MÜDÜR YARDIMCILARININ MESLEKİ KİMLİK ALGILARI: NİTEL BİR İNCELEME

Öz

Bu araştırmada Türkiye’deki kamu okullarında çalışan müdür yardımcılarının mesleki kimlik algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Müdür yardımcılarının mesleki kimlikleri hakkındaki algıları “okul yöneticiliğini tercih etme sebepleri, bilgi ve uzmanlık algısı, mesleki rol algısı, mesleki konum algısı, mesleki özdeşleşme ve mesleki doyum” boyutlarında belirlenmeye çalışılmıştır. Temel nitel araştırma deseni kullanılan araştırmanın çalışma grubu okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde çalışan 26 müdür yardımcısından oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış bir görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz ve geleneksel içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre müdür yardımcılarının okul yöneticiliğini tercih etmelerinin içsel ve dışsal sebepleri birbirine çok yakındır. Müdür yardımcıları okul yöneticiliğini büyük oranda tecrübeli kişilere danışarak - usta-çırak ilişkisi içinde ve internetten araştırarak öğrenmiştir. Katılımcıların rolleri ile ilgili algıları iletişimci, eğitime hizmet eden ve yazışma memuru temalarında toplanmıştır. Müdür yardımcıları mesleki konumları ile ilgili olarak büyük oranda olumlu bir algıya sahiptir. Katılımcılar konumlarını paydaşlar (öğretmenler, öğrenciler, veliler) ile müdür arasında köprü olma ve sorun çözme ile ilişkilendirmiştir. Müdür yardımcılarının çok büyük bir çoğunluğu müdür yardımcılığı görevi ile özdeşleştiğini belirtmiştir. Müdür yardımcıları mesleki doyumları konusunda da genel olarak olumlu bir algı belirtse de, azımsanmayacak sayıda olumsuz algı da belirtilmiştir. Bu sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde müdür yardımcılarının genel olarak olumlu bir mesleki kimlik algısına sahip olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Kimlik
• mesleki kimlik
• müdür yardımcıları
• kamu okulları

Etik Beyan

Araştırma için gerekli olan etik kurul izinleri Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 27.08.2025 tarih ve 2025/08 sayılı oturumunda alınmıştır. Araştırma sürecinde bilimsel araştırma yayın etiği ilkelerine; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamıştır. Araştırma başlamadan önce katılımda gönüllülüğün esas alındığı, istedikleri zaman araştırmadan çekilebilecekleri; katılımcıların kimliklerinin kesinlikle deşifre edilmeyeceği; verilerin bilimsel çalışma amacının dışında farklı kişi, kurum ve platformlarla paylaşılmayacağı; kendilerinin neden seçildiği katılımcılara açıklanmıştır.

ASSISTANT PRINCIPALS' PERCEPTIONS OF PROFESSIONAL IDENTITIES: A QUALITATIVE REVIEW

Öz

This study aims to determine the professional identity perceptions of assistant principals working in public schools in Türkiye. The perceptions of assistant principals on their professional identities were tried to be determined in the dimensions of “reasons for choosing school administration as a career, perception of knowledge and expertise, perception of professional role, perception of professional position, professional identification and professional satisfaction”. The study group of the research, which used a basic qualitative research design, consisted of 26 assistant principals working at preschool, primary, secondary and high school levels. Data were collected through a semi-structured interview form. Descriptive analysis and content analysis techniques were used to analyze the data. According to the results obtained, the internal and external reasons for assistant principals' preference for school administration are very close to each other. Assistant principals learned school administration largely by consulting with experienced people - in a master-apprentice relationship and by researching on the internet. The perceptions of the participants about their roles were collected under the themes of communicator, serving education and correspondence officer. Assistant principals had a largely positive perception of their professional position. Participants associated their position with being a bridge between stakeholders (teachers, students, parents) and the principal and problem solving. A great majority of the assistant principals stated that they identified with their position as assistant principals. Although assistant principals were generally positive about their professional satisfaction, there were also a considerable number of negative opinions. When these results are evaluated as a whole, it can be said that assistant principals generally have a positive perception of professional identity.

