İkidillilik Bağlamında Kürtçeden Türkçeye Çevrilen Bazı İfadeler

Öz

Ana dili Kürtçe olup Türkçeyi sonraki yıllarda okul veya sosyal çevrede öğrenen kişilerin, kendilerini yazılı veya sözlü ifade ederken, Kürtçe dil mantığı ile düşünüp Türkçe konuşmaları sonucu ortaya çıkan ifadelerin göz önüne serildiği çalışmamızda ikidillilik sonucunda ortaya çıkan ifade çevirilerinin fark edilmesi ve eğitim öğretim sürecinde verilen dil eğitimleri ile bu tür durumlara dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Özellikle eğitim öğretim sürecinde kişilerin kendilerini doğru ifade edebilmeleri için bu tip ifadelerin tespiti ve düzeltilmesi önemli görülmektedir. Çalışmanın yapıldığı il ve bölgede bu ifadeler normal ve doğru olarak kabul edilse bile bahsedilen bölge dışında eğitim ve sosyal yaşantılarını devam ettiren kişiler bu ifadelerden kaynaklanan iletişim sorunları ile karşılaşabilmektedirler. Bu nedenle bu ifadelerin tespiti ve düzeltilmesi hem eğitim öğretim ortamlarında hem de sosyal ortamlarda kişinin kendini doğru ifade edip doğru anlaşılmasını sağlayacaktır. Bu nedenle bu ve buna benzer çalışmalar önemli görülmektedir.  Kişilerin iki ayrı dile sahip olması veya iki ayrı dille okuyup yazmasını karşılayan ikidillilik bir ana dil ve bir de sonradan öğrenilen dilde oluşmaktadır. İki dilli bireylerin eğitim öğretim hayatlarında, iş ve sosyal hayatlarında kendilerini daha doğru ve rahat ifade edebilmeleri için kullandıkları iki dilin dil yapısını, kurallarını iyi bilmeleri gerekmektedir. Aksi durumda bu çalışmamızda değindiğimiz gibi bir dilden diğerine birebir çeviri yapılarak ifadeler yanlış anlamaya/anlaşılmaya sebep olacak şekilde kullanılabilmektedir. Kişilerin birinci dilden ikinci dile aktardıkları bu gibi ifadelerin düzelebilmesi verilen dil dersleri ile de ilgilidir. Ayrıca okullarda seçmeli olarak verilen Kürtçe derslerinin içeriğinin zenginleştirilmesi, ders saatlerinin arttırılması ve dersi verecek kişilerin bu alanda donanımlı kişiler olmasının da faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kürtçe,Türkçe,İkidillilik,çiftdillilik,anadil

Some expressions in the context of bilingualism translated From Kurdish to Turkish

Öz

When people whose mother tongue are kurdish however who are learned turkish at school or social surrounding in later years Express themselves in verbal and written, ın our work which is shown thinking with Kurdish logic and the resulting expression of Turkish speaking, realizing the expression translation which comes out as a result of two language and attention to this situation with education which is given in education has been aimed. The detection  and correction of such statements seem important especially in teaching process for people can express themselves correctly. Even if statements are accepted as normal and correctly at provinces and regions in which the work was conducted, people who continue their education and social life outside of said region can be encountered with communication problems resulting from these statements. Therefore,detection and correction of these statements will provide people Express and understanding themselves correctly both teaching and learning environment and social environment. Therefore, these and similar studies is considered important.Bilingualism which occur to have two different language or read and write in two different languages. Bilingual individuals need to know beter the structure and rules of bilingual language which they use in the education life,work and social life for they can express themselves more comfortable and accurate. Otherwise, as mentioned in this study expressions can be used to be lead to misunderstanding and understandable making verbatim translation from one language to another. It is concerned with language courses which such expression that transfer from  first language to second language. In addition to, ıt is thought to be useful kurdish lesson which optionally given in schools enriching the content, increasing the number of teaching hours and be equipped person in this field.

