4. ve 5. Sınıf Yeni Sosyal Bilgiler Programında Kazandırılması Hedeflenen Ortak Becerilere İlişkin Kazanımların İçeriğe Yansıması
Öz
Akademik açıdan başarılı bireyler yetiştirmenin yanında bireylere temel becerileri de kazandırmak okulların temel amacı olup bunu gerçekleştirmek için aile, öğretmen ve çevre gibi faktörlerin yanında öğrencinin okulda geçirdiği sürenin önemli bir kısmını ders kitabı ile geçirmesi sebebiyle ders kitapları da önemli bir rol oynamaktadır. Sosyal Bilgiler dersinde, öğretmenlerin ve öğrencilerin birincil kaynak olarak kullandıkları ve takip ettikleri ders kitaplarında becerilerin hangilerinin yer aldığı, bu becerilere nasıl ve ne sıklıkta yer verildiği becerilerin aktarılma durumu açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bu nedenle, araştırmada yeni programın 2017-2018 eğitim öğretim yılında sadece 4.ve 5. sınıflarda uygulanacak olması dolayısıyla ilkokul 4. sınıf ile ortaokul 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında ortak becerilere yer verilme durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu beceriler “Araştırma, Harita Okuryazarlığı, İş birliği, Öz denetim, Sosyal Katılım ve Yenilikçilik” becerileridir. Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi türlerinden tümevarımcı analiz kullanılmıştır. Kitaplardan toplanan veriler 5 tema ve 17 alt tema altında incelenmiştir. Genel olarak en çok kazanıma ve öğrenme alanına araştırma becerisinde yer verilmişken en fazla (101) alt temaya öz denetim becerisinde en az (25) ise iş birliği becerisinde yer verilmiştir. Görsel ve haber temasına en fazla yaratıcılık; bilgi temasına öz denetim; etkinlik ve değerlendirme temasına ise araştırma becerilerinde yer verilmiştir. Görsel ve bilgi temasına en az araştırma; etkinlik temasına sosyal katılım; değerlendirme temasına ise iş birliği becerisinde yer verilmiştir. Araştırma, harita okuryazarlığı ve sosyal katılım becerilerinde haber temasına hiç yer verilmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıgüzel, A. (2010). İlköğretim okullarında öğretim teknolojilerinin durumu ve sınıf öğretmenlerinin bu teknolojileri kullanma düzeyleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 15, 1-17.
- Baykara, N. (2006). Sosyal bilgiler dersinin düşünme becerileri açısından değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
- Çelikkaya, T. (2011). Sosyal bilgiler programında yer alan becerilerin kazandırılma düzeyi: öğretmen görüşleri. Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 969-990.
- Çelikkaya, T. (2012). Sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için öğretmenlerin yaptıkları etkinlikler. The Journal of Academic Social Science Studies International Journal of Social Science, 5(5), 57-74, Doi: 10.9761/Jasss_171.
- Çelikkaya, T. ve Kürümlüoğlu, M. (2017). Sosyal bilgiler öğretim programında kazandırılması hedeflenen alan becerilerine kitaplarda yer verilme durumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Mustafa Kemal University Journal Of Graduate School Of Social Sciences, 14 (40), 141-158.
- Evirgen, Ö. F., Özkan, J., Öztürk, S. ve Özdural, Z. (2017). İlkokul sosyal bilgiler 5 ders kitabı. Ankara: MEB.
- Evirgen, Ö. F., Özdural, Z., Özkan, J. ve Öztürk, S. (2017). İlkokul sosyal bilgiler 4 ders kitabı. Ankara: MEB.
- Hayırsever, F. (2010). Sosyal bilgiler ders, öğretmen kılavuz ve öğrenci çalışma kitaplarının sosyal bilgiler öğretim programında kazandırılması hedeflenen temel beceriler açısından değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi/Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Konferans Bildirisi
Yazarlar
Tekin Çelikkaya
*
0000-0001-5684-6492
Türkiye
Mutlu Kürümlüoğlu
0000-0003-4189-2239
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
16 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
16 Eylül 2019
Kabul Tarihi
19 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2