Anahtar Kelimeler

• Identity
• professional identity
• assistant principals
• public schools

Kaynakça

1. Altınkurt, Y. ve Yılmaz, K. (2014). Öğretmenlerin mesleki profesyonelliği ile iş doyumları arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 4(2), 57-71. https://doi.org/10.19126/suje.46033
2. Arar, K. (2014). Deputy-principals in Arab schools in Israel: An era of reform. The International Journal of Educational Management, 28(1), 96-113. https://doi.org/10.1108/ijem-01-2012-0003
3. Armstrong, D. (2015). Listening to voices at the educational frontline: New administrators’ experiences of the transition from teacher to vice-principal. Brock Education: A Journal of Educational Research Practice, 24(2), 109-122. https://doi.org/10.26522/brocked.v24i2.429
4. Armstrong, D. E. (2010). Rites of passage: Coercion, compliance, and complicity in the socialization of new vice principals. Teachers’ College Record, 112(3), 685-722. https://doi.org/10.1177/016146811011200308
5. Ashforth, B. E., Joshi, M., Anand, V., & O'Leary-Kelly, A. M. (2013). Extending the expanded model of organizational identification to occupations. Journal of Applied Social Psychology, 43, 2426-2448. https://doi.org/10.1111/jasp.12190
6. Atmaca, T. ve Öntaş, T. (2014). Velilerin öğretmenlere uyguladığı şiddete yönelik nitel bir araştırma. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 2(1), 47-62. https://izlik.org/JA86ZE42JA
7. Başar, U. ve Basım, N. (2015). Örgütsel özdeşleşmenin iş tatmini üzerindeki etkisi: Örgütsel politikanın düzenleyici rolü. Yönetim ve Ekonomi, 22(2), 663-683. https://doi.org/10.18657/yecbu.61175
8. Beştaş-Marakçı, D. ve Tösten, R. (2023). Okul yöneticiliğinden öğretmenlik mesleğine dönüşte yaşanan sorunların incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34, 334-368. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1308477

