Resmi okullarda görev yapan bilişim teknolojileri öğretmenlerinin mesleki zorluklarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Öz

Bu araştırma, Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinin karşılaştıkları güncel sorunları ve bu sorunların mesleki pratiklerini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Örnek olay deseniyle yürütülen çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında görev yapan ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen 15 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin yalnızca ders anlatmakla kalmayıp bilgisayar tamiri, kamera sistemi yönetimi, web sayfası tasarımı, fotoğrafçılık, ses sistemleri bakımı gibi pek çok görevi üstlendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, bilişim dersinin seçmeli olması, öğretmenlerin zorunlu olarak Bilgisayar Rehber Öğretmenliği (BTR) görevini kabul etmesi, dersin sınavlarda yer almaması gibi sorunlar tespit edilmiştir. Çözüm önerileri arasında, bilişim teknolojileri dersinin zorunlu hale getirilmesi, formatör öğretmenlerin kadrolu istihdam edilmesi ve genel sınavlarda dersle ilgili sorular sorulması yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bilişim teknolojileri öğretmeni
• Mesleki zorluklar
• Okul
• Bilişim teknolojileri

Investigation of the opinions of information technologies teachers working in public schools on professional challenges

Abstract

This study explores the current challenges that Information Technology (IT) teachers face and how these issues impact their professional practices. The research was conducted using a case study design and involved 15 teachers selected through maximum variation sampling during the 2023-2024 academic year. Data were collected using semi-structured interview forms and analyzed through content analysis. The findings reveal that IT teachers not only teach but also undertake various additional roles such as computer repair, camera system management, web page design, photography, and sound system maintenance. Furthermore, issues such as the elective status of IT courses, the mandatory acceptance of Computer Guidance Teacher (BTR) roles, and the exclusion of IT subjects in exams were identified. Proposed solutions include making IT courses compulsory, employing permanent BTR teachers, and including IT-related questions in national exams to address these challenges.

Keywords

• Information technologies teacher
• Professional challenges
• School
• Information technologies

Kaynakça

1. Aksu, M., & Karaca, M. (2022). Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinin karşılaştığı güncel sorunlar ve mesleki pratikleri üzerine bir araştırma. Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(2), 113-135.
2. Atal, D. (2019). Öğretmen Eğitimi Sürecinin Bilişim Teknolojileri Öğretmen Adaylarının Mesleki Kimlikleri Üzerindeki Etkisi. Ankara Universitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi, 435-467. https://doi.org/10.30964/auebfd.509526
3. Bayrak, M. (2018). Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin iş doyumu ve mesleki bağlılıkları. (Yayımlanmamış doktora tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
4. Benkler, Y. (2006). The wealth of networks: how social production transforms markets and freedom. Yale University Press.
5. Bryk, A. S., & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for ımprovement. Russell Sage Foundation.
6. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W.W. Norton & Company.
7. Buğra, A. ve İpek, C. (2018). Öğretmen görüşlerine göre fatih projesi kapsamında yaşanan sorunlar: Bir durum çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 141-154.
8. Bulut, A. (2018). Ortaokul bilişim teknolojileri dersinin öğrenci görüşleri ve ders etkinlikleri bağlamında incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sütçü İmam Üniversitesi.

