Servant Leadership: Mevlânâ Example

Öz

Leadership is a multifaceted social phenomenon with different definitions that researchers work on. In leadership studies, leaders who left their mark in history were examined and different approaches were found about leadership. Servant leadership approach draws attention among these studies. This research presents a descriptive content in document scanning model. The concept of servanthood, the history of the “servant leadership” approach, the definition of “servant leadership”, its dimensions, the basic features that a servant leader should have, and Mevlana's educatory aspect and characteristics have been associated with the servant leadership theory. As a result of the research; we can say that Mevlana has “servant leadership” characteristics.

Anahtar Kelimeler

• Leadership
• Servant Leadership
• Mevlânâ

HİZMETKÂR LİDERLİK: MEVLÂNÂ ÖRNEĞİ

Öz

Liderlik araştırmacıların üzerinde çok çalıştığı, farklı tanımları olan çok yönlü sosyal bir olgudur. Liderlikle ilgili çalışmalarda tarihte iz bırakmış liderler incelenmiş ve liderlikle ilgili farklı yaklaşımlar olduğu saptanmıştır. Hizmetkâr liderlik yaklaşımı bu çalışmalar arasında dikkat çekmektedir. Bu araştırma literatür tarama modelinde betimsel bir içerik arz etmektedir. Araştırmada; hizmetkârlık kavramını, hizmetkâr liderlik yaklaşımının tarihçesini, hizmetkâr liderliğin tanımını, boyutlarını, hizmetkâr liderde bulunması gereken temel özellikler ile Mevlânâ’nın eğitimci yönü ve karakteristik özelliklerini incelemek ve bunları hizmetkâr liderlik yaklaşımıyla ilişkilendirmek amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda; Mevlânâ’nın hizmetkâr liderlik özellikleri taşıdığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Liderlik
• Hizmetkâr Liderlik
• Mevlânâ

Kaynakça

1. Akiş, Y.T. (2005). Sosyal kurumsal liderlik, CEO’s leadershıp insights. Amrop Hever Turkey, 21, 12-15.
2. Araz, N. (2004). Aşk peygamberi (Mevlâna’nın hayatı), İstanbul: Özgür Yayınları.
3. Arpaguş, S. (2007). Mevlana Celaleddin Rumi (1207-1270). İSTEM, 5(10), 91-111.
4. Asalıoğlu, A. (2020). İhsan Doğramacı’nın Türk yükseköğretim sistemi üzerindeki etkilerinin liderlik yaklaşımları bakımından incelenmesi. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, Liderlik Yaklaşımları Bağlamında İz Bırakan Eğitimcileri Anlamak, 42-50.
5. Bakan, İ. ve Doğan, İ.F. (2012). Hizmetkâr liderlik. KSÜ İİBF Dergisi, 2(2),1-12.
6. Brewer, C. (2010). Servant leadership: A review of literature. Online Journal for Workforce Education and Development, 4, 3.
7. Buchen, I. H. (1998). Servant leadership: A model for future faculty and future institutions. Journal of Leadership Studies, 5(1), 125-134.
8. Cerit, Y. (2008). İlköğretim okulu müdürlerinin hizmet yönelimli liderlik davranışlarının öğretmenlerin tükenmişliklerine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 56, 547–570.

