltilmiş versiyonudur. Düzeltmeye konu olan çalışmanın dergimize gönderildiği 21.02.2024 tarihinden, kabul edildiği 21.09.2024 tarihine kadar geçirdiği süreçte alınan intihal raporları bu çalışmanın intihal/benzerlik oranını %2 olarak göstermektedir. Çalışmayı değerlendiren iki hakemden gelen minör düzeltme kararı doğrultusunda 03.08.2024 tarihinde çalışmaya düzeltme verilmiş, ikinci tur inceleme sonrasında ise çalışmanın önceki versiyonu 21.09.2024 tarihinde yayına kabul edilmiştir. Yapılan şikâyet/bildirim sonrasında dergimize sağlanan belgeler üzerinden yapılan incelemede, söz konusu atıf eksiklerinin basılı bir kitaptan alınan yerlerle ilgili olduğu görülmüş, dergi tarafından kullanılan “intihal.net, Turnitin ve iThenticate” programlarının raporlarında söz konusu alıntıların benzerlik olarak tespit edilemediği belirlenmiştir. İlk ve ikinci tur inceleme sırasında da çalışmaya hakemlik yapan akademisyenler tarafından söz konusu bölümlerle ilgili dergi editörlüğüne herhangi bir şüpheli durum bildiriminde bulunulmamıştır. Çalışmanın değerlendirilmesi, yayınlanması ve düzeltilmesi süreçlerinde dergi editörlüğü ve yayın kurulu tarafından yürütülen tüm işlemler, Committee on Publication Ethics (COPE) ilkeleri ve ulusal akademik yayın yönetmelikleri çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.

Öz

Bu çalışmanın amacı; Türkolog Andreas Tietze'nin Türk edebiyatındaki rolünü derinlemesine anlamak, değerlendirmek ve belirli bir çerçeve içinde konumlandırmaktır. Çalışma, ilgili literatürün taranmasına dayalı bir derleme makalesidir. Bu doğrultuda çalışmada internet ve basılı kaynakların taranması yoluyla Andreas Tietze’nin öne çıkan çalışmalarına dair örnekler sunulmuştur. Bu bağlamda farklı dillerdeki araştırmalara katkısı, Osmanlı şiirine katkısı, Türkçe’nin söz varlığına yönelik sözlük çalışmaları ve Yunus Emre’nin şiirlerinde yer alan tartışmalı sözcükler üzerine yaptığı çalışmalar alan yazında oldukça büyük önem taşımaktadır. Araştırma ulaşılan kaynaklarla sınırlı olup Tietze’nin pek çok yönünden sadece bir kaçını öne çıkarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkoloji
• Andreas Tietze
• Türk Dili ve Edebiyatı
• Dil Bilimi

Turkologist Andreas Tietze and His Place in Turkish Literature

Bu makalenin ilk hali 30 Eylül 2024 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijlet/article/1440795

Öz

The aim of this study is to understand, evaluate and position the role of Turkologist Andreas Tietze in Turkish literature within a certain framework. The study is a review article based on the review of the relevant literature. Accordingly, the study presents examples of Andreas Tietze's prominent works through a review of internet and printed sources. In this context, his contribution to research in different languages, his contribution to Ottoman poetry, his dictionary studies on the vocabulary of Turkish and his studies on the controversial words in Yunus Emre's poems are of great importance in the literature. The research is limited to the sources accessed and highlights only a few of Tietze's many facets.

Anahtar Kelimeler

• Turkology
• Andreas Tietze
• Turkish literature
• Linguistics

Kaynakça

1. Ambros, E. G. (2022). Andreas Tietze'nin Osmanlı şiiri araştırmalarına katkısı üzerine düşünceler ve ek notlar. E. Yılmaz, N. Demir, E. Çetinkaya (Ed.), Andreas Tietze ve Avusturya Türkolojisi içinde (s. 19-31). Neue Welt Verlag.
2. Anetshofer, H. (2005). Long live Ottoman studies: Andreas Tietze’yi (1914-2003) hatırlarken. Journal of Turkish Studies/Türklük Bilgisi Araştırmaları, 30(1), 315-350.
3. Çetinkaya, E (2022). Andreas Tietze ve Eynuca. Çetinkaya, E., Demir, N. & Yılmaz, E. (Ed)., Andreas Tietze ve Avusturya Türkolojisi içinde (s. 33-44). Andreas Tietze und die österreichische Turkologie. Vienna: Neue Welt.
4. Demir, N. (2022). Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati’nde ağız verilerinin değerlendirilişi. Çetinkaya, E., Demir, N. & Yılmaz, E. (Ed) Andreas Tietze ve Avusturya Türkolojisi içinde (s. 61-71). Andreas Tietze und die österreichische Turkologie. Vienna: Neue Welt.
5. Dölen, E. (2010). Türkiye Üniversite Tarihi 4 - İstanbul Üniversitesi (1933-1946). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Gökdağ, B. A. (2017). Andreas Tietze. Bizim Külliye, 72, 20-23.
7. Güner, G. (2010). Andreas Tietze, tarihi ve etimolojik Türkiye Türkçesi lûgatı (Cilt 2, F-J, Wıen 2009)’na Katkılar. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten, 58(1), 199-211.
8. Kadıoğlu, S., & Şahinbaş Erginöz, G. (2017). Prof. Dr. Andreas Tietze. Belgelerle İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde mülteci bilim adamları içinde (s. 325-348). İstanbul Üniversitesi Yayını. Köhbach, M. (2004). In memoriam Andreas Tietze (1914-2003), WZKM, 94, 9-23.

9. Ortaylı, İ. (2023). Andreas Tietze Türkolojinin Kaybı. Defterimden Portreler içinde (s. 209-210). Kronik Kitap.
10. Yılmaz, E. (2022). Andreas Tietze’nin Tarihî ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati ışığında Yunus Emre’nin sözvarlığı üzerine notlar. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı), 57-66.
11. Yılmaz Önder, S. (2004). Andreas Tietze’nin biyografisi üzerine bir deneme. Toplumsal Tarih, XX(122), 54-58.
12. Zürcher, E. J. (2002). Two young ottomanists discover kemalist Turkey. Journal of Turkish Studies, 26(2), 359-369.
13. URL_1: https://tuba.gov.tr/tr/haberler/akademiden-haberler/viyana-universitesinden-prof.-andreas-tietze-adina-turk-arastirmalari 20.08.2024 tarihinde alınmıştır.