Nasreddin Hoca Academy: Digital Peer Learning Model

Öz

The global pandemic that began in 2019 accelerated digital transformation in education and brought alternative learning models to the forefront. Developed within Istanbul Technical University Vocational and Technical Anatolian High School during this period, the Nasreddin Hodja Academy is a unique model that blends the traditional master-apprentice relationship, the deeply rooted values of the Ahilik culture, and digital peer learning. Using a qualitative case study method, this research examines the model's five-year pedagogical structure, operations, and outcomes through institutional reports and digital archives. Within this system, students become active information sharers by conducting live online lessons or preparing educational videos for publication on digital platforms in fields they specialize in or are interested in. Research findings demonstrate that this peer learning model supports both students' personal and academic achievements and provides a low-anxiety learning environment. Furthermore, the model has been observed to enhance 21st-century skills such as leadership, communication, and digital production. By enabling more than 500 students to serve as instructors over a five-year period, this model shifts students from passive recipients to active knowledge producers, ensuring sustainable, lasting learning.

Anahtar Kelimeler

• Peer learning
• digital education
• student-centered learning
• knowledge sharing
• Nasreddin Hodja Academy

Destekleyen Kurum

The authors declared that this study has no financial support.

Etik Beyan

I declare that this study is original; that I have acted by the principles and rules of scientific ethics at all stages of the study, including preparation, data collection, analysis, and presentation of information; that I have cited sources for all data and information not obtained within the scope of this study and included these sources in the bibliography; that I have not made any changes in the data used, and that I comply with ethical duties and responsibilities by accepting all the terms and conditions of the Committee on Publication Ethics (COPE). I hereby declare that if a situation contrary to my statement regarding the study is detected, I agree to all moral and legal consequences that may arise.

Teşekkür

We would like to express our sincere gratitude to the Ministry of National Education, ITU Rectorate, school principal İlhan Uğur Ünal, Deputy Principals Ahmet Maden and Erdal Bozkurt, Behçet Çevik and other valuable teachers, employees, all our students who taught and listened, especially our student Ömer Faruk Çelik, who gave the first lesson, the entire ITU MTAL family, and the supporting institutions and organizations.

Nasreddin Hoca Akademi: Dijital Akran Öğrenmesi Modeli

Öz

2019 yılında başlayan küresel salgın, eğitimde dijital dönüşümü hızlandırırken alternatif öğrenme modellerini de ön plana çıkarmıştır. Bu dönemde İTÜ Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi bünyesinde hayata geçirilen Nasreddin Hoca Akademi, geleneksel usta-çırak ilişkisini, Ahilik kültürünün köklü değerlerini ve dijital akran öğrenmesini harmanlayan özgün bir modeldir. Nitel durum çalışması yöntemiyle yürütülen bu araştırmada; modelin beş yıllık pedagojik yapısı, işleyişi ve elde edilen çıktıları kurumsal raporlar ile dijital arşivler üzerinden incelenmiştir. Sistemde öğrenciler, uzmanlaştıkları ya da ilgi duydukları alanlarda çevrim içi canlı dersler vererek veya eğitim videoları hazırlayarak dijital platformlarda yayınlamaktadır. Bu sayede öğrenciler etkin bilgi paylaşanı konumuna gelmektedir. Araştırma bulguları, bu akran öğrenmesi modelinin, öğrencilerin hem kişisel hem de akademik başarılarını desteklediğini ve düşük kaygılı bir öğrenme ortamı sunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca öğrencilerin liderlik, iletişim ve dijital üretim gibi 21. yüzyıl becerilerini geliştirdiği gözlemlenmiştir. Beş yıllık süreçte 500’den fazla öğrencinin eğitmenlik yaptığı bu model, öğrencileri pasif alıcı olmaktan çıkarıp aktif bilgi üreticisi hâline getirerek öğrenmeyi kalıcı hâle getirmeyi başarmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akran öğrenmesi
• dijital eğitim
• öğrenci merkezli öğrenme
• bilgi paylaşımı
• Nasreddin Hoca Akademi

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Teşekkür

Bu çalışmanın oluşmasına vesile olan Millî Eğitim Bakanlığına, İTÜ Rektörlüğüne, okul müdürü İlhan Uğur Ünal’a, Müdür yardımcıları Ahmet Maden ve Erdal Bozkurt’a, Behçet Çevik ve diğer kıymetli öğretmenlere, çalışanlara, ilk dersi veren Ömer Faruk Çelik öğrencimiz başta olmak üzere ders anlatan, dinleyen tüm öğrencilerimize, tüm İTÜ MTAL ailesine, destek veren kurum ve kuruluşlara en içten teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

