During the interwar period (1918-1939), Europe experienced political instability and the rise of authoritarian regimes, alongside growing tensions between major powers. Despite international tensions, Turkey and Austria generally maintained positive diplomatic relations during this period. However, the Celebrations of Liberation from the Turks in Vienna in 1933 harmed these relations. Austria, caught between the threat of annexation by Germany and Soviet Bolshevik propaganda, attempted to create a new perception of the enemy by commemorating the 250th anniversary of the Second Siege of Vienna. These celebrations aimed to foster national consciousness and emphasize independence within Austria. The 1933 celebrations, following initial events in May, were expanded and organized on a larger scale from September 7-12 in cooperation with the government and the church. Contrary to expectations, the September events did not foster an anti-Turkish atmosphere. On the contrary, Austrian officials adopted a careful approach during the organization. As a result, the celebrations failed to transcend their role as a mere propaganda tool and did not create the desired impact on the public. This study examines the dynamics that influenced the planning of these celebrations and Turkey’s approach to the matter.
Safa, P. (1933). Bir korkunun yıldönümü. Cumhuriyet. Yayım Tarihi: 13.09.1933. Sene: 10.
Numarası: 3360.
Sözün Kısası. Kaymakam Cevdet Beye Madalya Verdiler. (1933). Son Posta. Yayım Tarihi:
15.09.1933. Sene: 4. Numarası: 1129.
Turhan, M. (1933). Viyana önünde Türkler. Cumhuriyet. Yayım Tarihi: 13.09.1933. Sene: 10.
Numarası: 3360.
250 Sene Evvel Bugün: Türk Ordusu Viyana Önünde! Son Posta. (1933). Yayım Tarihi:
12.09.1933. Sene: 4. Numarası: 1126.
3. Telif ve İnceleme [Kaynak] Eserler
Bozdoğan, S. (2020). Modernizm ve Ulusun İnşası, Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Mimari
Kültür. İstanbul: Metis.
Dallinger, S. (2023a). ‘Türkenbefreiungsfeiern’ der Parteien 1933 – Überblick.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/tuerkenbefreiungsfeiern-der-parteien-1933 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dallinger, S. (2023b). ‘Türkenbefreiungsfeier’ der Nationalsozialistinnen (13. Mai 1933).
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/tuerkenbefreiungsfeier-der-nationalsozialistinnen adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dallinger, S. (2023c). Katholikentag & Staatliche Türkenbefreiungsfeier 1933.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/katholikentag-staatliche-tuerkenbefreiungsfeier adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 27.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dere, U. (2020). Cumhuriyet’in ilk yıllarında eski başkentte yeni rejimin ilk sembolü:
Sarayburnu Atatürk Heykeli. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 67, 117-142.
Egli, E. A. (2017). Atatürk’ün Mimarı’nın anıları, genç Türkiye inşa edilirken. (G. G. Uçer,
çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Ganahl, S. (2022). Campus Medius: Digitales Kartografieren in den Kultur- und
Medienwissenschaften. Bielefeld: Transcript Verlag.
Gollner, M. (2023). Wien 7, Türkische Reiterfigur.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/denkmaeler/ort/neustiftgasse-tuerkische-reiterfigur adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Koch, K. (2016). Österreich und die Türkei in der Zwischenkriegszeit 1918-1938. B. Haider-
Wilson und M. Graf (Edt.). Orient & Okzident (s. 609-665). Wien: Neue Welt Verlag.
Liebmann, M. (1986). Die geistige Konzeption der österreichischen Katholikentage in der
Ersten Republik. I. Ackerl (Edt.). Geistiges Leben im Österreich der Ersten Republik: Auswahl der bei den Symposien in Wien vom 11. bis 13. November 1980 und am 27. und 28. Oktober 1982 gehaltenen Referate, Bd. 10. Wien: Verl. für Geschichte u. Politik.
