Araştırma Makalesi

ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ

Cilt: 9 Sayı: 2 1 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, popüler televizyon dizilerinde yer alan kurgusal iç mekânların mekânsal dizim yöntemi aracılığıyla incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada Sex and the City dizisinden Carrie Bradshaw'ın evi, How I Met Your Mother dizisinden Ted ve Marshall'ın dairesi ile Friends dizisinden Monica'nın evi örneklem olarak seçilmiştir. Bu bağlamda öncelikle geçiş ilişkileri temel alınarak oluşturulan işlev şemasının, mimari plan üzerine yerleştirilmiş hâli olan geçirgenlik grafiği oluşturulmuştur. Ardından Syntax 2D yazılımı kullanılarak VGA (Visibility Graph Analysis) analizleri üretilmiştir. Mekânlar arasındaki bağlantı yoğunluğu, görsel erişebilirlik düzeyleri ve mahremiyet–sosyal etkileşim dengesi yorumlanmıştır. Bulgular, her bir mekânın kurgusal anlatıdaki rolüyle doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Carrie'nin evi bireysel mahremiyeti ve yaratıcılık odaklı alanları ön plana çıkarırken; Ted ve Marshall'ın dairesi sosyal etkileşime açık, ortak kullanım ağırlıklı bir düzen sergilemektedir. Monica'nın evi ise açık planlı sosyal alan ile bireysel odalar arasında dengeli bir geçiş sunmaktadır. Çalışma, mekânsal dizim analizlerinin, kurmaca mekânların fiziksel plan düzeyindeki yapısını ortaya koymanın yanı sıra, bu mekânların anlatıdaki işlevlerini anlamada da güçlü bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ateş, E. S., & Özel, Y. (2022). İç mekân tasarımında renk ve biçimin etkin-liği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 22(43), 113-123.
  2. Bafna, S. (2003). Space syntax: A brief introduction to its logic and analy-tical techniques. Environment and Behavior, 35(1), 17–29.
  3. Dursun, P., & Saglamer, G. (2009). Analysing housing quality: Belerko housing settlement, Trabzon, Turkey. Open House International, 34(4), 46-56.
  4. Günal, B., & Esin, N. (2010). İnsan-Mekân iletişim modeli bağlamında konutta psiko-sosyal kalitenin irdelenmesi. İTÜDERGİSİ/a, 6(1): 19-30.
  5. Husserl, E. (2003). Fenomenoloji üzerine beş ders. Harun Tepe (Çev.). An-kara: Bilim ve Sanat.
  6. Hillier, B. (2003). The knowledge that shapes the space. Progress in Plan-ning, 55(2), 107–197. https://doi.org/10.1016/S0305-9006(03)00003-7
  7. Hillier, B., & Hanson, J. (1989). The Social Logic of Space. Cambridge: Cambridge University Press.
  8. Hillier, B. (1996). Space is the Machine: A Configurational Theory of Arc-hitecture. Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

21 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kandemir, A. (2025). ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ. International Journal of Social And Humanities Sciences, 9(2), 49-66. https://izlik.org/JA98RJ82DP
AMA
1.Kandemir A. ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ. IJSHS. 2025;9(2):49-66. https://izlik.org/JA98RJ82DP
Chicago
Kandemir, Ayşenur. 2025. “ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ”. International Journal of Social And Humanities Sciences 9 (2): 49-66. https://izlik.org/JA98RJ82DP.
EndNote
Kandemir A (01 Ekim 2025) ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ. International Journal of Social And Humanities Sciences 9 2 49–66.
IEEE
[1]A. Kandemir, “ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ”, IJSHS, c. 9, sy 2, ss. 49–66, Eki. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98RJ82DP
ISNAD
Kandemir, Ayşenur. “ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ”. International Journal of Social And Humanities Sciences 9/2 (01 Ekim 2025): 49-66. https://izlik.org/JA98RJ82DP.
JAMA
1.Kandemir A. ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ. IJSHS. 2025;9:49–66.
MLA
Kandemir, Ayşenur. “ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ”. International Journal of Social And Humanities Sciences, c. 9, sy 2, Ekim 2025, ss. 49-66, https://izlik.org/JA98RJ82DP.
Vancouver
1.Ayşenur Kandemir. ANLATI VE MEKÂN: POPÜLER TV YAPIMLARINDAKİ KURGUSAL İÇ MEKÂNLARIN MEKÂN DİZİMİ ANALİZİ. IJSHS [Internet]. 01 Ekim 2025;9(2):49-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98RJ82DP