9. Dal, L. (2014). Hizmetkâr lider ile lider-üye etkileşimi arasındaki ilişki: Bir devlet üniversitesinde araştırma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
10. Drury, S. (2004). Employee perceptions of servant leadership: Comparisons by level and with job satisfaction and organizational commitment (Unpublished Doctoral Dissertation). Regent University, Virginia Beach, VA.
11. Erçetin, Ş. Ş. (2000). Lider sarmalında vizyon. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
12. Eren, E. (2007). Örgütsel davranış ve yönetim psikolojisi. Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş, İstanbul.
13. Ergun, T. (1981). Türk kamu yönetiminde önderlik davranışı. TODAİE Yayınları, No:191, Ankara.
14. Etik, A. (1982). Şems ve Mevlana. Konya: Sebat Ofset Matbaa.
15. Fındıkçı, İ. (2009). Bir gönül yolculuğu: Hizmetkâr liderlik, İstanbul: Alfa Yayınları.
16. Füruzanfer, B. (1990). Mevlânâ Celâleddin (F. N. Uzluk, Çev.). İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
17. George, J. M. ve Jones, G. R. (1999). Organizational behavior. Addison- Wesley Pub. Co, Inc, USA.
18. Greenleaf, R. K. (1977). Servant leadership: A journey into the nature of legitimate power and greatness. Paulist Press, www.greenleaf.org.
19. Güzel, A. (2007). Mevlana’nın çağına ve çağımıza tesirleri. İSTEM, 10, 169-190.
20. Hellriegel, D. ve Slocum, J. W. (1992). Management. Addison- Wesley Publishing Co, Inc, USA.
21. Irvıng, J. ve McIntosh, T. (2010). Investigating the value of and hindrances to servant leadership in the Latin American context: Initial findings from Peruvian leaders. Journal of International Business and Cultural Studies, 2, 1-16.
22. Kılınç, E. (2019). Stratejik ve dönüşümcü liderlik ile işgören performansı ilişkisi: Sağlık sektöründe bir araştırma (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim ve Organizasyon Anabilim Dalı, Malatya.
23. Laub, J. (1999). Assessing the servant organization: development of the servant organizational leadership (SOLA) instrument. Dissertation Abstracts International, 60(2): 308.
24. Nalbant, E., Özdil, T. ve Zümrüt, E. (1997). Liderlik nitelikleri ve iş gören performansı üzerindeki etkileri. Deniz Harp Okulu, 21. Yüzyılda Liderlik Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, Cilt 1. Okuyucu, C. (2005). İçimizdeki Mevlâna. İstanbul: Bilge Yayıncılık.
25. Özdemir, Ş. (2011). Mevlana'nın eğitimci kişiliği. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(1), 1-13.
26. Page, D. ve Wong, T. P. (2000). A conceptual framework for measuring servant-leadership. In S. Adjibolosoo (Ed.), The human factor in shaping the course of history and development. University Pres of America, Lanham, MD.
27. Panayotopulos, I. M. (2007). Benzersiz Mevlana. İstanbul: Arıon Yayınevi.
28. Patterson, K. (2003). Servant leadership: A theoretical model. Proceedings of the Servant Leadership Roundtable.
29. Russell, J. (2001). Exploring the values and attributes of servant leaders. Dissertation Abstracts International, 61(12), 4856.
30. Spears, L. C. (2004). Practicing servant-leadership. Leader to Leader, 34, 7-11.
31. Şafak, Y. (2005). Hazret-i Mevlâna’nın eserleri. Konya: Konya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.
32. Şardağ, R. (1983). Mevlânâ ve Mesnevî'deki üslup. F. Halıcı (Ed.), Mevlânâ yirmi altı bilim adamının Mevlânâ üzerine araştırmaları (s.125-129) içinde. Konya: Ülkü Basımevi.
33. Şimşekler, N. (2003). Hz. Mevlâna’da evlilik, aile ve çocuk Eğitimi. C. Arabacı (Ed.), Yeni ipek yolu Konya kitabı VI (ss. 135-143) içinde. Konya: Konya Ticaret Odası Yayınları, 528.
34. Tanerli, A. (1987). Mevlâna ailesinde Türk milleti ve devleti fikri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
35. Winston, B. (2003). Extending Patterson's servant leadership model: Explaining how leaders and followers interact in a circular model. In B. Winston (Ed.), Proceedings of the servant leadership. Roundtable at Regent University.
36. Yıldırım, B. H. (2012). Liderlik özellikleri ve liderlik tarzlarının duygusal zeka perspektifinden incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi, İşletme Anabilim Dalı, Kocaeli.