Derleme

COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları

Cilt: 8 Sayı: 1 31 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları

Öz

Koronavirüs hastalığı pandemisinin yıkıcı etkisiyle mücadelede hükümetler, sınırlama ve kapanma politikaları uygulamak durumunda kalmıştır. Bu uygulamalar pek çok sektörde faaliyetlerin aksamasına sebep olurken, sağlık hizmetleri sektöründe aksine talep artışına yol açarak bulaşıcılığın kontrolünü sağlayacak şekilde kapasite üzerinde faaliyet gösterilmesini gerekli kılmıştır. Bu kapsamda pandemi ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek için genişletilmiş gerçeklik, yapay zekâ, nesnelerin interneti ve 5G gibi yenilikçi teknolojilerin kullanımında artış görülmüştür. Bu derlemede pandemi sürecinde ilgili yenilikçi teknolojilerin kullanım alanlarının ve örnek uygulamalarının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu teknolojiler, COVID-19’a yönelik sağlık hizmetlerinin sunumu, teşhis ve tedavi yöntemlerinin uygulanması, tıp eğitimi, halk sağlığı ve sağlığın geliştirilmesi gibi pek çok alanda sağlık işletmeleri, sağlık çalışanları, hastalar ve bir bütün olarak sağlık sistemleri için çeşitli faydalar sağlamıştır. Bu faydalar sağlık işletmeleri için müşteri hizmetleri ve kalitenin geliştirilmesi, kaynak tasarrufu ve rekabet üstünlüğünün sağlanması; hastalar açısından sağlığın korunması ve geliştirilmesi, hasta güvenliğinin ve maliyet tasarrufunun sağlanması; sağlık çalışanları için daha güvenli bir çalışma ortamının sağlanması; sağlık sistemlerine ise etkin kapasite kullanımı, sağlık hizmetleri arz ve talep dengesinin sağlanması, sağlık insan gücü eğitimi, halk sağlığının geliştirilmesi, veri güvenilirliği ve izlenebilirliğinin sağlanması olarak özetlenebilir. Sağlık hizmeti süreçlerinde pandemi gibi kriz durumlarında hükümetlerin yenilikçi teknolojileri kaçınılmaz olarak kullanması gerekmektedir. Bu doğrultuda sağlık hizmetlerinde ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek için bu teknolojilerin hem insan gücü yetiştirme hem de mevcut altyapıya yönelik politikaların geliştirilmesinde kullanımı önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Genel Bilgiler, Epidemiyoloji ve Tanı. Ankara; 2020. Available from: https://covid19.saglik.gov.tr/Eklenti/39551/0/covid-19re hberigenelbilgilerepidemiyolojivetanipdf.pdf
  2. WHO. COVID-19 Weekly Epidemiological Update Issue Edition 90. 2022 May 4 [cited 2022 May 10]. Available from: https://apps.who.int/ iris/bitstream/handle/10665/353976/nCoV-weekly-sitrep4May22-eng. pdf?sequence=1&isAllowed=y
  3. Wibawanto W, Nugrahani R, Mustikawan A. Reconstructing Majapahit Kingdom in virtual reality. Bandung Creative Movement 2016 [Internet]. 2016 Nov [cited 2022 Apr 17]; 3(1):420-7. Available from: https:// openlibrarypublications.telkomuniversity.ac.id/index.php/bcm/article/ view/5835/5817
  4. Mann S, Furness T, Yuan Y, Iorio J, Wang Z. All reality: virtual, augmented, mixed (x), mediated (x,y), and multimediated reality. ArXiv Preprint ArXiv [Internet]. 2018 Apr 20 [cited 2022 Apr 15]; arXiv:1804.08386v1. Available from: https://arxiv.org/pdf/1804.08386.pdf
  5. Tepper OM, Rudy HL, Lefkowitz A, Weimer KA, Marks SM, Stern CS, et al. Mixed reality with holoLens: where virtual reality meets augmented reality in the operating room. Plast Reconstr Surg [Internet]. 2017 Nov [cited 2022 Apr];140(5):1066-70. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29068946/ DOI: 10.1097/PRS.0000000000003802
  6. Milgram P, Kishino F. A taxonomy of mixed reality visual displays. IEICE Trans Inf Syst [Internet]. 1994 Dec [cited 2022 Apr 18];77(12):1321-29. Available from: https://cs.gmu.edu/~zduric/cs499/Readings/r76JBo-Milgram_IEICE_1994.pdf
  7. Suh A, Prophet J. The state of immersive technology research: a literature analysis. Comput Human Behav [Internet]. 2018 Sep [cited 2022 Apr]; 86:77-90. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0747563218301857 DOI:10.1016/j.chb.2018.04.019.
  8. ABI Research [Internet]. Therapy and Training Services have the highest opportunity in VR medical and healthcare segment; 2017 Oct 5 [cited 2022 Sep 12]. Available from: https://www.abiresearch.com/press/virtual-reality-medicine-and-healthcare-generate-u/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

1 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Mete, A. H., Fidan Türkön, B., Yılmaz, F., & İnce, Ö. (2023). COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(1), 209-220. https://izlik.org/JA56SW92PJ
AMA
1.Mete AH, Fidan Türkön B, Yılmaz F, İnce Ö. COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları. İKÇÜSBFD. 2023;8(1):209-220. https://izlik.org/JA56SW92PJ
Chicago
Mete, Anı Hande, Buse Fidan Türkön, Faruk Yılmaz, ve Özgür İnce. 2023. “COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 (1): 209-20. https://izlik.org/JA56SW92PJ.
EndNote
Mete AH, Fidan Türkön B, Yılmaz F, İnce Ö (01 Ocak 2023) COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8 1 209–220.
IEEE
[1]A. H. Mete, B. Fidan Türkön, F. Yılmaz, ve Ö. İnce, “COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları”, İKÇÜSBFD, c. 8, sy 1, ss. 209–220, Oca. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56SW92PJ
ISNAD
Mete, Anı Hande - Fidan Türkön, Buse - Yılmaz, Faruk - İnce, Özgür. “COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 8/1 (01 Ocak 2023): 209-220. https://izlik.org/JA56SW92PJ.
JAMA
1.Mete AH, Fidan Türkön B, Yılmaz F, İnce Ö. COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları. İKÇÜSBFD. 2023;8:209–220.
MLA
Mete, Anı Hande, vd. “COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 1, Ocak 2023, ss. 209-20, https://izlik.org/JA56SW92PJ.
Vancouver
1.Anı Hande Mete, Buse Fidan Türkön, Faruk Yılmaz, Özgür İnce. COVID-19 Pandemisi ile Mücadelede XR, AI, IoT ve 5G Uygulamaları. İKÇÜSBFD [Internet]. 01 Ocak 2023;8(1):209-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56SW92PJ