TÜRK KAMU YÖNETİMİNDE DENETİM VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Yıl 2026, Cilt: 22 Sayı: 1, 498 - 512, 26.03.2026

Reha Bayansar

https://doi.org/10.17130/ijmeb.1867153

https://izlik.org/JA26ZG26TN

Öz

Bu çalışmada kamu yönetiminde denetimin kavramsal ve kurumsal çerçevesini dijital dönüşüm bağlamında ele alarak, denetim anlayışında yaşanan paradigma değişimini incelenmektedir. Denetim, yalnızca hukuka uygunluk ve hata tespitine odaklanan bir kontrol faaliyeti olmaktan çok, hesap verebilirlik, şeffaflık ve yönetsel etkinliği destekleyen bütüncül bir yönetişim mekanizmasına evirilmiştir. Çalışmada, dijitalleşme ve yapay zeka destekli teknolojilerin denetim süreçlerine entegrasyonunun, denetimi geriye dönük ve örnekleme temelli bir yapıdan, sürekli, risk odaklı ve proaktif bir modele dönüştüğü vurgulanmaktadır. Bununla birlikte çalışmada Türkiye örneği üzerinden Sayıştay, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu bünyesinde geliştirilen VERA, RADAR ve KURGAN sistemleri analiz edilerek, veri temelli denetim uygulamalarının kurumsallaşma süreci değerlendirilmektedir. Bu sistemlerin, denetim kaynaklarının daha etkin kullanılmasına, riskli alanların erken aşamada tespit edilmesine ve kamu zararlarının önlenmesine katkı sunduğu ortaya konulmaktadır. Çalışma, dijital denetimin yalnızca teknolojik bir yenilikten ziyade aynı zamanda kurumsal kapasite, mevzuat uyumu ve insan kaynağı boyutlarını içeren çok yönlü bir dönüşüm süreci olduğunu vurgulayarak, dijital denetimin kamu yönetiminde stratejik bir yönetişim aracı haline geldiğini de ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kamu Yönetimi , Denetim , Dijital Denetim , Dijitalleşme

Etik Beyan

Bu çalışmanın konusu, kapsamı ve kullanılan yöntemler dikkate alındığında; insan veya hayvanlar üzerinde deneysel bir uygulama içermemesi, kişisel veri kullanımına dayanmaması ve etik kurul izni gerektiren çalışmalar kapsamında yer almaması nedeniyle etik kurul izni alınmasını gerektirmemektedir.

Teşekkür

Bu çalışmanın değerlendirilmesi ve yayımlanma sürecinde emeği geçen Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi editörlerine ve hakemlerine değerli katkıları için teşekkür ederim.

AUDIT AND DIGITAL TRANSFORMATION IN TURKISH PUBLIC ADMINISTRATION

https://izlik.org/JA26ZG26TN

Öz

This study examines the paradigm shift in public sector auditing by addressing its conceptual and institutional framework within the context of digital transformation. Auditing has evolved from a control activity focused solely on legal compliance and error detection into a comprehensive governance mechanism that supports accountability, transparency, and managerial effectiveness. The study emphasizes that the integration of digitalization and artificial intelligence–based technologies into audit processes has transformed auditing from a retrospective and sampling-based structure into a continuous, risk-oriented, and proactive model. Within this framework, the study analyzes the institutionalization of data-driven audit practices through the VERA, RADAR, and KURGAN systems developed within the Turkish Court of Accounts, the Ministry of Treasury and Finance, the Revenue Administration, and the Tax Inspection Board in the case of Türkiye. It is demonstrated that these systems contribute to the more efficient use of audit resources, the early identification of high-risk areas, and the prevention of public losses. The study concludes that digital auditing is not merely a technological innovation but a multidimensional transformation process encompassing institutional capacity, regulatory alignment, and human capital, and that it has emerged as a strategic governance instrument in public administration.

Anahtar Kelimeler

Public Administration , Audit , Digital Auditing , Digitalization

Etik Beyan

Considering the subject, scope, and methods used in this study; since it does not involve any experimental procedures on humans or animals, is not based on the use of personal data, and does not fall within the scope of studies requiring ethics committee approval, obtaining ethics committee approval is not required.

Teşekkür

I would like to thank the editors and reviewers of the International Journal of Management Economics and Business Administration for their valuable contributions during the evaluation and publication process of this study.

