Araştırma Makalesi

YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Cilt: 21 Sayı: 4 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Son yıllarda yapay zekâ teknolojisinin gelişmesi her alanda olduğu gibi tüketici davranışlarını da fazlasıyla etkilemiştir. Bu çalışma, yapay zekâ ve tüketici davranışlarını konu alan makaleleri kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamıştır. 2018-2024 dönemleri arasında Web of Science veri tabanı üzerinden yapay zekâ ve tüketici davranışını konu edinen 809 makale kapsama alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış ve VOSviewer programı kullanılarak anahtar kelimeler, yazarlar, makaleler, üniversiteler, ülkeler ve dergilerin arasındaki ilişkiler haritalandırılarak incelenmiştir. Bulgularda ortak yazarlık analizi, ortak görülme analizi, atıf analizi ve ortak atıf analizi sonuçlarına yer verilmiştir. Ortak görülme analizi sonuçlarına göre en çok kullanılan anahtar kelimelerin; yapay zekâ, antropomorfizm, güven ve chatbot olduğu tespit edilmiştir. Atıf analizine göre, en çok atıf alan makalenin Wirtz (2018), atıf analizine göre en yüksek ağa sahip ülkelerin Amerika, İngiltere ve Çin olduğu görülmüştür. Ayrıca çalışmada 2018 ve sonrasında ilgili alanlara ait çalışmaların istikrarlı bir şekilde artış gösterdiği gözlenmiştir. Çalışma benzer çalışmalardan farklı olarak Web of Science veri tabanında yer alan yapay zekâ ve tüketici davranışını konu edinen makaleleri analiz ederek literatüre katkı sağlamaktadır. Çalışma ağ grafikleriyle bu alanda yazılmış makaleler arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak gelecek araştırmalara bilgi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destek sağlayan herhangi bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmada yapılan analizler için etik kurul izni gerekmemektedir. İlgili çalışmanın etik kurallara uygunluğu beyan edilmiştir.

Teşekkür

Gösterdikleri yoğun ilgi ve emeklerinde dolayı Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi Editör Kurulu’na ve sağladıkları katkılarında dolayı hakemlere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Bengül, S. S. (2024). Pazarlamada yapay zekâ kavramının bibliyometrik analizi. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 14, 188-200.
  2. Currim, I. S. & Schneider, L. G. (1991). A taxonomy of consumer purchase strategies in a promotion intensive environment. Marketing Science, 10(2), 91–110.
  3. Davenport, T., Guha, A., Grewal, D., & Bressgott, T. (2020). How artificial intelligence will change the future of marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 48, 24-42.
  4. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296.
  5. Haque, A., Akther, N., Khan, I., Agarwal, K., & Uddin, N. (2024, October). Artificial intelligence in retail marketing: Research agenda based on bibliometric reflection and content analysis (2000–2023). Informatics (Vol. 11, No. 4, p. 74). MDPI.
  6. Han, R., Lam, H. K. S., Zhan, Y., Wang, Y., Dwivedi, Y.K., & Tan, K.H. (2021). Artificial intelligence in business-to-business marketing: a bibliometric analysis of current research status, development and future directions. Industrial Management & Data Systems, 121(12), 2467-2497.
  7. Harmandaroğlu S. F. (2024). Pazarlamada yapay zekânın bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 97-109.
  8. Helm, J. M., Swiergosz, A. M., Haeberle, H. S., Karnuta, J. M., Schaffer, J. L., Krebs, V. E., ... Ramkumar, P. N. (2020). Machine learning and artificial intelligence: Definitions, applications, and future directions. Current Reviews in Musculoskeletal Medicine, 13, 69-76.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2025

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Hacıhasanoğlu, P., & Akgün, Z. (2025). YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 21(4), 1446-1464. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1614348
AMA
1.Hacıhasanoğlu P, Akgün Z. YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. ijmeb. 2025;21(4):1446-1464. doi:10.17130/ijmeb.1614348
Chicago
Hacıhasanoğlu, Pınar, ve Zuhal Akgün. 2025. “YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 (4): 1446-64. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1614348.
EndNote
Hacıhasanoğlu P, Akgün Z (01 Aralık 2025) YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21 4 1446–1464.
IEEE
[1]P. Hacıhasanoğlu ve Z. Akgün, “YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”, ijmeb, c. 21, sy 4, ss. 1446–1464, Ara. 2025, doi: 10.17130/ijmeb.1614348.
ISNAD
Hacıhasanoğlu, Pınar - Akgün, Zuhal. “YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 21/4 (01 Aralık 2025): 1446-1464. https://doi.org/10.17130/ijmeb.1614348.
JAMA
1.Hacıhasanoğlu P, Akgün Z. YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. ijmeb. 2025;21:1446–1464.
MLA
Hacıhasanoğlu, Pınar, ve Zuhal Akgün. “YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME”. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, c. 21, sy 4, Aralık 2025, ss. 1446-64, doi:10.17130/ijmeb.1614348.
Vancouver
1.Pınar Hacıhasanoğlu, Zuhal Akgün. YAPAY ZEKÂ VE TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI: ETKİLEŞİMLER VE İLİŞKİLER ÜZERİNE BİR İNCELEME. ijmeb. 01 Aralık 2025;21(4):1446-64. doi:10.17130/ijmeb.1614348


88x31.png