Suriyeli Göçmenlerin Haber Medyasındaki Temsilleri: 2023 Türkiye Genel Seçimleri Üzerine Tematik Bir Analiz
Öz
Türkiye gibi uzun bir göç tarihine sahip ülkelerde göç, toplumsal, siyasi ve ideolojik yeniden üretim süreçleriyle yakın ilişki içinde gelişen bir olgudur. Temsil, bu yeniden üretimin önemli bir bileşenini oluşturmakta ve kamuoyunu şekillendirmeye yönelik iletişim faaliyetlerinin yoğunlaştığı dönemlerde, özellikle seçim süreçlerinde belirginleşmektedir. Haber medyası, bu temsillerin somutlaştığı ve toplumsal anlamların dolaşıma girdiği başlıca alanlardan biridir. Haber medyasının göçü nasıl çerçevelediği, toplumsal olguların hangi tematik yapılar aracılığıyla yorumlandığını ve kamuoyunda nasıl anlamlandırıldığını anlamak açısından önemli bir inceleme alanı sunmaktadır. Bu çalışma, 2023 genel seçim sürecinde Türk haber medyasında Suriyeli göçmenlerin temsillerini X platformunda paylaşılan haber içerikleri üzerinden incelemektedir. Araştırma kapsamında, 14 haber kuruluşunun 18 Mart-1 Haziran 2023 tarihleri arasında X platformunda paylaştığı toplam 397 haber içeriği tematik içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, “göçmen sorunları”, “sınır güvenliği” ve “göç politikası” temalarının Suriyeli göçmenlere ilişkin haber içeriklerinde en belirgin temalar olduğunu ortaya koymaktadır. En sık işlenen konu göçmen sayıları olmuştur. “Suriyeli” ifadesi, Suriyeli göçmenleri tanımlamak için en sık kullanılan terim olup zaman zaman “mülteci”, “sığınmacı” ve “göçmen” terimleriyle birlikte kullanılmıştır. Bunun yanı sıra “mülteci” ve “sığınmacı” kavramlarının haber içeriklerinde aralarında belirgin bir ayrım gözetilmeksizin birbirinin yerine kullanıldığı görülmüştür. İncelenen 397 haber içeriğinin 197’si dengeli bir perspektifle kurgulanmış olup bu oran tüm haber içeriklerinin yaklaşık yüzde ellisine karşılık gelmektedir.
Anahtar Kelimeler
Suriyeli Göçmenler, Haber Medyası, Temsil, 2023 Genel Seçimleri, Tematik İçerik Analizi
Proje Numarası
2304E023
Kaynakça
- Alpsoy, İ. ve Yıldırım, B. (2023). Türk ve Avrupa yazılı basınında Suriyelilerin toplum yaşamındaki algılanışı ile ilgili haberler. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 3(1), 114-132.
- Avcıoğlu, Ş. G. (2020). Türkiye’de akademik göç çalışmaları: Göç literatürü taraması. Nosyon, 4, 76-82.
- Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
- Braun, V. ve Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 873-898.
- Brettell, C. B. ve Hollifield, J. F. (2014). Introduction: Migration theory. İçinde C. B. Brettell ve J. F. Hollifield (Editörler), Migration theory: Talking across disciplines (ss. 1-43). Routledge.
- Çoban, B. (2003). Söylem, ideoloji ve eylem: İktidar ve muhalefet arasındaki mücadeleyi çözümleme denemesi. İçinde B. Çoban ve Z. Özarslan (Editörler), Söylem ve İdeoloji (ss. 245-284). Su Yayınları.
- Çoban, S. (2011). Hegemonya aracı ve ideolojik aygıt olarak medya [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
- Cohen, J. H. ve Sirkeci, İ. (2021). Handbook of culture and migration: An introduction. İçinde J. H. Cohen ve İ. Sirkeci (Editörler), Handbook of culture and migration (ss. 1-4). Edward Elgar Publishing.
- Deniz, T. (2014). Uluslararası göç sorunu perspektifinde Türkiye. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 181, 175-204.
- Doğanay, Ü. ve Çoban-Keneş, H. (2016). Yazılı basında Suriyeli ‘mülteciler’: Ayrımcı söylemlerin rasyonel ve duygusal gerekçelerinin inşası. Mülkiye Dergisi, 40(1), 143-184.