Kaynakça

• Akdoğan, İ. (2025). Türkiye’de vergi denetim süreçlerinde yaşanan gelişmeler. Vergi Dünyası, 35(191), 1657–1683.
• Akkaya, H. (2025). Sahte belge ile mücadele stratejisinde dijitalleşme: Denetimde yeni yapay zeka aracı KURGAN. İçinde E. Uygun (Ed.), Vergilemede güncel trendler . Özgür Yayınları.
• Akyel, R. (2010). Yönetimde iç kontrol, iç denetim ve dış denetim fonksiyonlarının birbirleri ile ilişkileri ve Türk kamu yönetiminde uygulanmalarının değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 1–22.
• Antipova, T. (2019). Digital public sector auditing: A look into the future. Quality – Access to Success, 20(S1), 441–446.
• Ashtiani, M. N., & Raahemi, B. (2022). Intelligent fraud detection in financial statements using machine learning and data mining: A systematic literature review. IEEE Access, 10, 72504–72525.
• Aslan, B. (2010). Bir yönetim fonksiyonu olarak iç denetim. Sayıştay Dergisi, 77, 63–77.
• Bozkurt, P. (2013). Denetim kavramı ve denetim anlayışındaki gelişmeler. Denetişim Dergisi, 12, 56–62.
• Damar, M., Aydın, Ö., Özoğuz, E., Aydın, Ü., & Özen, A. (2024). Turkish Court of Accounts: Analyzing financial audit, digitalization, AI impact. EDPACS, 69(9), 16–40.
• Doğan, K. C. (2015). Yönetimin bir fonksiyonu olarak denetim ve kamu yönetimindeki yeri. Ombudsman Akademik Dergisi, 3, 107–141.
• Ekmen, A. (2026). Vergi idaresi 3.0: Küresel vergi idaresinin dönüşümünde Türkiye. Vergi Raporu, 316, 7–15.
• Eryılmaz, B. (2016). Kamu yönetimi. Umuttepe Yayınları.
• Ferry, L., Radcliffe, V. S., & Steccolini, I. (2022). The future of public audit. Financial Accountability & Management, 38(3), 325–336.
• Frey, C. B., & Osborne, M. A. (2017). The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? Technological Forecasting and Social Change, 114, 254–280.
• Gooneratne, C. P., Magana-Mora, A., Contreras Otalvora, W., Affleck, M., Singh, P., Zhan, G. D., … Moellendick, T. E. (2020). Drilling in the fourth industrial revolution: Vision and challenges. IEEE Engineering Management Review, 48(4), 144–159.
• Günel, N. (1995). 2000’li yılların eşiğinde yönetsel denetim sistemine eleştirel bir bakış. Türk İdare Dergisi, 67(409), 17–36.
• Kandeğer, B., & Alıcı, O. V. (2012). Türk kamu yönetiminde denetimin “evrimi” ve “geleceği”. Türk İdare Dergisi, 475, 89–100.
• Köseoğlu, Ö. (2019). Türk kamu yönetiminde denetim. İçinde H. Ateş (Ed.), Türk kamu yönetimi . Savaş Yayınevi.
• Kurban, S., Çiğman, M. Z., & Pekel, A. (2023). Büyük veri çağında Sayıştay Başkanlığı’nın dijitalleşen denetimi. Denetişim, 14(28), 39–52.
• Kurt, H. İ. (2025). Kamu yönetiminde dijital denetim uygulamaları: Sorunlar ve çözüm önerileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
• Lois, P., Drogalas, G., Karagiorgos, A., & Tsikalakis, K. (2020). Internal audits in the digital era: Opportunities, risks and challenges. EuroMed Journal of Business, 15(2), 205–217.
• Moya, G., Hernández, A. M. L., & Maria, G. (2025). Artificial intelligence and public sector auditing: Challenges and opportunities for supreme audit institutions. World, 6, 1–19.
• Otia, J. E., & Bracci, E. (2022). Digital transformation and the public sector auditing: The SAI’s perspective. Financial Accountability & Management, 38(2), 252–280.
• Ölmez, M., & Bayrak, B. (2025). Kamu mali denetiminde dijital ikiz kullanımı: Sayıştay için model önerisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(29), 269–296.
• Önder, Ö., & Sunar, S. (2021). Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi ve bürokrasi. İçinde A. Öcal, & Y. Hayta (Ed.), 21. yüzyılda Türk kamu yönetiminin değişimi . Detay Yayıncılık.
• Özer, M. A. (2015). Kamu yönetimi ve denetim. İçinde M. A. Özer, M. Akçakaya, H. Yaylı & N. Y. Batmaz (Ed.), Kamu yönetimi: Klasik yapı ve süreçler. Adalet Yayınevi.
• Paul, A. L. (2025). Digital twins in auditing: A technological leap for real-time financial monitoring. https://www.researchgate.net/publication/392519545_Digital_Twins_in_Auditing_A_Technological_Leap_for_Real-Time_Financial_Monitoring
• Sanal, R. (2002). Türkiye’de yönetsel denetim ve Devlet Denetleme Kurulu. Ankara: TODAİE Yayınları.
• Saran, U. (1995). Türk kamu yönetiminde denetim sistemi. Türk İdare Dergisi, 67(409), 53–70.
• Şahan, Y. (2019). Türk idari denetim sisteminde değişim (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Şen, M. (2013). İdarenin yargısal denetiminin sınırlarına ilişkin modeller. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1), 1623–1641.
• Taner, A. (2022). Denetimde stratejik planlama ve risk yönetimi: Sayıştayın denetim tecrübeleri. 22. International Public Administration Forum, 140–156.
• T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2023). 2022 yılı birim faaliyet raporu. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2023/03/2022-Yili-Birim-Faaliyet-Raporu
• T.C. Sayıştay Başkanlığı. (2026). Denetimde veri analizi. https://www.sayistay.gov.tr/pages/122-denetimde-veri-analizi
• Volodina, T., & Grossi, G. (2025). Digital transformation in public sector auditing: Between hope and fear. Public Management Review, 27(5), 1444–1468.
• Yener, M., Charoenpol, M., Suntharanurak, S., & Köse, H. Ö. (2025). Strategic cooperation of supreme audit institutions of Thailand and Türkiye for digital transformation and innovation in public sector auditing. Sayıştay Dergisi, 36(136), 9–34.
• Yin, M., Reja, V. K., Wei, R., Brilakis, I., Sheil, B., Perrotta, F., d’Avigneau, A. M., … Lu, L. (2025). Exploring the value of digital twins for information management in highway asset maintenance. Developments in the Built Environment, 21, 1–21.
• Zaniolo, L., Garbin, C., & Marques, O. (2023). Deep learning for edge devices. IEEE Potentials, 42(4), 39–45.