Araştırma Makalesi

TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI

Cilt: 8 Sayı: 1 28 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI

Öz

Tuvalar, Güney Sibirya’nın kadim halklarından biri olarak tarihsel ve kültürel geçmişleriyle Avrasya’nın etnografik zenginliğini temsil etmektedir. Atlı-göçer evli kültürün yaşam tarzı, şamanik inançlar ve doğayla uyum içinde gelişen ritüel pratikleri, Tuva toplumunun geleneksel yapısını şekillendirmiştir. Bu topluluğun tarihsel kimliği, sözlü anlatımlarda olduğu kadar bıraktıkları maddi kültür öğelerinde de izlenebilmektedir. Bu bağlamda Tuvaların kültürel mirasını anlamanın anahtar noktalarından biri arkeolojik bulgulardır. Bu mirasın en çarpıcı örneklerinden biri olan Tunnug 1 Kurganı, Tuva Cumhuriyeti’nin Uyuk Vadisi’nde yer almakta ve MÖ 9. yüzyıla tarihlenmektedir. Bu anıtsal mezar yapısı, erken İskit kültürüne dair bilinen en eski ve en kapsamlı arkeolojik örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır. At kurbanı, ahşap mimari, hayvan stili sanat gibi unsurlar, atlı-göçerevli toplulukların ölüm sonrası ritüellerini ve sanatsal ve toplumsal dünyalarını da gözler önüne sermektedir. Çok katmanlı yapısı ve ritüel tekrarları, Tunnug 1’in binlerce yıl boyunca kültürel hafızada nasıl canlı tutulduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Tunnug 1 Kurganı’na dair elde edilen arkeolojik verileri nitel araştırma yöntemi çerçevesinde analiz etmeyi hedeflemektedir. Belge analizi tekniği kullanılarak kazı raporları, jeofizik incelemeler, dendrokronolojik veriler ve diğer akademik kaynaklar sistematik biçimde değerlendirilecektir. Elde edilen bulgular aracılığıyla erken İskit döneminin kültürel özelliklerine ışık tutulması ve Tuva halkının tarihsel süreklilik içindeki yeri daha derinlikli bir biçimde ortaya konacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

Yukarıda bilgileri yer alan çalışmanın, etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Blochin, J., Pavlovskaia, E. A., Sadykov, T. R., & Caspari, G. (2023). Remote sensing the invisible—Integration of thermal and magnetic survey data for landscape archaeology. Remote Sensing, 15(20), 4992. https://doi.org/10.3390/rs15204992
  2. Caspari, G. (2018). Assessing looting from space: The destruction of early Iron Age burials in Northern Xinjiang. Heritage, 1(2), 320–327. https://doi.org/10.3390/heritage1020021
  3. Caspari, G. (2020). Mapping and damage assessment of “royal” burial mounds in the Siberian Valley of the Kings. Remote Sensing, 12(5), 773. https://doi.org/10.3390/rs12050773. https://www.mdpi.com/2072-4292/12/5/773 (Erişim Tarihi Haziran 2025).
  4. Caspari, G., Sadykov, T., Blochin, J., & Hajdas, I. (2018). Tunnug 1 (Arjan 0) – An early Scythian kurgan in Tuva Republic, Russia. Archaeological Research in Asia, 15, 82–87.
  5. https://doi.org/10.1016/j.ara.2017.11.001. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352226717300600?via%3Dihub (Erişim Tarihi Haziran 2025).
  6. Caspari, G., Sadykov, T., Blochin, J., Bolliger, M., & Szida, S. (2020). New evidence for a Bronze Age date of chariot depictions in the Eurasian steppes. Rock Art Research, 37(1), 53–58.
  7. https://www.researchgate.net/publication/340663640_New_Evidence_for_a_Bronze_Age_Date_of_Chariot_Depictions_in_the_Eurasian_Steppes (Erişim Tarihi Haziran 2025).
  8. Caspari, G., Sadykov, T., Blochin, J., Buess, M., Nieberle, M., & Balz, T. (2019). Integrating remote sensing and geophysics for exploring early nomadic funerary architecture in the “Siberian Valley of the Kings”. Sensors, 19(14), 3074. https://doi.org/10.3390/s19143074. https://www.mdpi.com/1424-8220/19/14/3074 (Erişim Tarihi Haziran 2025) .

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kuzey-Doğu (Altay, Hakas, Tuva, Saha/Yakut) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları , Türk Coğrafyası Arkeolojisi , Orta Asya Tarihi , Türk Kültür Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

28 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uzuner (karakaya), H. (2026). TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, 8(1), 168-193. https://doi.org/10.59305/ijvuts.1736814
AMA
1.Uzuner (karakaya) H. TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi. 2026;8(1):168-193. doi:10.59305/ijvuts.1736814
Chicago
Uzuner (karakaya), Hatice. 2026. “TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI”. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi 8 (1): 168-93. https://doi.org/10.59305/ijvuts.1736814.
EndNote
Uzuner (karakaya) H (01 Şubat 2026) TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi 8 1 168–193.
IEEE
[1]H. Uzuner (karakaya), “TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI”, Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 168–193, Şub. 2026, doi: 10.59305/ijvuts.1736814.
ISNAD
Uzuner (karakaya), Hatice. “TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI”. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Şubat 2026): 168-193. https://doi.org/10.59305/ijvuts.1736814.
JAMA
1.Uzuner (karakaya) H. TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi. 2026;8:168–193.
MLA
Uzuner (karakaya), Hatice. “TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI”. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Şubat 2026, ss. 168-93, doi:10.59305/ijvuts.1736814.
Vancouver
1.Hatice Uzuner (karakaya). TUVA’DA İSKİT VARLIĞI: TUNNUG 1 KURGANI. Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi. 01 Şubat 2026;8(1):168-93. doi:10.59305/ijvuts.1736814