Fen bilimleri öğretmenlerinin öğretmenlikte kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin görüşleri

Öz

Bu çalışmada ülkenin farklı şehirlerinde görev yapan fen bilimleri öğretmenlerinin uygulamaya yönelik görüşleri incelenmiştir. Bu amaç kapsamında 50 öğretmene açık uçlu sorulardan oluşan görüşme formu çevrimiçi olarak paylaşılmıştır. Öğretmenlerden gelen yanıtlar içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kariyer basamakları uygulaması öğretmenin meslekteki gelişimine katkı sağlayacağı ve motivasyonunu artıracağı düşünülmektedir. Öğretmenler kariyer basamaklarının olmasını savunsalar dahi, bunu sınav başarısı ile değil de öğretmenin kıdemine göre belirlenmesi gerektiğini savunmaktadırlar. Ayrıca kariyer basamaklarının öğretmenleri ayrıştıracağı, itibarsızlaştıracağı, öğretmenler arasında eşitsizliğe yol açacağı şeklinde bazı tedirginliklerinin olduğu ifade edilmiştir. Hatta bu ayrıştırma, velinin öğretmen seçimine kadar varacağı düşünülmektedir. Öğretmenler kariyer basamaklarına seçilmek için verilen eğitim ve yapılan sınavlarda da birçok eksiklikler olduğunu belirtmişlerdir. Öncelikle eğitimlerin internet üzerinden uzun, sıkıcı ve monoton şekilde verilmesi yerine yüz yüze ve branş bazında eğitimlerin yapılması, sınavların da aynı şekilde alana göre yapılması gerekmektedir. Araştırmacılar öğretmenlikte kariyer basamaklarında yükselme uygulamasına yönelik tüm bu eleştirilerin yanında sürecin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi adına bazı önerilerde bulunmuşlardır. 

Anahtar Kelimeler

• Kariyer basamakları
• Fen bilimleri öğretmeni
• Nitel araştırma

Science teachers' opinions on teachers’ career development system

Abstract

In this study, the opinions of science teachers working in different cities of the country on practice were examined. Within the scope of this purpose, an interview form consisting of open-ended questions was shared online with 50 teachers. The answers from the teachers were analyzed with the content analysis technique. As a result of the research, it is thought that the application of the career development system will contribute to the teacher's professional development and increase his motivation. Even if teachers advocate that there are career development systems, they argue that it should be determined according to the seniority of the teacher, not by the success of the exam. In addition, it was stated that there were some concerns that the career development system would segregate teachers, discredit them, and cause inequality among them. It is even thought that this separation will lead to the selection of the teacher by the parents. Teachers also stated that there are many deficiencies in the training and exams given to be selected for the career development system. First of all, instead of giving long, boring, and monotonous training over the internet, it is necessary to conduct face-to-face and branch-based training, and exams should be done according to the branch in the same way. In addition to all these criticisms about the practice of career advancement in teaching, the researchers made some suggestions for the process to progress healthily. 

Keywords

• Career development system
• Science teacher
• Qualitative research
• Kariyer basamakları
• Fen bilimleri öğretmeni
• Nitel araştırma

Kaynakça

1. Altunışık, B. (2010). Öğretmenlerin kariyer hedeflerinin eğitim kurumlarındaki kariyer yönetimi uygulamalarına yansıması üzerine öğretmen algıları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Konya.
2. Canatan Doğan, N. (2022). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na yönelik öğretmen ve yönetici görüşleri. Tezsiz yüksek lisans bitirme projesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri enstitüsü, Denizli.
3. Çelikten, M. (2008). Öğretmenlik mesleğinde yeni model arayışları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 189-195.
4. Demir, S. B. (2011). Öğretmen kariyer basamakları uygulamasının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, (3), 53-80.
5. Deniz, B. (2009). Kariyer basamakları uygulamasının öğretmen motivasyonuna etkisi. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
6. Johnson, B. & Christensen, L. (2014). Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları: Eğitim araştırmaları (Çev. Ed.: S. B. Demir), Eğiten Kitap, Ankara.
7. Kaplan, İ., & Gülcan, M. G. (2020). Öğretmen Kariyer Basamaklarının Oluşturulmasına İlişkin Görüşlerin İncelenmesi: Karma Yöntem Araştırması. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 380-406.
8. Kazoğlu, İ. (2014). MEB öğretmen kariyer basamakları yükselme sisteminin yeniden yapılanmasına yönelik nitel bir araştırma. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.

9. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. London: Sage.
10. Mills, G. E. (2003). Action research a guide for the teacher researcher(2 nd. edition). Pearson Education, Boston.
11. Resmi Gazete (2005). Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme yönetmeliği. 13.08.2005/25905
12. Resmi Gazete (2022). Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme yönetmeliği. 12.05.2022/31833
13. Şirin, E. F., Erdoğdu, M., & Mülazımoğlu, O. (2010). Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sistemine ilişkin görüşleri. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(2), 57-68.
14. Tosun, F. Ç., & Bayram, A. (2017). Farklı öğretmenlik programına devam eden öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik algıları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 110-123.
15. Turan, B., & Turan, S. (2009). Çalışma statüleri farklı öğretmenlerin kendi algılarına göre yeterlik düzeyleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17 (3), 799–820.
16. Ural, İ. (2007). Kariyer basamaklarında yükselme uygulamasına ilişkin öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
17. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12.bs.). Seçkin Yayıncılık, Ankara.