YOLSUZLUĞUN İNSANİ GELİŞMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: AB ÜLKELERİ VE TÜRKİYE İÇİN PANEL VERİ ANALİZİ

Öz

Yolsuzluk, ekonomi, siyaset bilimi, hukuk, sosyoloji gibi alanlarda ele alınmaktadır. Yolsuzluğun ahlaki ve siyasi bozulma ile olan güçlü ilişkisi yanında, ekonomik bozulma üzerindeki etkisi konusunda fikir birliği bulunmamaktadır. Bu alandaki geniş literatür de bu hususu desteklemektedir. Bu çalışmada, Dünya Bankası veri tabanı (WDI) içinde dünya çapında yönetişim göstergelerinin bir alt bileşeni (kamu yönetişim göstergesi) olan yolsuzluğun kontrolü endeksi ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) İnsani Kalkınma Raporları veri tabanı tarafından sağlanan insani gelişmişlik endeksi arasındaki ilişki incelenmektedir. İnsani gelişmişlik endeksinin artması, bir ülkede bireylerin bilgiye, sağlığa ve ekonomik olanaklara daha fazla eriştiği anlamına gelmektedir. Yolsuzluğun kontrolü endeksi ise, kamu gücünün yolsuzluk için kötüye kullanılmasının ne derece kontrol altında olduğunu göstermektedir. Avrupa Birliği’ne üye olan 27 ülkenin ve Türkiye’nin 2004 - 2022 dönemine ait verileri analize dâhil edilmektedir. Çalışmanın amacı panel veri analizi sonucunda elde edilen istatistiki sonuçları, seçilen örneklemdeki ülkelerin yapısal özellikleri özelinde ve literatürde yer alan benzer sonuçlar eşliğinde incelemektir. Sonuçlar, insani gelişmişlik endeksi ve yolsuzluğun kontrolü endeksi arasında anlamlı bir negatif ilişki bulunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yolsuzluk
• İnsani Gelişmişlik
• Panel Veri Analizi
• Yolsuzluğun Kontrolü

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Teşekkür

Editörlere ve değerlendiricilere emekleri için teşekkür ederim.

THE IMPACT OF CORRUPTION ON HUMAN DEVELOPMENT: PANEL DATA ANALYSIS FOR EU COUNTRIES AND TÜRKİYE

Öz

Corruption is analysed in fields such as economics, political science, law and sociology. While corruption is strongly associated with moral and political deterioration, there is no consensus regarding its impact on economic deterioration. The extensive literature in this field also supports this point. This study examines the relationship between the Control of Corruption Index (CCI), a sub-component of the World Bank's Worldwide Governance Indicators (WGI) and the Human Development Index (HDI) provided by the United Nations Development Programme's (UNDP) Human Development Reports database. An increase in the human development index means that individuals in a country have greater access to knowledge, healtcare and economic opportunities. The control of corruption index shows the extent to which the abuse of public power for corruption is under control. The data of 27 EU member states and Türkiye for the period 2004 - 2022 are included in the analysis. The aim of the study is to analyse the statistical results obtained from the panel data analysis in the light of the structural characteristics of the countries in the selected sample and similar results in the literature. The results show that there is a significant negative relationship between the human development index and the control of corruption index.

Anahtar Kelimeler

• Corruption
• Human Development
• Panel Data Analysis
• Control of Corruption

Destekleyen Kurum

Not available.

Etik Beyan

We hereby declare that scientific and ethical principles were adhered to during the preparation of this study and that all works cited are listed in the references.

Teşekkür

I would like to thank the editors and reviewers for their hard work.

Kaynakça

1. Akçay, S. (2006). Yolsuzluk ve Yönetişim: Yolsuzlukla Mücadelede Yönetişimin Rolü. Ankara: T.C. Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu Yayınları.
2. Alataş, S., & Peker, O. (2016). Kurumsal kalite ve gelir: panel veri analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 61-79. https://doi.org/10.17494/ogusbd.281805
3. Ananta, P., Kamal, M. E. B. M., & Mohamed, N. (2023). Public Spending, Corruption, and Human Development: Empirical Evidence In Middle-Income Countries. European Proceedings of Social and Behavioural Sciences. pp. 561-579. European Publisher. https://doi.org/10.15405/epsbs.2023.11.48
4. Arslan, C. K. (2023). Yolsuzlukların doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisi: çok boyutlu panel veri analizi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 18(2), 197-204. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1335738
5. Baltacı, N., Kargı, B., Beken, G. H., & Akyol, H. (2017). Ekonomik özgürlük, gelir eşitsizliği ve yolsuzluk ile büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cataloging-In-Publication Data, 298, 304.
6. Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (Vol. 4). Chichester: Wiley.
7. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (2024). Human Development Reports. https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI. Erişim tarihi: 01.05.2025.
8. Bitterhout, S., & Simo-Kengne, B. D. (2020). The effect of corruption on economic growth in the BRICS Countries: A panel data analysis (pp. 66-78). Economic and Well-being Research Group.