9. Castells, M. (2000). The rise of the network society. In the information age: Economy, Society, and Culture. Vol. 1. Blackwell Publishing.
10. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. SAGE Publications.
11. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (S. B. Demir & M. Bütün, Çev.; 6. Baskı). Siyasal Kitabevi.
12. Christensen, L. B., R. B. Johnson, & L. A. Turner. (2015). Araştırma yöntemleri, desen ve analiz. (2. Baskı). Anı Yayıncılık.
13. Cuban, L. (2001). Oversold and underused: Computers in the classroom. Harvard University Press.
14. Çakır, R., & Yıldız, M. (2021). Okullarda bilişim teknolojileri derslerinin zorunlu hale getirilmesinin önemi. Eğitimde Teknoloji Kullanımı Dergisi, 10(3), 45-58.
15. Day, C., & Sammons, P. (2016). Successful school leadership. Education Development Trust.
16. Demir, M., Demir, Ş. Ş., & Aktürk, O. (2024). The effects of distance education capabilities and competencies on learning outcomes during COVID-19 in higher education institutions. Journal of Hospitality & Tourism Education, 36(4),371–382.
17. Dhawan, S. (2020). Online learning: A panacea in the time of COVID-19 crisis. Journal of Educational Technology Systems, 49(1), 5-22.
18. Dursun, F., & Saracaloğlu, A. S. (2016). Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin kendi yeterlikleri ve uygulamadaki sorunlar hakkindaki görüşlerinin değerlendirilmesi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 2(2), 40-58.
19. Eren, E., & Uluuysal, B. (2012). Bilişim teknolojileri (bt) öğretmenlerinin mesleki sorunları ve çözüm önerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 152-171.
20. Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture ıntersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255-284.
21. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education 10th ed. McGraw-Hill Education.
22. Fullan, M. (2001). The new meaning of educational change. Teachers College Press.
23. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1982). Epistemological and methodological bases of naturalistic inquiry. Educational Communication and Technology Journal, 30 (4), 233-252.https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:A1982QA67400002 sayfasından erişilmiştir.
24. Güner, T., & Demir, S. (2020). Eğitimde bilişim teknolojileri öğretmenlerinin rolü ve karşılaştıkları sorunlar. Teknoloji ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 75-92.
25. Hattie, J. (2009). Visible learning: A Synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
26. Hew, K. F., & Brush, T. (2007). Integrating technology into k-12 teaching and learning: current knowledge gaps and recommendations for future research. Educational Technology Research and Development, 55(3), 223-252.
27. Johnson, L., Adams Becker, S., Estrada, V., & Freeman, A. (2015). NMC horizon report: 2015 Higher education edition. The New Media Consortium.
28. Jones, R., & Brown, L. (2017). Challenges and solutions: A case study of ınformation technology teachers' experiences. Journal of Computer Assisted Learning, 33(5), 420-431.
29. Kır, H. (2012). İlköğretim okullarında görev yapan bilişim teknolojileri öğretmenlerinin bilişim teknolojileri eğitiminin sorunlarına yaklaşımları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi.
30. Kuvan, Ö. (2009). Bi̇li̇şi̇m teknoloji̇leri̇ öğretmenleri̇ni̇n karşilaştiklari sorunlar ve tükenmi̇şli̇k düzeyleri̇. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi.
31. Lee, S., & Kim, H. (2018). Problems encountered by ınformation technology teachers in secondary schools: a qualitative study. International Journal of Information and Education Technology, 8(4), 279-285.
32. Leithwood, K., & Jantzi, D. (2006). Transformational school leadership for large-scale reform: effects on students, teachers, and their classroom practices. School Effectiveness and School Improvement, 17(2), 201-227.
33. MEB Faaliyet Raporu. (2012). Millî Eğitim Bakanlığı. [Online] Erişim: https://meb.gov.tr/ Accessed on 13 Mayıs 2024.
34. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (S.Turan, Çev.). Nobel Yayıncılık.
35. Merriam, S. B., & Grenier, R. S. (Eds.). (2019). Qualitative research in practice: Examples for discussion and analysis. John Wiley & Sons.
36. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017-1054.
37. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev Edt: Bütün, M. ve Demir, S. B). Pegem Akademi Yayınları.
38. Roblyer, M. D., & Hughes, J. E. (2018). Integrating educational technology into teaching. Pearson.
39. Schmid, R. F., Bernard, R. M., Borokhovski, E., Tamim, R. M., Abrami, P. C., & Surkes, M. A. (2014). The effects of technology use in postsecondary education: A meta-analysis of classroom applications. Computers & Education, 72, 271-291.
40. Selwyn, N. (2016). Is technology good for education? John Wiley & Sons
41. Smith, J. (2020). Challenges faced by ınformation technology teachers in ımplementing the curriculum. Journal of Educational Technology, 35(2), 145-160.
42. Stemler, S. (2001). An overview of content analysis: Practical Assessment. Research & Evaluation. A Peer Reviewed Electronic Journal. Yale University. Retrieved from http://www. qualitative-research. net/index. php/fqs/article/view/75/153.
43. Tazici, K. (2015). Bilişim teknolojileri ve yazılım dersine ilişkin öğretmen görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
44. Türk, Ö. (2008). Bilgisayar öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini çalışma ortamlarında kullanabilirliklerinin değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi.
45. U.S. Department of Education, Office of Educational Technology. (2017). Reimagining the role of technology in education: 2017 national education technology plan update. Retrieved from https://tech.ed.gov/files/2017/01/NETP17.pdf
46. Wang, Y., & Chen, C. (2016). Difficulties confronting ınformation technology teachers: perspectives from middle school settings. Educational Technology & Society, 19(2), 224-235.
47. Yeşiltepe, M. (2012). İlköğretim Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin mesleğe yönelik sorunları, bu sorunların nedenleri ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
48. Yıldırım, Ö. (2016). FATİH Projesi ve Türkiye'deki eğitim ortamlarında yaşanan sorunlar. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 93-103.
49. Yılmaz, E., & Şahin, H. (2023). Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ve eğitimdeki rolleri. Dijital Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(2), 89-110.