Araştırma Makalesi

Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Cilt: 2022 Sayı: 60 21 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada Web 2.0 kullanıcılarının haber tüketim motivasyon ve tatminleri belirlemeye yönelik Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği geliştirilmiş ve ölçeğin psikometrik özellikleri incelenmiştir. Ölçekte katılımcıların YouTube, Instagram ve haber sitesi-dijital gazete kapsamında haber tüketim motivasyon ve tatminlerini ölçmeye yönelik olarak tasarlanmış 27 adet 7’li likert tipi ifade yer almaktadır. Ölçeğin teorik altyapısını kullanımlar ve doyumlar kuramı oluşturmaktadır. Ölçek; Eğlence ve Rahatlama, Güvenirlik, Teknik Olanaklar ve Kolaylık, Zengin ve İsteğe Bağlı İçerik ve Aktif Katılım olmak üzere 5 faktörlü bir yapıdan oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını 869 Web 2.0 kullanıcısı oluşturmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla öncelikle 576 kişiye ulaşılmış ve açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi %77.23’lük varyansa sahip 5 faktörlü bir yapı önermiştir. Sonrasında 346 kişiye ulaşılmış ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi teorik yapıyı doğrulamış ve uyum endeksleri “mükemmel uyum” göstermiştir. Yakınsak ve ayrışma geçerliği için elde edilen beş faktörün AVE değerleri .65 ile .71 arasında, CR değerleri ise .90 ile .94 arasında gerçekleşmiştir. Cronbach Alfa değeri ölçeğin tamamı için .90 olmuş, beş alt ölçek için ise .90 ile .98 arasında değiştiği bulunmuştur. Sonuç olarak çalışma kapsamında geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kullanımlar ve Doyumlar, Youtube, Instagram, Haber Sitesi-Dijital Gazete, Haber Tüketim Motivasyonu

Kaynakça

  1. Adaklı, G. (2006). Türkiye’de medya endüstrisi: Neoliberalizm çağında mülkiyet ve kontrol ilişkileri. Ütopya Yayınevi.
  2. Alsridi, H. (2018). Uses and gratifications of online news among young adults in Bahrain. Athens Journal of Mass Media and Communications, 4(1), 63-80.
  3. Althaus, S. L. and Tewksbury, D. (2000). Patterns of internet and traditional news media use in a networked community. Political communication, 17(1), 21-45.
  4. Amable, B. (2011). Morals and politics in the ideology of neo-liberalism. Socio-Economic Review, 9(1), 3-30.
  5. Arifin, W. N. (2015). The graphical assessment of multivariate normality using SPSS. Education in Medicine Journal, 7(2), 71-75.
  6. Balcı, E. V. (2015). Kültürel farklılıklar bağlamında internetten haber alma ve kullanım motivasyonları [Yayımlanmamış doktora tezi]. Konya Selçuk Üniversitesi.
  7. Balcı, Ş., Akar, H. ve Ayhan, B. (2010). Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde seçim dönemlerinde gazete okuma alışkanlıkları ve motivasyonlar: Konya örneği. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 30, 51-79.
  8. Ballard, C. L. (2011). What’s happening” @Twitter: A uses and gratifications approach. [Unpublished master thesis]. Lexington University of Kentucky.
  9. Bayar, F. (2008). Küreselleşme kavramı ve küreselleşme sürecinde Türkiye. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 32, 25-34.
  10. Bayram, F. (2007). Bireylerin gazete okuma alışkanlıkları: kullanımlar ve doyumlar yaklaşımına göre okuyucu davranışları, tercihleri ve nedenleri üzerine bir uygulama [Yayımlanmamış doktora tezi]. Eskişehir Anadolu Üniversitesi. Becan, C. (2018). Sosyal medya bağımlılığının haber takibi motivasyonları üzerine etkisi. Erciyes İletişim Dergisi, 5(3), 238-256.

Kaynak Göster

APA
Atesgoz, K., & Kılıç, D. (2022). Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2022(60), 143-167. https://doi.org/10.47998/ikad.1120452
AMA
1.Atesgoz K, Kılıç D. Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2022;2022(60):143-167. doi:10.47998/ikad.1120452
Chicago
Atesgoz, Kenan, ve Deniz Kılıç. 2022. “Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2022 (60): 143-67. https://doi.org/10.47998/ikad.1120452.
EndNote
Atesgoz K, Kılıç D (01 Aralık 2022) Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2022 60 143–167.
IEEE
[1]K. Atesgoz ve D. Kılıç, “Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, c. 2022, sy 60, ss. 143–167, Ara. 2022, doi: 10.47998/ikad.1120452.
ISNAD
Atesgoz, Kenan - Kılıç, Deniz. “Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 2022/60 (01 Aralık 2022): 143-167. https://doi.org/10.47998/ikad.1120452.
JAMA
1.Atesgoz K, Kılıç D. Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 2022;2022:143–167.
MLA
Atesgoz, Kenan, ve Deniz Kılıç. “Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi”. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, c. 2022, sy 60, Aralık 2022, ss. 143-67, doi:10.47998/ikad.1120452.
Vancouver
1.Kenan Atesgoz, Deniz Kılıç. Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 01 Aralık 2022;2022(60):143-67. doi:10.47998/ikad.1120452