İTKİSEL (DÜRTÜSEL) SATIN ALMA DAVRANIŞININ NEDENLERİ VE SONUÇLARI: TURİZM VE KONAKLAMA SEKTÖRÜNDE BİR ÇALIŞMA
Öz
İtkisellik daha çok sosyoloji ve psikoloji alanında araştırılan bir konu iken son yıllarda pazarlama alanındaki çalışmaların da yapıldığı görülmektedir. İtkisellik ile ilgili çalışmalarla eşgüdümlü olarak itkiselliğin ve itkisel satın alma davranışının da toplum genelinde hızla arttığı görülmektedir. Çalışmalara bakıldığında itkisel satın alma davranışının toplam satın alma kararlarının %95’ine kadar ulaştığı görülmektedir. Bu nedenle çalışmada tüketicileri itkisel satın alma davranışına iten faktörler ve itkisel satın alma davranışının sonuçları incelenmiştir.
Araştırma kapsamında araştırmaya katılmayı kabul eden Uşak’ta 247, İzmir’de 76, İstanbul’da 105, Akhisar’da 50, Merzifon’da 21, Ankara’da 41 ve Balıkesir’de 18 kişi olmak üzere 558 kişiden veri toplanmıştır. Araştırma verilerine nicel araştırma deseninde anket ile kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında para ve zaman müsaitliği tüketicileri itkisel olarak tatil paketi satın alma eğilimine sevk etmektedir. Buna karşın tüketicilerin duygudurum düzeyi, sebatsızlık, tatil ihtiyacının şiddeti, bilişsellik ihtiyacı, para ve miktar indiriminin itkisel satın alma eğilimine etkisi bulunmamaktadır. Son olarak saf ve planlı olarak satın alınan tatil paketinden sonra tüketiciler aldıkları hizmetten tatmin olurken öneri ve hatırlama yoluyla itkisel satın alma davranışında bulunan tüketiciler ise aldıkları mal veya hizmetlerden memnun olmamaktadırlar. İleride yapılacak araştırmalarda itkisel satın alınan mal veya hizmetlere karşı tüketicilerin farklı tutumları incelenmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abrahams, B. (1997). "It's All in the Mind". Marketing, March 27, 31-33.
- Anić, Ivan-Damir; Radas, Sonja (2006). “The Impact of Situational Factors on Purchasing Outcomes in the Croatian Hypermarket Retailer”. Ekonomski Pregled, 57(11), 730-752.
- Badgaiyan, Anant Jyoti; Anshul, Verma (2015). “Does Urge to Buy Impulsively Differ from Impulsive Buying Behaviour? Assessing the Impact of Situational Factors”. Journal of Retailing and Consumer Services, 22, 145-157.
- Bagozzi, P. Richard; Youjae, Yi. (1988). “On the Evaluation of Structural Equation Models”. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
- Baumeister, F. Roy (2002). “Yielding to Temptation: Self-Control Failure, Impulsive Purchasing, and Consumer Behavior”. Journal of Consumer Research, 28(4), 670-676.
- Beatty, E. Sharon; Ferrell, M. Elizabeth (1998). “Impulse Buying: Modeling Its Precursors”. Journal of Retailing, 74(2), 169-191.
- Bell, R. David; Corsten, Daniel; Knox, George (2011). “From Point-of-Purchase to Path-to-Purchase: How Preshopping Factors Drive Unplanned Buying”. Journal of Marketing, 75(1), 31-45.
- Boz, Hakan (2015). “Turistik Ürün Satın Alma Karar Sürecinde İtkiselliğin Rolü: Psikonörobiyokimyasal Analiz”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
17 Haziran 2018
Kabul Tarihi
20 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 11 Sayı: 2