Yerliler ve Suriyeli Sığınmacılarda Kültürlerarası İletişim Engelleri, Gruplararası Statü Algısı, Kültürleşme Tutumunun Sosyokültürel Uyuma Etkisi

Bu çalışmada yerlilerin ve Suriyeli sığınmacıların bir arada yaşarken kültürlerarası iletişimlerine engel olan etnik merkezcilik ve kültürlerarası iletişim kaygılarının; gruplar arası ilişkilerde bir gösterge olan birbirlerinin statülerini nasıl algıladıklarının ve kültürleşme tutumlarının her iki grubun da sosyokültürel uyumlarına etkisi analiz edilmiştir. Bununla birlikte demografik değişkenlerin sosyokültürel uyuma etkisi de incelenmiştir. Tabakalı rastlantısal örneklem tekniği ile Suriyeli sığınmacıların en yoğun yaşadığı beş il olan İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa, Hatay ve Adana illerinde yerliler ve Suriyeli sığınmacılardan toplamda 780 kişiyle yüz yüze görüşülerek anket uygulanmıştır. Veriler SPSS ve AMOS programlarında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Suriyeli sığınmacılarda sosyokültürel uyum, entegrasyon, kültürleşme tutumu ayrışma yüksekken, yerlilerde kültürlerarası iletişim kaygısı, etnik merkezcilik, sosyal statü algısı ve kültürleşme tutumu marjinalleşme yüksek çıkmıştır. Sosyal uyumu yerlilerde kültürlerarası iletişim kaygısı, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacıların sosyal statülerinin nasıl algılandığı ve ayrışma etkilemektedir. Yine yerlilerde demografik değişkenlerin sosyal uyuma etkisi bulunmamaktadır. Suriyeli sığınmacılarda ise cinsiyet, yaş, vatandaşlık durumu ve kültürleşme tutumu entegrasyon alt boyutunun sosyal uyumda belirleyici olduğu sonucu elde edilmiştir. Bu çalışma yerliler ve Suriyeli sığınmacılardan oluşan her iki gurubun sosyokültürel uyumlarına etki eden değişkenlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi açısından önemlidir.

In this study, the effects of ethnocentrism and intercultural communication apprehensions of locals and Syrian asylum-seekers, which are obstacles to intercultural communication in cohabitation; how they perceive each other's status as an indicator of intergroup relations and their acculturation attitudes on the socio-cultural adaptation of both groups were analyzed. In addition, the effect of demographic variables on socio-cultural adaptation was also analyzed. With the stratified random sampling technique, a total of 780 participants were surveyed through face-to-face interviews with locals and Syrian asylum-seekers in Istanbul, Gaziantep, Şanlıurfa, Hatay and Adana, the five provinces with the largest Syrian populations. The data were analyzed through SPSS and AMOS programs. As a result of the research, while socio-cultural adaptation, integration and segregation sub-dimensions of acculturation attitudes were high in Syrian asylum seekers, intercultural communication apprehension, ethnocentrism, social status perceptions and marginalization sub-dimension of acculturation attitudes were high in locals. For locals, social adaptation is affected by intercultural communication apprehension, how the social status of Syrian asylum-seekers in Türkiye is perceived and separation. Also, demographic variables have no effect on social adaptation in locals. Among Syrian asylum-seekers, gender, age, citizenship status and the integration sub-dimension of acculturation attitudes were found to be determinants of social adaptation. This study is important in terms of comparatively examining the variables affecting the socio-cultural adaptation of both groups of locals and Syrian asylum seekers.