Covid-19 Salgınının Seçilmiş Sektörler Üzerindeki Etkileri: Türkiye Ekseninde Bir Değerlendirme

Öz

Covid 19 salgını, ortaya çıktığı ilk aylardan itibaren küresel ekonomi üzerinde önemli bir baskı oluşturmuştur ve oluşturmaya da devam etmektedir. Henüz sona ermediği ve ne zaman sona ereceği de bilinmediği için salgının net etkileri belli olmasa da tüm ekonomik birimler salgının olumsuz etkilerinden en az zararla çıkmak için mücadele etmektedir. Bu mücadeleye her ülke kendi ekonomik yapısı ve imkanları koşulunda destek olmaya çalışmakta ve teşvik paketleri açıklamaktadır. Salgınla ilgili literatür incelendiğinde bugüne kadar salgının ekonomi üzerindeki etkilerine yönelik çok sayıda akademik çalışmaya rastlansa da salgının tek tek sektörler bazında etkisini inceleyen çalışma sayısı azdır. Çalışmanın bu açıdan literatüre katkı yapacağı düşünülmektedir. Çalışmada, Bankalararası Kart Merkezi’nden elde edilen kredi kartı ve banka kartı işlem adetleri ve işlem tutarları kullanılarak salgının seçilmiş sektörler üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Veriler ışığında salgın sürecinde alınan önlemler nedeniyle tüketici davranışlarında çeşitli değişikliklerin ortaya çıktığı, bu değişikliklerden bazı sektörlerin (havayolu, seyahat gibi) olumsuz, bazı sektörlerin (elektrik-elektronik, market alışverişi gibi) ise olumlu yönde etkilendiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Salgın
• Ekonomi
• Covid-19
• Önlemler
• Devlet
• Türkiye

The Effects of Covid-19 Pandemic on Selected Sectors: An Evaluation with the Axis of Turkey

Öz

The Covid-19 outbreak has had a significant pressure on the global economy since the first months of its occurrence and continues to do so. The pandemic has not yet ended and it is unclear when it will end. Therefore the effects of the pandemic are not clear. But all economic units are struggling to get out of the negative effects of the pandemic with minimal damage. Each country tries to support this struggle under its own economic structure and opportunities and announces incentive packages. When the literature on the pandemic is analyzed, many academic studies about the effects of the pandemic on the whole economy have been encountered. But the number of studies examining the impact of the pandemic on the basis of individual sectors is little. It is thought that the study will contribute to the literature in this respect. In the study, it was tried to examine the effect of the pandemic on selected sectors by using the credit card and bank card transaction numbers and transaction amounts obtained from the Interbank Card Center. In the light of the data, it was observed that various changes occurred in consumer behavior due to the measures taken during the pandemic process, some sectors (such as airline, travel) were negatively affected and some sectors (such as electric-electronics, market shopping) were positively affected.

Anahtar Kelimeler

• Pandemic
• Economy
• Covid-19
• Measures
• Government
• Turkey

Kaynakça

1. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) (2021). https://bkm.com.tr/raporlar-ve-yayinlar/donemsel-bilgiler/, (15.04.2021).
2. BBC (2020). Koronavirüs: Adım adım Türkiye'nin Covid-19'la mücadelesi, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-52899914, (23.04.2021).
3. CnnTürk (2021a). İsveç’te Nakit Para Tarihe Karışıyor, https://www.cnnturk.com/dunya/isvecte-nakit-para-tarihe-karisiyor?page=5, (02.05.2021).
4. CnnTürk (2021b). Son Dakika Haberi: Tam Kapanma Destek Paketi Açıklandı, https://www.cnnturk.com/ekonomi/son-dakika-haberi-tam-kapanma-destek-paketi-aciklandi?page=14, (02.05.2021).
5. CnnTürk (2021c). https://www.cnnturk.com/turkiye/son-dakika-esnafa-destek-paketi-belli-oldu-mu-17-mayis-2021-cumhurbaskani-erdoganin-aciklamasi-bekleniyor, (23.05.2021).
6. Euronews (2020). https://tr.euronews.com/2020/06/25/covid-19-salg-n-nakit-para-kullan-m-n-azaltt , (02.05.2021).
7. Güder, F., Güngör, M. & Yücekaya, P. (2021). “Covıd-19 Salgınının Tüketici Davranışları Üzerine Etkisinin Yönetim Stratejileri Bağlamında Değerlendirilmesi”, Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 59-76.
8. Habertürk (2021). Pandeminin Kozmetik Endeksi: Ruj Düştü, Maskaraya Kuvvet, https://www.haberturk.com/yazarlar/ayse-ozek-karasu/2988039-pandeminin-kozmetik-endeksi-ruj-dustu-maskaraya-kuvvet, (24.05.2021).

9. Hazine ve Maliye Bakanlığı (2020). Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi ve Diğer Tedbirler, Erişim Adresi: https://www.isim.org.tr/content/upload/attached-files/covid-19-ekonomik-istikra-20200414170956.PDF, (23.05.2021).
10. ICAO (2020). https://aviationbenefits.org/covid-19s-impact-on-air-transport/, (02.04.2021).
11. IMF (2021). World Economic Outlook Managing Divergent Recoveries, https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April, (05.05.2021).
12. ING Basın Bülteni (2021). https://www.ing.com.tr/F/Documents/Koronavirus_nakit_kullanimi.pdf, (02.05.2021).
13. İçişleri Bakanlığı (2021). https://www.icisleri.gov.tr/koronavirus-ek-tedbirleri-genelgesi, (24.04.2021).
14. Kandel, N., Chungong, S., Omaar, A. & Xing, J. (2020). “Health Security Capacities in The Context Of Covıd-19 Outbreak: An Analysis Of International Health Regulations Annual Report Data From 182 Countries”, The Lancet, 395(10229), 1047-1053.
15. Kılıç, O. (2020). “Tarihte Küresel Salgın Hastalıkları ve Toplum Hayatına Etkileri”, Küresel salgının anatomisi: insan ve toplumun geleceği, (Ed.) Şeker, M., Özer, A., & Korkut, C., Türkiye Bilimler Akademisi, Ankara, 13-54.
16. Kültür ve Turizm Bakanlığı (2021). Turizm-Geliri-2018-2021, https://yigm.ktb.gov.tr/TR-201116/turizm-gelirleri-ve-giderleri.html, (01.04.2021).
17. PwC (2021). PwC Küresel Eğlence ve Medya Sektörüne Bakış 2020-2024 Raporu, https://www.pwc.com.tr/tr/basin-odasi/2020-basin-bulteni/kuresel-eglence-ve-medya-sektorune-bakis-2020-2024.html, (29.04.2021).
18. Türk, A., Bingül, B.A. & Rengin, A.K. (2020). “Tarihsel Süreçte Yaşanan Pandemilerin Ekonomik ve Sosyal Etkileri”. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(COVID-19 Special Issue), 612-632.
19. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) (2021). Kartlı Harcamalar Bülteni Ocak 2021, https://www.tepav.org.tr/tr/haberler/s/10259, (25.04.2021).
20. Worldometers (2021). Coronavirus Cases, https://www.worldometers.info/coronavirus/, (03.05.2021).