9. Briggs, A. R. J. (2007). Exploring professional identities: middle leadership in further education colleges. School Leadership and Management, 27(5), 471-485. https://doi.org/10.1080/13632430701606152
10. Canrinus, E. T., Lorenz, M. H., Beijaard, D., Buitink, J., & Hofman, A. (2012). Self-efficacy, job satisfaction, motivation and commitment: Exploring the relationships between indicators of teachers’ professional identity. European Journal of Psychology of Education, 27, 115-132. https://doi.org/10.1007/s10212-011-0069-2
11. Cansoy, R., Türkoğlu, M. E. ve Balıkçı, A. (2021). What are the sources and negative effects of assistant principals’ work intensification? SAGE Open, 11(3). https://doi.org/10.1177/21582440211047582
12. Caza, B. B., & Creary, S. (2016). The construction of professional identity. İçinde A. Wilkinson, D. Hislop, C. Coupland (Edt.), Perspectives on contemporary professional work: Challenges and experiences (ss. 259-285). Edward Elgar Publishing.
13. Cranston, N., Tromans, C., & Reugebrink, M. (2004). Forgotten leaders: What do we know about the deputy principalship in secondary schools? International Journal of Leadership in Education, 7(3), 225-242. https://doi.org/10.1080/13603120410001694531
14. Crow, G. M., & Moller, J. (2017). Professional identities of school leaders across international contexts: An introduction and rationale. Educational Management Administration & Leadership, 45(5), 749-758. https://doi.org/10.1177/1741143217714485
15. Crow, G. M., Day, C., & Moller, J. (2017). Framing research on school principals’ identities. International Journal of Leadership in Education, 20(3), 265-277. https://doi.org/10.1080/13603124.2015.1123299
16. Cruz-Gonzalez, C., Rodriguez, C. L., & Segovia, J. D. (2021). A systematic review of principals’ leadership identity from 1993 to 2019. Educational Management Administration & Leadership, 49(1), 31-53. https://doi.org/10.1177/1741143219896053
17. Cruz-Gonzalez, C., Segovia, J. D., & Rodriguez, C. L. (2019). School principals and leadership identity: A thematic exploration of the literatüre. Educational Research, 61(3), 319-336. https://doi.org/10.1080/00131881.2019.1633941
18. Çakır, C. (2021). İlkokul müdür yardımcılarının işe uyum sorunları ve bu sorunların çözülmesinde okul müdürlerinin rolleri [Yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
19. Çeltek, A. B. (2019). Okul yöneticilerinin mesleki kimlik algıları [Yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
20. Çırakoglu, H. (2010). Örgütsel özdeşleşme ve iş doyumu ilişkisi [Yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
21. Demirbilek, M. ve Bakioğlu, A. (2019). Okul müdür yardımcılarının görevlerinden ayrılma nedenleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 52(3), 737-769. https://doi.org/10.30964/auebfd.505268
22. Deniz, V. (2019). Öğretmenlikten müdür yardımcılığına geçiş: uyum ve sosyalleşme süreci [Yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
23. Erginer, A. ve Köse, M. F. (2012). Okul yöneticilerinin yöneticiliği tercih ve bırakma nedenlerine ilişkin nitel bir çalışma. E-Journal of New World Sciences Academy, 7(4), 14-28. https://doi.org/10.12739/10.12739
24. Fagermoen, S. (1997). Professional identity: Values embedded in meaningful nursing practice. Journal of Advanced Nursing, 25, 434-441. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.1997.1997025434.x
25. Ghasemzadeh, K., Jaafari, P., & Ghourchian, N. (2017). Providing a model for promotion of the vice-principals’ role to educational leadership in primary schools of Mazandaran province. Iranian Journal of Educational Sociology, 1(7), 37-49.
26. Girgin, K., Yıldıran, Ç. ve Balıkçı, A. (2014). Sen idarecisin dediler. İçinde M. Sever ve A. Aypay (Edt.). Öğretmenlik halleri: Türkiye'de öğretmen olmak üzerine nitel bir araştırma (ss. 503-552). Ankara: Pegem Akademi.
27. Glanz, J. (2010). Redefining the roles and responsibilities of deputy principals. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 67(5), 283-287. https://doi.org/10.1080/00098655.1994.9956089
28. Gültekin, M., Burak, D. ve Yaşar, E. (2018). Eğitim fakültesi akademisyenlerinin mesleki kimlikleri: Q metodolojik bir araştırma. 27. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi, 18-22 Nisan 2018.
29. Günay, G. ve Özbilen, F. M. (2018). Öğretmenlerin okul yöneticiliği istekliliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 13(19), 1331-1344. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.14069
30. Güngör, S. ve Taşdan, M. (2018). Arafta bir mesleğin kimlik inşası: Okul yöneticilerinin mesleki kimliklerine ve rollerine ilişkin değerlendirmeleri. 13. Uluslararası Eğitim Yönetimi Kongresi, 10-12 Mayıs 2018, Sivas.
31. Harvey, M. (1994). The deputy principalship: Retrospect and prospect. International Journal of Educational Administration, 8(3), 15-25. https://doi.org/10.1108/095135494 10062407
32. Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
