Derleme

Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi

Cilt: 9 Sayı: 2 2 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi

Öz

Menopoz, ovaryum aktivitesinin yitirilmesi sonucunda menstrüasyonun kalıcı olarak sonlanmasıdır. Menopozdaki kadınlarda obezitenin görülme sıklığındaki artışlar önemli halk sağlığı endişelerini doğurmaktadır. Metabolik sendrom; kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet geliştirme riskini artıran hipertansiyon, dislipidemi, insülin direnci, obezite ve glukoz intoleransı gibi çeşitli faktörlerin bir araya gelmesidir. Menopoz, yaştan bağımsız olarak artan metabolik sendrom riski ile ilişkilidir. Postmenopozal kadınların metabolik sendroma yatkınlıkları değerlendirildiğinde metabolik sendrom ve bileşenlerinin varlığı inflamatuar sitokinlerde artışa sebep olarak ağırlık denetimini zorlaştırmaktadır. Buna menopoz ve metabolik sendromla ilişkili olabilecek birçok mekanizmada önemli rol alan ve menopozda doğal olarak gerçekleşen östrojen düzeylerindeki azalmanın sebep olabileceği, bu nedenle postmenopozal veya ovariektomili kadınlarda hormon replasman tedavisinin olumlu sonuç verebileceği öne sürülmüştür. Postmenopozal kadınlarda metabolik sendromun önlenmesinde fiziksel aktivite ve beslenme büyük öneme sahiptir. Protein alımının erken menopoz riski ile ilişkisine derinlemesine bakıldığında hayvansal protein kaynaklarının ılımlı, bitkisel protein kaynakları ağırlıklı bir beslenme örüntüsüyle erken menopoz riskinin azalabileceği görülmüştür. Bu kanıtlar ışığında kadınlara erken menopozdan korunma ve menopoz döneminde sağlığın korunması için Akdeniz tipi beslenme modelini takip etmeleri önerilebilir. Bu derlemede, menopoz sürecinde östrojen seviyelerindeki değişimin metabolik sendromla ilişkisi güncel literatür doğrultusunda özetlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Birleşmiş Milletler, United Nations Department of Economic and Social Affairs. Population Division 2022 World Population Prospects. New York; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://population.un.org/ wpp/Download/Standard/Population/
  2. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). İstatistiklerle Kadın. Ankara; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/ Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2022-49668.
  3. Dünya Sağlık Örgütü, World Health Organization (WHO). Menopause. Geneva; 2022. Erişim tarihi: 14. Şubat 2024 https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause.
  4. Eshtiaghi R, Esteghamati A, Nakhjavani M. Menopause is an independent predictor of metabolic syndrome in Iranian women. Maturitas. 2010;65(3):262-6. DOI: 10.1016/j.maturitas.2009.11.004.
  5. Reiss NA. Ontogeny and estrogen responsiveness of creatine kinase and glycolytic enzymes in brain and uterus of rat. Neurosci Lett.1988; 84 (2):197-202. DOI: 10.1016/0304-3940(88)90407-7.
  6. Awa WL, Fach E, Krakow D, Welp R, Kunder J, Voll A, et al. Initiative and the German BMBF Competence Networks Diabetes mellitus and Obesity, Type 2 diabetes from pediatric to geriatric age: analysis of gender and obesity among 120 183 patients from the German/Austrian DPV database. Eur J Endocrinol. 2012; 167 (2): 245–254. DOI: 10.1530/ EJE-12-0143.
  7. Wietlisbach V, Marques-Vidal P, Kuulasmaa K, Karvanen J, Paccaud F, WHO MONICA Project. The relation of body mass index and abdominal adiposity with dyslipidemia in 27 general populations of the WHO MONICA Project. Nutr Metab Cardiovasc Dis. 2013; 23 (5):432–442. DOI: 10.1016/j.numecd.2011.09.002.
  8. Miranda PJ, DeFronzo RA, Califf RM, Guyton JR. Metabolic syndrome: definition, pathophysiology, and mechanisms. Am Heart J. 2005; 149 (1):33–45. DOI: 10.1016/j.ahj.2004.07.013.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı Beslenmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

2 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

16 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

20 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kahvecioğlu Mungan, T., & Büyükuslu, N. (2024). Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 9(2), 307-312. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953
AMA
1.Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9(2):307-312. doi:10.61399/ikcusbfd.1297953
Chicago
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba, ve Nihal Büyükuslu. 2024. “Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 (2): 307-12. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953.
EndNote
Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N (01 Haziran 2024) Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9 2 307–312.
IEEE
[1]T. Kahvecioğlu Mungan ve N. Büyükuslu, “Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi”, İKÇÜSBFD, c. 9, sy 2, ss. 307–312, Haz. 2024, doi: 10.61399/ikcusbfd.1297953.
ISNAD
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba - Büyükuslu, Nihal. “Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 9/2 (01 Haziran 2024): 307-312. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1297953.
JAMA
1.Kahvecioğlu Mungan T, Büyükuslu N. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 2024;9:307–312.
MLA
Kahvecioğlu Mungan, Tuğba, ve Nihal Büyükuslu. “Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 2, Haziran 2024, ss. 307-12, doi:10.61399/ikcusbfd.1297953.
Vancouver
1.Tuğba Kahvecioğlu Mungan, Nihal Büyükuslu. Menopoz ve Metabolik Sendrom İlişkisi. İKÇÜSBFD. 01 Haziran 2024;9(2):307-12. doi:10.61399/ikcusbfd.1297953

Cited By