9. Buz, F., & Erul, M. R. (2018). Sosyoekonomik gelişmişlik düzeyinin yolsuzluk algı endeksi üzerindeki etkisine ilişkin bir analiz. International Journal of Public Finance, 3(2), 233-248. https://doi.org/10.30927/ijpf.451502
10. Çeştepe, H., & Tatar, H. E. (2018). Yolsuzluk ve gelir eşitsizliği: gelişmekte olan ülkeler için panel veri analizi. Journal of Management and Economics Research, 16(2), 111-123. http://dx.doi.org/10.11611/yead.393372
11. Çetin, C. N. (2020). İnternet kullanımı yolsuzluğu azaltır mı? BİT çerçevesinde panel veri analizi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(3), 41-61. https://izlik.org/JA87XD53DX
12. Çevik, N. K., Altınkeski, B. K., & Kantarcı, T. (2019). Mutlu gezegen endeksi: Dünyanın en mutlu ülkelerinden panel veri bulguları. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (Ek Sayı (2019)), 181-202. https://izlik.org/JA85ST84RF
13. Çoban, M. N. (2020). Basın özgürlüğü ve yolsuzluk ilişkisi: BRICS ülkeleri üzerine panel veri analizi. Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 212-235. https://izlik.org/JA99ZL77HW
14. Dökmen, G. (2012). Yolsuzlukların vergi gelirleri üzerindeki etkisi: Dinamik panel veri analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1), 41-51. https://izlik.org/JA85JX98ZK
15. Dünya Bankası (2023). Control of Corruption – Estimate. https://data.worldbank.org/indicator/CC.EST (Erişim tarihi: 05.05.2025).
16. Efeoğlu, R., & Emsen, Ö. S. (2021). Demokratikleşmede yolsuzluk ve kalkınmışlığın etkileri. Bingol University Journal of Economics & Administrative Science, 5(1). https://doi.org/10.33399/biibfad.749982
17. Elbahnasawy, N. G., & Revier, C. F. (2012). The determinants of corruption: Cross‐country‐panel‐data analysis. The Developing Economies, 50(4), 311-333. https://doi.org/10.1111/j.1746-1049.2012.00177.x
18. Erkal, G., Akıncı, M., & Yılmaz, Ö. (2015). Politik istikrarsızlık ve yolsuzluk ilişkisi: Bir panel veri analizi. Ege Akademik Bakış, 15(3), 327-342.
19. Farrag, N. A., & Ezzat, A. M. (2016). The impact of corruption on economic growth: A comparative analysis between Europe and MENA countries. In Handbook of research on comparative economic development perspectives on Europe and the MENA region (pp. 74-97). IGI Global.
20. Fisman, R., & Miguel, E. (2007). Corruption, norms, and legal enforcement: Evidence from diplomatic parking tickets. Journal of Political economy, 115(6), 1020-1048. https://doi.org/10.1086/527495
21. Frees, E. W. (2004). Longitudinal and Panel Data, Analysis and Applications in the Social Sciences. New York. Cambridge University Press.
22. Gazel, S., & Tombak, F. (2024). Doğrudan yabancı yatırımların yolsuzluk algısı ve sivil özgürlükler açısından değerlendirilmesi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine GMM panel veri analizi. International Journal of Disciplines in Economics & Administrative Sciences Studies, 9(51), 1280-1292. 10.29228/ideas.71974
23. Gök, A., Yamak, T., & Saygın, E. (2018). Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yolsuzluk üzerindeki belirleyici etkisi: MENA bölgesi için panel veri araştırması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 287-302. https://doi.org/10.18092/ulikidince.445887
24. Göktolga, O., Zeren, F., & Torun, A. (2021). E-Devlet–Şeffaflık ilişkisi: Avrupa ülkeleri için panel veri analizi. TRT Akademi, 6(12), 450-467. https://doi.org/10.37679/trta.909476
25. Gundlach, E., & Paldam, M. (2009). A farewell to critical junctures: Sorting out long-run causality of income and democracy. European journal of political economy, 25(3), 340-354. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2009.02.007
26. Güney, T. (2015). Yönetişim ve sürdürülebilir kalkınma: OECD ülkeleri üzerine bir panel veri analizi. Ataturk University Journal of Economics & Administrative Sciences, 29(2).
27. Güney, T., & Durman, M. (2014). Yolsuzluğun refah düzeyi üzerine etkisi: panel veri analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(3), 253-266.
28. Holmberg, S., & Rothstein, B. (2011). Dying of corruption. Health Economics, Policy and Law, 6(4), 529-547. https://doi.org/10.1017/S174413311000023X
29. Hsiao, C. (2003). Analysis of panel data, (2nd Edition), United Kingdom.
30. Igwike, R. S., Hussain, M. E., & Noman, A. (2012). The impact of corruption on economic development: A panel data analysis. Social & Cultural Issues,(Topic), 2, 2012.
31. İlkyaz, C. (2016). Ticaret ve yolsuzluğun çevre üzerine etkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir panel veri analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
