Araştırma Makalesi

İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması

Cilt: 17 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması

Öz

Bu çalışma, bir sistemin genel etkinliğinin sisteminin alt süreçlere ayrıştırılarak ölçülmesini ele almaktadır. Uygulama alanı olarak Türkiye için önemli bir hizmet sektörü olan havayolu sektörü seçilmiştir. Yazın incelendiğinde, Türk havayolu sektöründe yapılan etkinlik çalışmalarında üretim sürecinin tek aşamalı olarak ele alınarak geleneksel Veri Zarflama Analizi (VZA) ile gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu çalışmada ise havalimanlarının genel etkinliğinin, operasyonel ve gelir etkinliği olmak üzere iki alt etkinlik bazında, daha ayrıntılı bir şekilde Ağ Veri Zarflama Analizi ile ölçülmesi amaçlanmıştır. Etkinlik analizinde Kao ve Hwang’ın (2008) İlişkisel Ağ Veri Zarflama Analizi modeli kullanılmıştır. Etkinlik değerlerinin sıralanmasında ise Kao ve Liu’nun (2019) Çapraz Etkinlik Ölçümü kullanılarak akran değerlendirmeden yararlanılmıştır. Çalışmada, Devlet Hava Meydanları İşletmesi tarafından işletilen ve 2019 yılı itibarı ile yıllık yolcu trafiği 400.000’in üzerinde olan 27 havalimanı incelenmiştir. Yapılan analizlerde, göreli tam etkinliğe sahip bir havalimanı tespit edilememişken, bazı havalimanlarının alt süreçler bakımından kısmen etkin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için herhangi bir finansal destek almadıklarını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmada etik ilke ve standartlara uyulduğu beyan edilmiştir.

Kaynakça

  1. Adler, N., Liebert, V., & Yazhemsky, E. (2013). Benchmarking airports from a managerial perspective. Omega, 41(2), 442–458. https://doi.org/10.1016/j.omega.2012.02.004
  2. Altın, F. G., Karaatlı, M., & Budak, İ. (2017). Avrupa’nın en büyük 20 havalimanının çok kriterli karar verme yöntemleri ve veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(4), 1049–1064. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduiibfd/issue/52995/704359
  3. Ar, İ. M. (2012). Türkiye’deki havalimanlarının etkinliklerindeki değişimin incelenmesi: 2007-2011 dönemi için Malmquist-TFV Endeksi uygulaması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(3–4), 143–160. https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/2707/35812
  4. Asker, V. (2016). The measurement of airports operational effectiveness: An application of the major 10 airports in Turkey. Transport & Logistics: the International Journal, 16(41), 1–9.
  5. Asker, V., & Battal, Ü. (2017). Operational efficiency measurement at selected airports. International Journal of Management Economics and Business, ICMEB17 Special Issue, 351–368. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1124049
  6. Avcı, T., & Aktaş, M. (2016). Türkiye’de faaliyet gösteren havalimanlarının performanslarının değerlendirilmesi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 7(3), 67–77. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/201849
  7. Battal, Ü. (2020). Avrupadaki havaalanı grup şirketlerinin finansal performanslarının ölçülmesi: Veri Zarflama Analizi Yöntemi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(1), 171–184. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.622991
  8. Bolat, B., Temur, G. T., & Gürler, H. (2016). Türkiye deki havalimanlarının etkinlik tahmini: Veri zarflama analizi ve yapay sinir ağlarının birlikte kullanımı. Ege Academic Review, 16(OZEL), 1–10. https://doi.org/10.21121/eab.2016OZEL24424

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Nicel Karar Yöntemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

4 Nisan 2023

Kabul Tarihi

16 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Memiş, N., & Gökay Emel, G. (2024). İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması. International Journal of Social Inquiry, 17(1), 45-67. https://doi.org/10.37093/ijsi.1277040
AMA
1.Memiş N, Gökay Emel G. İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması. IJSI. 2024;17(1):45-67. doi:10.37093/ijsi.1277040
Chicago
Memiş, Nagihan, ve Gül Gökay Emel. 2024. “İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry 17 (1): 45-67. https://doi.org/10.37093/ijsi.1277040.
EndNote
Memiş N, Gökay Emel G (01 Nisan 2024) İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması. International Journal of Social Inquiry 17 1 45–67.
IEEE
[1]N. Memiş ve G. Gökay Emel, “İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması”, IJSI, c. 17, sy 1, ss. 45–67, Nis. 2024, doi: 10.37093/ijsi.1277040.
ISNAD
Memiş, Nagihan - Gökay Emel, Gül. “İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry 17/1 (01 Nisan 2024): 45-67. https://doi.org/10.37093/ijsi.1277040.
JAMA
1.Memiş N, Gökay Emel G. İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması. IJSI. 2024;17:45–67.
MLA
Memiş, Nagihan, ve Gül Gökay Emel. “İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması”. International Journal of Social Inquiry, c. 17, sy 1, Nisan 2024, ss. 45-67, doi:10.37093/ijsi.1277040.
Vancouver
1.Nagihan Memiş, Gül Gökay Emel. İki Aşamalı Ağ Veri Zarflama Analizinde Çapraz Etkinlik Ölçümü: Türkiye Havalimanları Uygulaması. IJSI. 01 Nisan 2024;17(1):45-67. doi:10.37093/ijsi.1277040

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

26134  26133  Bu sitedeki eserler Creative Commons Attribution 4.0 International license ile lisanslanmıştır.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------