33. Hunt, J. W. (2011). The care and feeding of assistant principals: Leadership development or squandered potential? Journal of Philosophy and History of Education, 61(1), 163-173.
34. Kara, M., Karataş, A. H. ve Aydın, B. (2022). Okul yöneticiliği meslek algısı. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 505-522. http://dx.doi.org/10.18506/anemon.1052169
35. Karanika-Murray, M., Duncan, N., Pontes, H. M., & Griffiths, M. D. (2015). Organizational identification, work engagement, and job satisfaction. Journal of Managerial Psychology, 30(8), 1019-1033. https://doi.org/10.1108/JMP-11-2013-0359
36. Karasoy, M. (2010). Okul müdür yardımcılığından müdürlüğe geçiş ve bu süreçte karşılaşılan sorunlar [Yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
37. Karataş, İ. H. (2023). Okul müdür yardımcılarının hizmet öncesinde yetiştirilmesinin modellenmesi: bir bütünleştirici derleme çalışması. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(4), 1292-1310. https://doi.org/10.33206/mjss.1311692
38. Karataş, İ. H. (2024). Müdür yardımcıları mesleklerini nasıl algılıyorlar? Bir olgubilim araştırması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 59, 47-66. https://doi.org/10.15285/maruaebd.1268271
39. Karataş, İ. H., Oğuz-Coşkun, Y., Aydın, B. ve Kara, M. (2021). Türkiye okul yöneticileri raporu 2021: Türkiye’de müdür yardımcıları. Öncü Okul Yöneticileri Derneği Yayınları.
40. Kelchtermans, G. (1993). Getting the story, understanding the lives: From career stories to teachers’ professional development. Teaching and Teacher Education, 9(5-6), 443-456. https://doi.org/10.1016/0742-051X(93)90029-G
41. Kirişçi-Sarıkaya, A. ve Fayda-Kınık, F. Ş. (2025). Leadership identity in Schools: A qualitative inquiry with school administrators. National Journal of Education Academy, 9(2), 185-209. https://doi.org/10.32960/uead.1749120
42. Konan, N., Yılmaz, S. ve Bozanoğlu, B. (2017). Okul müdür yardımcısı görevlendirilmesine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 23(1), 105-134. https://doi.org/10.14527/kuey.2017.004
43. Koru, J. M. (1993). The assistant principal: crisis manager, custodian, or visionary? NASSP Bulletin, 77(556), 67-71. https://doi.org/10.1177/019263659307755609
44. Köse, A. (2018). Okul müdür yardımcılarının bakış açılarıyla okul müdür yardımcılığı görevi: Bir öz değerlendirme. Journal of Social And Humanities Sciences Research, 5(16), 191-211. https://doi.org/10.26450/jshsr.338
45. Kuşdemir-Kayıran, B. ve Ağaçkıran, D. (2025). İlkokullardaki veli baskısına ilişkin sınıf öğretmenlerinin ve okul yöneticilerinin görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(42), 124-148.
46. Leithwood, K., & Azah, V. (2014). Secondary principals’ and vice-principals’ workload studies. http://www.edu.gov.on.ca/eng/policyfunding/memos/nov2014/FullElementaryReportOctober7_EN.pdf
47. Luthans, F. (1992). Organizational behavior. USA: Mc Graw Hill.
48. Mael, F., & Ashforth, B. E. (1992). Alumni and their alma mater: A partial test of the reformulated model of organizational identification. Journal of Organizational Behavior, 13, 103-123. https://doi.org/10.1002/job.4030130202
49. MEB (2021). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği. Resmi Gazete. Tarih: 05 Şubat 2021, Sayı: 31386. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/02/20210205-1.htm
50. MEB (2024). Öğretmenlik Mesleği Kanunu. Resmî Gazete. Tarih: 10 Ekim 2024, Sayı: 7528. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241018-1.htm
51. Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research. USA: John Wiley & Sons, Inc.
52. Molla, N., & Castello, M. (2022). Characterisation of the professional identity of school principals. Journal for the Study of Education and Development, 45(4), 804-841. https://doi.org/10.1080/02103702.2022.2096289
53. Morgan, T. L. (2018). Assistant principals’ perceptions of the principalship. International Journal of Education Policy and Leadership, 13(10), 1-20. https://doi.org/10.22230/ijepl.2018v13n10a743
54. Mthuli, S. A., Ruffin, F., & Singh, N. (2022). ‘Define, Explain, Justify, Apply’ (DEJA): An analytic tool for guiding qualitative research sample size. International Journal of Social Research Methodology, 25(6), 809-821. https://doi.org/10.1080/13645579.2021.1941646
55. Neary, S. (2014). Professional identity: What I call myself defines who I am. Career Matters, 2(3), 14-15.
56. Nordholm, D., Arnqvist, A., & Nihlfors, E. (2023). Principals’ identity: Developing and validating an analysis instrument in the Swedish context. International Journal of Leadership in Education, 26(2), 185-200. https://doi.org/10.1080/13603124.2020.1804621
57. OECD - Organisation for Economic Co-operation and Development. (2017). Education at a glance 2017: OECD indicators. OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/eag-2017-en
58. Oleszewski, A., Shoho, A., & Barnett, B. (2012). The development of deputy principals: A literatüre review. Journal of Educational Administration, 50(3), 264-286. https://doi.org/10.1108/09578231211223301