32. Kalkan, Y. (2024). Ekonomik risk, ekonomik özgürlük indeksi, yolsuzluk algısı indeksi ve insani gelişim indeksinin mekânsal analizi. Sosyoekonomi, 32(61), 213-241. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2024.03.11
33. Klitgaard, R. (1988). Controlling corruption. University of California Press.
34. Lisciandra, M., & Migliardo, C. (2017). An empirical study of the impact of corruption on environmental performance: Evidence from panel data. Environmental and resource economics, 68, 297-318. https://doi.org/10.1007/s10640-016-0019-1
35. Lv, Z., & Xu, T. (2017). A panel data quantile regression analysis of the impact of corruption on tourism. Current Issues in Tourism, 20(6), 603-616. https://doi.org/10.1080/13683500.2016.1209164
36. Maddala, G. S., & Lahiri, K. (1992). Introduction to econometrics (Vol. 2, p. 525). New York: Macmillan.
37. Mauro, P. (1995). Corruption and growth. The quarterly journal of economics, 110(3), 681-712. https://doi.org/10.2307/2946696
38. Montes, G. C., & Almeida, A. (2017). Corruption and business confidence: a panel data analysis. Economics Bulletin, 37(4), 2692-2702.
39. Özcan, B. (2013). OECD ülkelerinde yolsuzluğun ekonomik belirleyenleri: panel veri analizi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 62(2), 253-282. https://izlik.org/JA89MN88JA
40. Park, C. H., & Kim, K. (2020). E-government as an anti-corruption tool: Panel data analysis across countries. International Review of Administrative Sciences, 86(4), 691-707. https://doi.org/10.1177/0020852318822055
41. Pehlivan, A. (2023). Terörizm ile yolsuzluk arasındaki ilişki: MENA ülkeleri üzerine panel veri analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
42. Poprawe, M. (2015). A panel data analysis of the effect of corruption on tourism. Applied Economics, 47(23), 2399–2412. https://doi.org/10.1080/00036846.2015.1005874
43. Rose-Ackerman, S. (1999). Corruption and government: Causes, consequences, and reform. Cambridge University Press.
44. Rose-Ackerman, S. (2010). The institutional economics of corruption. The good cause: theoretical perspectives on corruption, 47-63.
45. Rose-Ackerman, S. (2013). Corruption: A study in political economy. Academic press.
46. Sarmiento, J. (2015). Corruption and human development: a correlation study between political-social phenomena. CUHSO-CULTURA-HOMBRE-SOCIEDAD, 25(1), 113-138. https://doi.org/10.7770/cuhso-v25n1-art899
47. Shahab, M. R., Pajooyan, J., & Ghaffari, F. (2015). The effect of corruption on shadow economy: An empirical analysis based on panel data. International Journal of Business and Development Studies, 7(1), 85-100. 10.22111/IJBDS.2015.2202
48. Shleifer, A. & Vishny, R. W. (1993). Corruption. The quarterly journal of economics, 108(3), 599-617. https://doi.org/10.2307/2118402
49. Sönmez, F. (2018). Çeşitli sosyoekonomik ve makroekonomik değişkenlerin yolsuzluk algısı üzerindeki etkileri: OECD’ye üye Avrupa ülkeleri için panel veri analizi (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir. Erişim Tarihi: 25.03.2026
50. Şahin, D. (2017). Gelişmiş ülkelerde yolsuzluk ve ekonomik özgürlük ilişkinin analizi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(3), 112-121.
51. Topal, M. H., & Keyifli, N. (2016). Yolsuzluk ve Kamu Borçları: OECD Ülkeleri İçin Ampirik Bir Kanıt, 2. Uluslararası Osmaneli Sosyal Bilimler Kongresi, 12-14.
52. Transparency International. (2023). Corruption perceptions index. https://www.transparency.org (Erişim tarihi: 25.03.2026).
53. Treisman, D. (2000). The causes of corruption: a cross-national study. Journal of public economics, 76(3), 399-457. https://doi.org/10.1016/S0047-2727(99)00092-4
54. Tullock, G. (1967). The welfare costs of tariffs, monopolies, and theft. Western Economic Journal, 5:3, p. 224.
55. Urbina, D. A., & Rodriguez, G. (2022). The effects of corruption on growth, human development and natural resources sector: empirical evidence from a Bayesian panel VAR for Latin American and Nordic countries. Journal of Economic Studies, 49(2), 346-363. https://doi.org/10.1108/JES-05-2020-0199
56. Verbeek, M. (2008). A guide to modern econometrics. John Wiley & Sons.
57. Woo, J. Y. (2010). The impact of corruption on a country's FDI attractiveness: a panel data analysis, 1984-2004. Journal of International and Area Studies, 71-91.
58. Wooldridge, J. M. (2009). Introductory Econometrics. 4th Edition. Canada. South Western.