Miklas, W. (1933). Das Heldenzeitalter Österreichs: Reden des Bundespräsidenten, Wilhelm
Miklas, bei der Türkenbefreiungsfeier und dem Allgemeinen Deutschen Katholikentag am 12. Sept. 1933. Wien: Österr. Heimatdienst.
Rauscher, P. (2010). Die Erinnerung an den Erbfeind. Die „Zweite Türkenbelagerung“ Wiens
1683 im öffentlichen Bewusstsein Österreichs im 19. und 20. Jahrhundert. G. Haug-Moritz, L. Pelizaeus (Edt.). Repräsentationen der islamischen Welt im Europa der frühen Neuzeit (278-305). Münster: Aschendorff Verlag.
Sachar, H. M. (2017). Avrupa’nın Katli 1918-1942. (E. Gökyaran, çev.). İstanbul: Yapı Kredi
Yayınları.
1933 Avusturya’sında Türklerden Kurtuluş Kutlamaları [Türkenbefreiungsfeier]: Tarihsel Arka Plan ve Türkiye’deki Yansımaları
İki Dünya Savaşı arası dönemde (1918-1939), Avrupa, siyasi istikrarsızlık ve otoriter rejimlerin yükselişi ile büyük güçler arasındaki gerilimlere sahne olmuştur. Bu dönemde Türkiye ve Avusturya, uluslararası gerginliklere rağmen diplomatik ilişkilerini genellikle olumlu bir şekilde sürdürmüştür. Ancak, 1933'te Viyana’da gerçekleştirilen Türklerden Kurtuluş Kutlamaları, bu ilişkiler üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır. Avusturya, Almanya’nın ilhak tehdidi ve Sovyetler Birliği’nin Bolşevik propagandası arasında sıkışmışken, II. Viyana Kuşatması’nın 250. Yıldönümü üzerinden yeni bir düşman algısı yaratılmaya çalışılmıştır. Bu kutlamalar, Avusturya’da ulusal bir bilinç oluşturmayı ve bağımsızlığı vurgulamayı amaçlamıştır. 1933’te yapılan kutlamalar, Mayıs ayında yapılan ilk etkinliklerin ardından, 7-12 Eylül tarihlerinde hükümet ve kilise iş birliğiyle daha geniş kapsamlı bir şekilde düzenlenmiştir. Eylül ayındaki bu etkinlikler sırasında beklenildiği gibi Türk karşıtı bir atmosfer oluşmamış, aksine Avusturyalı yetkililer organizasyonda dikkatli ve temkinli bir yaklaşım sergilemiştir. Sonuç olarak kutlamalar bir propaganda aracı olmaktan öteye geçememiş ve halk üzerinde hükümetin umduğu etkiyi yaratamamıştır. Bu çalışma, söz konusu kutlamaların planlanmasında etkili olan dinamikleri ve Türkiye’nin konuya yaklaşımını ele almaktadır.
Safa, P. (1933). Bir korkunun yıldönümü. Cumhuriyet. Yayım Tarihi: 13.09.1933. Sene: 10.
Numarası: 3360.
Sözün Kısası. Kaymakam Cevdet Beye Madalya Verdiler. (1933). Son Posta. Yayım Tarihi:
15.09.1933. Sene: 4. Numarası: 1129.
Turhan, M. (1933). Viyana önünde Türkler. Cumhuriyet. Yayım Tarihi: 13.09.1933. Sene: 10.
Numarası: 3360.
250 Sene Evvel Bugün: Türk Ordusu Viyana Önünde! Son Posta. (1933). Yayım Tarihi:
12.09.1933. Sene: 4. Numarası: 1126.
3. Telif ve İnceleme [Kaynak] Eserler
Bozdoğan, S. (2020). Modernizm ve Ulusun İnşası, Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Mimari
Kültür. İstanbul: Metis.