Anahtar Kelimeler

• Kurdish,Turkish,Bilingualism,Mother Tongue

Kaynakça

1. Aksan, Doğan (1979). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Cilt I-II-III, TDK Yayınları, Ankara.
2. Aktaş, Şerif ve Gündüz, Osman (2002). Yazılı ve Sözlü Anlatım, Akçağ Yayınları, Ankara
3. Alkaya, Ercan (2007). İki Dillilik ve Rusçadan Tatar Türkçesine Geçen Kavram Tercümeleri, Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları, Sayı 2/2.
4. Alpöge, Gülçin, (2014). Çift Dilli Çocukların Dil Gelişimi, http://www.turkophone.net/wp-content/uploads/2014/03/Alpoge.pdf (erişim tarihi: 21.06.2016)
5. Arat, R.Rahmeti (1966). Türk Dili İçin I (Türk Basınında Türk Dili ile İlgili Çıkmış Makaleler), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları: 25, Ankara.
6. Aydın, İ.Seçkin (2013). İli Dilli Türk Öğrencilerin Yazılı Anlatım Becerilerine Yönelik Bir Durum Çalışması, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 8/9 Summer, s.657-670, Ankara
7. Boeschoten, Hendrik (1998). İki Dilli Ortamlarda Kavram Karmaşası, Doğan Aksan Armağanı, DTCF Yayınları: 366, Ankara.
8. Büyük Sözlük Renkli, Resimli, Ansiklopedik, (tarihsiz). Arkın Kitabevi, Cilt: 1-2, İstanbul.

9. Celadet Ali Bedir Han & Roger Lescot (2004). Kürtçe Gramer, Avesta Yayınları, İstanbul.
10. Demiray, Kemal, (1988). Temel Türkçe Sözlük, İnkılâp Kitabevi, 4. Baskı, İstanbul.
11. Derince, Mehmet Şerif, (2012). Anadili Temelli Çokdilli Eğitim: Nasıl?, Eğitim Bilim Toplum Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 37, s.143-151.
12. Derince, Mehmet Şerif, (2012). Anadili Temelli Çokdilli ve Çokdiyalektli Dinamik Eğitim: Kürt Öğrencilerin Eğitiminde Kullanılabilecek Modeller, DİSA Yayınları, Diyarbakır.
13. Ergin, Muharrem (2000). Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri İçin Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yayıncılık, İstanbul.
14. Îzolî, D. (2013). Ferhenga Kurdî-Tirkî Tirkî-Kurdî, Weşanên Deng, ç. 7., Stenbol.
15. Karaağaç, Günay, (2011). Bireysel İkidillilik ve Toplumsal İkidillilik, Türk Dili Dergisi, s.222-228.
16. MEB Komisyon, (Tarihsiz). Hoş Geldin Öğretmenim, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
17. Nalbant, Mehmet Vefa (2009). Çok Dillilik ve Taşıyıcı Dil Kavramları Bağlamında Siirt Merkez Ağzı ve Bazı Türkçe Türkçe Sözcüklerin Durumu, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 4/3, Spring, s. 1606-1621, Ankara.
18. Prazig Walter (2003). “Dil Denen Mucize”, TDK Yayınları, Ankara. (Çev. Prof. Dr. Vural ÜLKÜ)
19. TDK, (1998). Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Yayınları, 9. Baskı, Ankara.
20. Tekin, Talat (1994). “Türkoloji Eleştirileri”, Doruk Yayınları, Ankara.
21. Temel, Z.Fulya, Şimşek Bekir, Hatice (2005). Erken Çocukluk Döneminde İki Dillilik, Türk Dili Dergisi, Sayı 637, s.65-72. Ankara.
22. Türkel, Ali, Savaş, Behsat, Savaşçı, H.Sebile, (2014). Anadili Türkçe ve Kürtçe Olan 4. Sınıf Öğrencilerinin Yazmaya Karşı Tutumlarının Karşılaştırılması, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic S. 9/9 Summer, s.