59. Oliver, J. D. W. (2013). A study of assistant principals’ perceptions of the principalship and their career aspirations [Doctor of Education dissertation]. Seton Hall University, South Orange, NJ.
60. Patton, M. Q. (2014). Qualitative research and evaluation methods (3th Edition). London: Sage.
61. Polat, S., Uğurlu, C. T. ve Aksu, M. B. (2018). Okul yöneticilerinin kendi mesleki gelişimleri ve okulu geliştirmeye yönelik liderlik davranışlarına ilişkin görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 205-224. https://izlik.org/JA54JD26EW
62. Popoola, J. K. (2005). Organizational identification and commitment as correlates of job satisfaction [Doctoral thesis]. Howard University, Washington DC.
63. Ritacco, M. J., & Bolivar, A. (2018). School principals in Spain: An unstable identity. International Journal of Educational Leadership and Management, 6(1), 18-39. https://doi.org/10.17853/ijelm.2018.2110
64. Ritacco, M. J., & Bolivar, A. (2019). A dual and discontinuous professional identity: school principals in Spain. International Journal of Educational Management, 33(5), 806827. https://doi.org/10.1108/ijem-11-2016-0235
65. Rots, I., Kelchtermans, G., & Aelterman, A. (2012). Learning (not) to become a teacher: A qualitative analysis of the job entrance issue. Teaching and Teacher Education, 28(1), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.08.008
66. Saarukka, S. (2014). How school principals form their leadership identity. Vodenje, 12, 3-18.
67. Searby, L., Browne-Ferrigno, T., & Wang, C. (2016). Assistant principals: Their readiness as instructional leaders. Leadership and Policy in Schools, 16(3), 397-430. https://doi.org/10.1080/15700763.2016.1197281
68. Spector, P. E. (1997). Job satisfaction: Application, assessment, cause, and consequences. London: Sage.
69. Şenaras, B. ve Çetin, Ş. (2018). Okul müdürleri ile öğretmenlerin algılarına göre ilk ve ortaokullarda veli baskısı: nitel bir araştırma. Milli Eğitim Dergisi, 47(220), 157-176. https://izlik.org/JA84UD75UL
70. Şimşek, Ü. (2020). Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışan müdür yardımcılarının görevlerini yaparken karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Bilimsel Eğitim Araştırmaları, 4(1), 78-97. https://doi.org/10.31798/ses.824575
71. Tahir, L., Musah, M. B., Panatik, S. A., Ali, M. F., & Said, M. N. H. M. (2019). Primary school leadership in Malaysia: The experience of stress among deputy heads. Educational Management Administration & Leadership, 47(5), 785-814. https://doi.org/10.1177/1741143217751074
72. van Oeffelt, T. P. A., Ruijters, M. C. P., van Hees, A. A. J. C., & Simons, R. J. P. (2017). Professional identity, a neglected core concept of professional development. İçinde K. Black, R. Warhurst ve S. Corlett (Edt.), Identity as a foundation for human resource development (ss. 237‐252). USA: Routledge
73. Varışlı-Demirbaş, R., Ulutaş, M. ve Aymaz, K. (2024). Okul müdür yardımcılığından öğretmenliğe göç: Nitel bir araştırma. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi, 3(2), 60-70.
74. Weiss, H. M. (2002). Deconstructing job satisfaction: Separating evaluations, beliefs and affective experiences. Human Resource Management Review, 12, 173-194. https://doi.org/10.1016/S1053-4822(02)00045-1
75. Yang, L., Qı, L., & Zhang, B. (2022). Concepts and evaluation of saturation in qualitative research. Advances in Psychological Science, 30(3), 511-521. https://doi.org/10.3724/SP.J.1042.2022.00511
76. Yaşar, M., Karabay, A. ve Bilaloğlu, R. G. (2013). Şimdi ben öğretmen mi oldum? Öğretmenlik kimliğinin oluşmasında etkili olan etkenlere yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Turkish Studies, 8(7), 269-282. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5337
77. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
78. Yıldız, S. (2023). Okul müdürlerinin mesleki kimlik oluşum süreçlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
79. Yılmaz, K. (2025a). Türkiye’deki okul müdürlerinin mesleki kimliği ile ilgili bir kavramsallaştırma denemesi. Alanyazın Dergisi, 6(2), 91-105. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1762004
80. Yılmaz, K. (2025b). Araştırmalara göre Türkiye’deki okul yöneticilerinin mesleki kimliği. Okul Yönetimi Dergisi, 5(1), 6-17. https://izlik.org/JA92PF59ZL
81. Yılmaz, S., Culha, A., ve Taşdemir, A. (2022). Okul yöneticiliğinin tercih edilme sebepleri ve yönetici görevlendirme süreçlerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(1), 817-843. https://doi.org/10.17152/gefad.951448
82. Yiğit, B. ve Ağalday, B. (2022). Unutulmuş bir okul yöneticisi: okul müdür yardımcılarının yönetim tarzları okul iklimini nasıl etkiler? Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 732-750. https://doi.org/10.33308/26674874.2022363447
83. Yücel, Ş., Yücel, A. B. ve İlge, M. Ş. (2022). Okul yöneticiliğinin tercih edilme nedenlerine ilişkin nitel bir çalışma. International Social Sciences Studies Journal, 8(106), 4475-4484. http://dx.doi.org/10.29228/sssj.65986