This study aims to evaluate the artificial intelligence (AI) ethics principles and policy documents published by public institutions in Turkey within the framework of the principle of inclusivity. Conceptually, the study is informed by postcolonial theoretical approaches, which have gained increasing prominence in recent AI ethics literature. It considers technological ethical frameworks not merely as technical arrangements but also as carriers of social, political, and cultural power relations. The research was conducted using the qualitative content analysis method, examining five policy documents issued by Turkish public institutions to explore how AI ethics discourse is reflected in local policy texts. The findings of the analysis are organized under three main themes: “silence and representational deficiencies,” “nationalism and the nationalization of ethical discourse,” and “instrumentalization of ethical discourse.” The results reveal that the principles of “diversity, equity, and inclusion” are largely presented at a normative and symbolic level in these documents, while concrete implementation mechanisms are largely absent. This indicates that the discourse of AI ethics in Turkey has not yet attained an institutionalized structure in relation to social equality and is shaped in parallel with the country’s broader political climate.
Artificial intelligence ethics inclusion diversity digital inequality Turkey.
Bu çalışma, Türkiye’de kamu kurumlarınca yayımlanan yapay zekâ (YZ) etik ilkeleri ve politika belgelerini, kapsayıcılık ilkesi çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Kavramsal olarak çalışma, YZ etiği literatüründe son yıllarda giderek öne çıkan postkolonyal kuramsal yaklaşımdan beslenmekte ve teknolojik etik çerçeveleri yalnızca teknik düzenlemeler değil, aynı zamanda toplumsal, politik ve kültürel güç ilişkilerinin taşıyıcısı olarak ele almaktadır. Nitel içerik analizi yöntemiyle yürütülen araştırmada, YZ etiği söyleminin Türkiye örneklemi bağlamında yerel politika belgelerine nasıl yansıdığı kamu kurumlarınca yayımlanmış beş belge analiz edilerek araştırılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, çalışmada “sessizlik ve temsil eksiklikleri”, “ulusalcılık ve etik söylemin millîleştirilmesi” ve “etik söylemin araçsallaştırılması” olmak üzere üç ana tema altında toplanmıştır. Bulgular, belgelerde “çeşitlilik, hakkaniyet ve kapsayıcılık” ilkelerinin çoğunlukla normatif ve sembolik düzeyde yer aldığını; ancak somut uygulama mekanizmalarının büyük ölçüde eksik bırakıldığını ortaya koymaktadır. Bu durum, Türkiye’de YZ etiği söyleminin toplumsal eşitlik bağlamında, ülkenin politik iklimi ile paralel olarak, henüz kurumsal bir yapıya kavuşmadığını göstermektedir.
Yapay zekâ etiği kapsayıcılık çeşitlilik dijital eşitsizlik Türkiye.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Kamu Politikası, Toplumsal Cinsiyet ve Siyaset, Siyaset Bilimi (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 6 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.37093/ijsi.1760924 |
| IZ | https://izlik.org/JA84DE33CH |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1 |
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
![]()
Bu sitedeki eserler Creative Commons Attribution 4.0 International license ile lisanslanmıştır.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------