Levinson’un Kuramı Bağlamında Kemal Sunal’ın Psikobiyografisi
Öz
Bu çalışmada “neden bazı insanlar yaşamları
boyunca daha üretken ve yapıcı olabiliyorlar?” sorusuna cevap aranmıştır. Bu
bağlamda bu çalışmada Türk toplumu tarafından bir komedi ustası olarak
benimsenen Kemal Sunal’ın yaşamı Levinson’un bireysel yaşam yapısı açısından
incelenmiştir. Bu çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından psikobiyografik
durum çalışmasına dayanmaktadır. Kemal Sunal ile
ilgili verileri toplamak amacıyla onun yaşamının anlatıldığı videolar, röportajlar,
kitaplar doküman olarak incelenmiştir. Verileri analiz etmek üzere Kemal Sunal’ın doğumundan ölümüne dek süren
yaşam akışı araştırmacı tarafından yeniden öykülendirilmiştir. Verilerin
analizinde NVivo11’den yararlanılarak kuram ile yaşam akışının çeşitli
unsurlarının karşılaştırıldığı matris kodlama işlemi yapılmıştır. Kemal Sunal’ın 56 yıllık (1944-2000) yaşamı
incelendiğinde, çocukluk ve okul yılları; hayal
dünyası, tiyatro dönemi; keşfediliş,
sinemaya ilk adım; güldürü kuşağı,
gülümseten adam; Şaban tiplemesi,
kendini arayan adam; Kemal Sunal
güldürüsü, yeniden sahneye; miras
aşamalarının O’nun yaşam akışının dönüm noktaları arasında olduğu görülmüştür.
O’nun kariyer yaşamında tiyatroya başladığı ilk yetişkinliğe geçiş (17-22 yaş;
1966-1972), sinemaya adım attığı 30 yaş geçişi (28-33 yaş; 1972-1976) ve orta
yaş geçişi dönemlerinde yaşam yapısında yeniden değerlendirmeler yaptığı sonucuna
ulaşılmaktadır. Kemal Sunal’ın durulma döneminde (33-40 yaş; 1977-1984) gençlik
hayallerini yerine getirdiği, psikolojik ve biyolojik açıdan doruk yıllarını
yaşadığı, aile ve iş yaşamında üretken olduğu, mesleki açıdan ilerlemenin
olduğu görülmüştür. Orta yaş geçişi döneminde Kemal Sunal’ın yaşam yapısında
büyük değişimler olmuştur. Kemal Sunal’ın 25’e yakın filmde rol aldığı (40-45
yaş; 1985-1989) orta yaş geçişi döneminde yaşamını yeniden şekillendirdiği
saptanmıştır. Orta yetişkinlik çağının ortalarında (45-50 yaş; 1990-1995) ise,
kendi kariyerini araştırdığı çalışmalarıyla başarılı bir şekilde sonraki
kuşakları yetiştirme ve onlara tecrübelerini aktarma görevlerini (50-55 yaş;
1996-2000) yerine getirdiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kemal
Sunal’ın yaşam yapısının merkezinde iş yaşamının olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktu, Y. (2016). Levinson’un yaşam yapısı kuramı açısından Benim Adım Khan filminin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (37), 505-517.
- Anderson, J. W. (2010). Psikobiyografinin metodolojisi (Çev. G. Kağnıcı).Tarih Okulu Dergisi, VII.
- Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. Doi: 10.1037//0003-066X.55.5.469
- Baatjies, V. P. (2015). A psychobiography of Vuyiswa Mckonie. Master of Social Sciences in Clinical Psychology, University of KwaZulu-Natal. Retrieved from: https://webcache.googleusercontent.com
- Bulut, S. (2014). Life story inquiry. Journal of Human Sciences, 11(1), 880-895. Doi:10.14687/ijhs.v11i1.2815
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. (23. Baskı). Ankara: Pegem Akademi
- CNN Türk. (2015). https://www.cnnturk.com/magazin/kemal-sunal-benim-sokaga-atacak-param-yok-ki-dagitayim (11. 11. 2015) (8-9 Mayıs 1985 tarihlerinde Ses dergisinde iki bölüm halinde yayımlan röportajının güncellenmiş hali)
- Carpenter, G. (1992). Adult perceptions of leisure: Life experiences and life structure. Society and Leisure, 15(2), 587-605. Doi: 10.1080/07053436.1992.10715433
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yahya Aktu
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2018
Kabul Tarihi
29 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 7 Sayı: 2