Dallinger, S. (2023a). ‘Türkenbefreiungsfeiern’ der Parteien 1933 – Überblick.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/tuerkenbefreiungsfeiern-der-parteien-1933 adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dallinger, S. (2023b). ‘Türkenbefreiungsfeier’ der Nationalsozialistinnen (13. Mai 1933).
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/tuerkenbefreiungsfeier-der-nationalsozialistinnen adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dallinger, S. (2023c). Katholikentag & Staatliche Türkenbefreiungsfeier 1933.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/feiern/250-jaehriges-jubilaeum-1933/katholikentag-staatliche-tuerkenbefreiungsfeier adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 27.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Dere, U. (2020). Cumhuriyet’in ilk yıllarında eski başkentte yeni rejimin ilk sembolü:
Sarayburnu Atatürk Heykeli. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 67, 117-142.
Egli, E. A. (2017). Atatürk’ün Mimarı’nın anıları, genç Türkiye inşa edilirken. (G. G. Uçer,
çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Ganahl, S. (2022). Campus Medius: Digitales Kartografieren in den Kultur- und
Medienwissenschaften. Bielefeld: Transcript Verlag.
Gollner, M. (2023). Wien 7, Türkische Reiterfigur.
https://www.oeaw.ac.at/tuerkengedaechtnis/denkmaeler/ort/neustiftgasse-tuerkische-reiterfigur adresinden erişildi. (Erişim Tarihi: 29.08.2024). Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW).
Koch, K. (2016). Österreich und die Türkei in der Zwischenkriegszeit 1918-1938. B. Haider-
Wilson und M. Graf (Edt.). Orient & Okzident (s. 609-665). Wien: Neue Welt Verlag.
Liebmann, M. (1986). Die geistige Konzeption der österreichischen Katholikentage in der
Ersten Republik. I. Ackerl (Edt.). Geistiges Leben im Österreich der Ersten Republik: Auswahl der bei den Symposien in Wien vom 11. bis 13. November 1980 und am 27. und 28. Oktober 1982 gehaltenen Referate, Bd. 10. Wien: Verl. für Geschichte u. Politik.
Miklas, W. (1933). Das Heldenzeitalter Österreichs: Reden des Bundespräsidenten, Wilhelm
Miklas, bei der Türkenbefreiungsfeier und dem Allgemeinen Deutschen Katholikentag am 12. Sept. 1933. Wien: Österr. Heimatdienst.
Rauscher, P. (2010). Die Erinnerung an den Erbfeind. Die „Zweite Türkenbelagerung“ Wiens
1683 im öffentlichen Bewusstsein Österreichs im 19. und 20. Jahrhundert. G. Haug-Moritz, L. Pelizaeus (Edt.). Repräsentationen der islamischen Welt im Europa der frühen Neuzeit (278-305). Münster: Aschendorff Verlag.
Sachar, H. M. (2017). Avrupa’nın Katli 1918-1942. (E. Gökyaran, çev.). İstanbul: Yapı Kredi
Yayınları.
Keskin, M. B. (2024). 1933 Avusturya’sında Türklerden Kurtuluş Kutlamaları [Türkenbefreiungsfeier]: Tarihsel Arka Plan ve Türkiye’deki Yansımaları. Uluslararası Sosyal Ve Eğitim Bilimleri Dergisi(22), 81-93. https://doi.org/10.20860/ijoses.1545716
TÜBİTAK/ULAKBİM(TR) SBVT tarafından
izlenmektedir.
Dergimizde yayımlanan makaleler, aksi belirtilmediği sürece, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanır. Dergiye yayımlanmak üzere metin yollayan tüm yazar ve çevirmenlerin, gönderdikleri metnin yegâne telif sahibi olmaları ya da gerekli izinleri almış olmaları beklenir. Dergiye metin yollayan yazar ve çevirmenler bu metinlerin CC BY 4.0 kapsamında lisanslanacağını, aksini sayı editörlerine en başında açıkça beyan etmedikleri müddetçe, peşinen kabul etmiş sayılırlar.