1. Akdağ, Ö., & Toros, H. (2025). Meslek eğitiminde ahilik ve uygulaması. International Journal of Social Science Research, 14(1), 98-125.
2. Ataş, O. (2018). Karamanlıca Nasreddin Hoca kitabı [Yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
3. Batur, Z., & Bek, A. N. S. (2012). Nasreddin hoca fıkralarında değer yargıları ve eğitim. Turkish Studies, 7(3), 583. Boud, D., Cohen, R., & Sampson, J. (Eds.). (2001). Peer learning in higher education: Learning from and with each other (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315042565
4. Bulut, P., & Kusdemir, Y. (2013). Çocuk Gözüyle Nasreddin Hoca/Nasreddin Hoca from a Child's Perspective. Bartin Üniversitesi Egitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 101-112.
5. Demirtaş, T. (2012). Değerler eğitiminde edebi ürünlerden yararlanma: Nasreddin Hoca fıkraları [Yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
6. İTÜ MTAL. (2019, Aralık). Okul bülteni, 1, 3, https://itumtal.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/34/03/765992/dosyalar/2020_02/06220820_ITU_Ortakoy_MTAL_Bulten_Aralik2019.pdf? İTÜ MTAL. [@itumtal]. (2023, 14 Temmuz). Okulumuz 'Yerli ve Milli' teknolojilerin üretilmesi ve geliştirilmesi konusunda öğrencilerinin yanındadır. [Fotoğraf]. Instagram. https://www.instagram.com/itumtal/p/CupvpAotCiO/?hl=en
7. İTÜ MTAL. [@itumtal]. (2023, 14 Temmuz). İTÜ MTAL ile tanışmaya ve yola çıkmaya hazır mısınız? [Fotoğraf]. https://www.instagram.com/p/CupwJJdNoSp/?hl=en
8. İTÜ MTAL. (2020, Mart). Okul bülteni. İTÜ MTAL Bülteni, 2, 2. https://itumtal.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/34/03/765992/dosyalar/2020_04/20153409_ITU_Ortakoy_MTAL_Bulten_Mart2020.pdf

9. İTÜ MTAL. (2024). Eğitimde iyi örnekler: Öğreterek öğreniyorum. İstanbul Teknik Üniversitesi Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Resmî Web Sitesi. https://itumtal.meb.k12.tr/icerikler/egitimdeiyiorneklerogreterekogreniyorum_15183512.html
10. İTÜ MTAL. (2025, 25 Aralık). Okulumuzun bugünü. Erişilme tarihi 26 Aralık 2025, https://itumtal.itu.edu.tr/hakkimizda/
11. Kaplan, T., & Kızdırıcı, F. (2017). Analysis of Nasreddin Hodja anecdotes included in middle school Turkish course books with regard to value transfer. Route Educational and Social Science Journal, 4(5), 1-20.
12. Nasreddin Hoca Akademi. (2025). Nasreddin Hoca Akademi. https://www.nasreddinhocaakademi.com Okumuş, E. (2020). Nasreddin Hoca’nın Fıkralarını Sosyolojik Okuma Denemesi. Journal of Analytic Divinity, 4(1), 1-20.
13. Özdemır, N. (2010). Mizah, eleştirel düşünce ve bilgelik: Nasreddin Hoca. Millî Folklor, 22(87), 27-40.
14. Göktentürk, T., & Sallabaş, E. (2018). The Value of Nasreddin Hodja Fikras in Terms of Turkish Teaching to Foreigners. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1), 206-275. https://doi.org/10.14686/buefad.356300
15. Siemens, G. (2005). Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning. 2(1), 3–10. https://www.itdl.org/Journal/Jan_05/article01.htm
16. Topping, K. J. (2005). Trends in Peer Learning. Educational Psychology, 25(6), 631–645, https://doi.org/10.1080/01443410500345172.
17. Toros, H. (2025). Dijital dönüşüm ve saha ihtiyaçları ekseninde yenilikçi mesleki eğitim: İTÜ MTAL Modeli. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, (24), 25-60. https://doi.org/10.20860/ijoses.1742862
18. Toros, H., Önder, M. & Salt, M. M. (2025). Sürdürülebilir kalkınma için mesleki eğitim ve üretimin bütünleştirilmesi. Electronic Journal of Vocational Colleges (EJOVOC), 15(2), 111-125. https://doi.org/10.17339/ejovoc.1843842
19. Toros, H., Özalp, U., Erkan, H., Maden, A., Bozkurt, E., Çevik, B., Coşkun, F., & Halezeroglu, A. (2026). Ahilik kültürünün meslekî eğitim yoluyla millî üretime katkısı: İTÜ MTAL örneği. International Journal of Social Science Research, 14(2), 43–58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijssresearch/article/1730262
20. Uluçay, M. (2018). Eğitimde gelenekten faydalanma: Nasreddin Hoca örneği. The Journal of Social Science, 2(3), 117-125. https://doi.org/10.30520/tjsosci.431890